Yazar ve hukuk bürosu hakkında
Avukat Emirhan Keskin
Türkiye’deki hukuki süreçlere ilişkin içerikler hazırlar ve Mersin’den hukuki hizmet sunar. Yayınlar güncel resmî kaynaklar üzerinden denetlenir.
Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinTrafik kazasından sonra bedende görünür yara olmamasına rağmen panik, uyku bozukluğu veya travma belirtileri için psikiyatri ya da psikoloji desteği alınmış olabilir. Tedavi için gerçekten yapılan gerekli gider ile kaza nedeniyle duyulan acı ve korkuya ilişkin manevi tazminat farklı taleplerdir. Her terapi faturası otomatik olarak sigortadan karşılanmaz; tıbbi gereklilik, kazayla bağlantı, ödeyen kurum ve poliçe kapsamı birlikte incelenir.
Önce tedavinin sağlık hizmeti niteliğini belgeleyin
Kazadan sonraki ilk sağlık başvurusu, hekim değerlendirmesi, tanı, sevk, reçete, terapi planı ve takip kayıtları kronolojik tutulmalıdır. Belirtiler kazadan hemen sonra başlamışsa ilk başvuru kaydı bağlantıyı gösterebilir; aylar sonra başlamışsa aradaki süreç ayrıca açıklanır. Önceden ruh sağlığı tedavisi görmek, yeni zararı peşinen imkânsız kılmaz; kazanın mevcut durumu ağırlaştırıp ağırlaştırmadığı uzman görüşüyle incelenir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun bedensel zarar ve manevi tazminat hükümleri tedavi giderinin hukuki çerçevesini oluşturur. SGK’nın trafik kazasına bağlı sağlık hizmetleri açıklaması, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi kapsamında Kurumun rolünü belirtir. Bu nedenle faturayı önce kimin karşıladığı ve sigortalının cebinden gerçekten hangi tutarın çıktığı kontrol edilir.
Psikolojik tedavi gideri kime yöneltilebilir?
Sağlık hizmetinin SGK tarafından karşılanan bölümü ile ödenmeyen makul gider ayrılır. Zorunlu trafik sigortacısı, sigorta genel şartları ve mevzuat çerçevesinde kendi kapsamı içindeki kalemler için muhatap olabilir; sağlık giderlerinin SGK düzeni ve sigortacı sorumluluğuna etkisi ayrı değerlendirilir. Kusurlu sürücü ve işletene karşı haksız fiil veya işleten sorumluluğuna dayalı talep, sigortacının ödemediği kalemlerde gündeme gelebilir. Aynı gider iki yerden tahsil edilemez.
Bir klinik faturasında yalnız “danışmanlık paketi” yazıyorsa uygulamanın tıbbi amaç ve kaza bağlantısını göstermek güçleşebilir. Sağlık profesyonelinin niteliği, hekim önerisi, görüşme tarihleri, birim ücret ve ödeme belgeleri önemlidir. Kişinin kendi isteğiyle aldığı her türlü koçluk, wellness veya kişisel gelişim harcaması tedavi gideri sayılamaz.
Manevi tazminattan farkı nedir?
Tedavi gideri somut maddi harcamadır; makbuz, fatura ve tıbbi gereklilikle hesaplanır. Manevi tazminat ise kişilik ve beden bütünlüğüne yönelik zarar koşulları ile olayın ağırlığına göre değerlendirilen ayrı bir taleptir. “Terapide 30.000 TL ödedim, o hâlde manevi tazminat da 30.000 TL olmalı” diye bir denklem kurulmaz. Aynı psikolojik sonuç, koşulları varsa hem gerekli tedavi giderinin hem manevi zarar değerlendirmesinin konusu olabilir; fakat aynı maddi gider iki kez yazılmaz.
Anayasa Mahkemesinin trafik kazasında manevi zarar açıklaması, etkili değerlendirme ve olayın özel koşullarının önemini gösterir. Tazminatın hangi kişiye karşı isteneceği ve zorunlu poliçenin manevi zarar yönünden kapsamı ayrıca incelenir.
Başvuru için kayıt listesi
- Kaza tutanağı, kusur ve olay fotoğrafları; varsa ceza dosyası numarası.
- Kazadan önce ve sonraki ilgili sağlık kayıtları, hekim değerlendirmesi ve tedavi planı.
- Seans tarihleri, fatura, ödeme dekontu ve SGK’nın karşıladığı tutar bilgisi.
