Trafik Kazası Tazminat Süreci: Araç Hasarı, Değer Kaybı, Yaralanma ve Sigorta Başvuruları

Trafik kazası tazminat süreci; araç hasarı, değer kaybı, yaralanma, iş göremezlik, ölüm ve sigorta başvurularını tek dosyada doğru sıraya koymayı gerektirir. Kaza tutanağı veya kusur oranı tek başına sonucu belirlemez. Her zarar kalemi için farklı belge, sorumlu, teminat ve süre bulunabilir. Bu kapsamlı rehber, kaza anından sigorta başvurusuna, Sigorta Tahkim Komisyonundan davaya kadar izlenecek adımları; 2026 tarihli resmî düzenleme ve uygulama esasları gözetilerek açıklar.

Trafik kazası anında yapılacaklar

Önce 112 aranmalı, yaralılar için sağlık yardımı istenmeli ve ikinci kaza riski azaltılmalıdır. Yaralanmalı veya ölümlü kazada kolluk çağrılmalı, araçlar zorunluluk yoksa inceleme tamamlanmadan oynatılmamalıdır. Güvenlik gereği araç taşınırsa önce konumu geniş açıyla görüntülenmeli ve yol üzerindeki izler kaydedilmelidir.

Karşı aracın plakası, ruhsatı, sürücü belgesi ve poliçe bilgisi alınmalıdır. Görgü tanıklarının adı ve iletişimi kaydedilmeli; kamera olabilecek işletme, apartman, belediye sistemi veya araç içi cihaz belirlenmelidir. Sağlık şikâyeti başlangıçta hafif görünse bile gecikmeden muayene olunmalı ve kazayla bağlantısı hasta kaydına geçirilmelidir.

Trafik kazası tespit tutanağı

Trafik kazası yalnız maddi hasarlıysa, taraflar anlaşabiliyorsa ve mevzuat izin veriyorsa sürücüler maddi hasarlı kaza tespit tutanağı düzenleyebilir. Yaralanma/ölüm, alkol şüphesi, kamu malına zarar, sürücü belgesi veya sigorta sorunu gibi hâllerde kolluk tutanağı gerekir. Tutanak olay yerinde, eksiksiz ve okunaklı hazırlanmalıdır.

Kroki; yol yönü, şerit, trafik levhası, araçların ilk ve son konumu ile çarpışma noktasını göstermelidir. Tarafların beyanı birbirinden ayrılmalı, görmedikleri hususlar kesin bilgi gibi yazılmamalıdır. Tutanak kusur bakımından önemli olmakla birlikte kesin hüküm değildir; teknik delillerle düzeltilebilir.

Fotoğraf, kamera ve tanık

Trafik kazası fotoğrafları yalnız tampon hasarına odaklanmamalıdır. Yolun genel görünümü, kavşak, levha, sinyalizasyon, fren izi, cam ve parça döküntüsü, hava ve aydınlatma koşulları ile her aracın dört yönü çekilmelidir. Görüntünün aslı korunmalı, mesajlaşma uygulamasında sıkıştırılmış kopyayla yetinilmemelidir.

Kamera kayıtlarının saklama süresi kısa olabilir. Tarih, saat, yön ve konumu belirten yazılı koruma talebi ilgili kuruma hızlıca ulaştırılmalıdır. Tanığın olayın hangi bölümünü gördüğü not edilmelidir. Sonradan bulunan tanığın tarafla ilişkisi açıklanmalı; yalnız duyuma dayalı anlatım ile doğrudan gözlem ayrıştırılmalıdır.

Kusur oranı ve itiraz

Trafik kazası kusuru, trafik kuralı ihlali ile kazanın oluşumu arasındaki nedenselliğe göre belirlenir. Arkadan çarpma, kavşak, şerit değiştirme veya hız olaylarında basit kalıplar yerine görüş, mesafe, zaman ve önlenebilir davranış incelenir. “Asli/tali kusur” nitelendirmesi ile yüzde oran hesabı her dosyada aynı sonucu vermez.

Sigorta sistemindeki kusur değerlendirmesine belirlenen usul ve süre içinde itiraz edilebilir. Ceza dosyası bilirkişisi ve hukuk mahkemesi ayrıca değerlendirme yapabilir. İtirazda fotoğraf, video, hasar uyumu, yol geometrisi ve ilgili trafik maddesi birlikte sunulmalıdır. Kusur raporunun gerekçesiz olması tek başına sonuca razı olmayı gerektirmez.

Sürücü, işleten ve sigortacı

Trafik kazası nedeniyle sürücü kusurlu fiilinden; araç işleteni KTK’daki tehlike sorumluluğu kapsamında; zorunlu trafik sigortacısı poliçe limiti ve teminat içinde sorumlu olabilir. Sürücü görev sırasında hareket ediyorsa işveren, araç kiralık veya uzun süreli tahsisliyse gerçek işleten sıfatı ayrıca incelenir.

Birden fazla araç zarar doğurmuşsa müteselsil sorumluluk gündeme gelebilir. Sigortacının limiti üstündeki bölüm sürücü ve işletenden talep edilebilir. Kasko