- İş göremezlik veya günlük yaşam etkisi varsa bunu destekleyen rapor ve kayıtlar.
- Sigorta poliçesi, yazılı başvuru, şirket cevabı ve ödeme dökümü.
Sağlık verileri özel niteliklidir; karşı tarafa gereksiz ayrıntıları dağıtmak yerine talep için gereken belgeleri usulüne uygun dosyaya sunun. Henüz tedavi devam ediyorsa geleceğe dönük ihtiyaç iddiası tahmini seans sayısıyla değil tıbbi öngörüyle desteklenmelidir. Genel bedensel zarar hesabı ve sigorta başvurusu için bedensel zarar rehberine bakılabilir.
Sık sorulan sorular
Yaralanmadım; psikolojik destek bedeli yine istenebilir mi?
Somut sağlık etkisi ve kazayla bağlantı tıbben kanıtlanabiliyorsa değerlendirilir. Görünür fiziksel yara bulunmaması tek başına kesin ret nedeni değildir.
Özel klinikteki bütün seanslar ödenir mi?
Gereklilik, makul süre ve bedel, SGK karşılaması ve doğru muhatap incelenir.
Uzman raporunda hangi soru cevaplanmalı?
“Kişi kaza sonrası üzüldü mü?” sorusu tedavi gideri hesabı için yeterli değildir. Hekim veya uygun uzman, belirtilerin tanısını, başlangıcını, kaza ile makul illiyetini, tedavi biçiminin neden gerekli olduğunu ve seansların uygun süresini açıklamalıdır. Panik belirtileri olaydan önce de varsa kaza sonrası belirgin artışın kayda geçirilmesi gerekir. Tedavi ilerledikçe rapor ve faturaları eşleştirerek yapılan harcamanın gerçekte hangi döneme ait olduğunu gösterin.
Çocuk veya ergen zarar görenlerde ebeveynin kendi psikolojik desteği ile çocuğun tedavisi aynı kişi adına talep edilmez. Yakınların maddi ve manevi talepleri için ağır bedensel zarar gibi ayrı koşullar bulunabilir. Talep sahibinin kim olduğunu ve terapinin hangi kişiye uygulandığını netleştirmek yanlış hasım ve mükerrer fatura tartışmasını önler.
Sigortacının ret gerekçesine nasıl cevap verilir?
“SGK sorumludur” denirse SGK’nın hangi seansları gerçekten karşıladığı ve hangilerinin kapsam dışında kaldığı belgeyle gösterilir. “Kaza ile bağlantı yok” denirse ilk sağlık kaydı, sevk ve tedavi zinciri sunulur. “Fatura yüksek” itirazında makul birim bedel ve hizmetin niteliği incelenir. Gerektiğinde teknik sağlık bilirkişisi değerlendirmesi istenir; hukukçu tek başına klinik tanı koymaz.
Sadece manevi tazminat istemek tedavi giderini kapsar mı?
Hayır. Tedavi için yapılan maddi harcamalar ayrıca miktar ve dayanağıyla ileri sürülmelidir.
Özel sağlık sigortası, SGK veya işveren yan hakkı tedavi ücretini ödemişse, zarar görenin kendisinin ödediği katılım payı ve kapsam dışı kısım ayrıca ayrılmalıdır. Kurumların olası rücu hakları kişisel maddi zarar hesabına doğrudan eklenmez. Sağlık kuruluşu “paket” faturası düzenlediyse seans tarih ve ücret dökümünü isteyin. Böylece aynı faturanın terapi dışı hizmetleri içerip içermediği görülebilir.
İyileşme süresinde işe devam edilememişse gelir kaybı ve tedavi için yapılan yol gideri de ayrı kalemler olabilir. Bunları yalnız psikolojik tedavi faturası içine eklemek yerine iş göremezlik belgesi, ücret kaydı ve ulaşım makbuzuyla gösterin. Kalemlerin farklı poliçe kapsamı ve sorumlulara tabi olabileceğini unutmayın.
Bu içerik genel bilgidir; tedavi kayıtları ve poliçe görülmeden tazminat sonucu söylenemez.
İlgili okumalar
Dosyanın bağlantılı yönlerini trafik kazasında yaralanmaya ilişkin talepler ve trafik kazasında manevi tazminatın değerlendirilmesi yazılarında inceleyebilirsiniz.
Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)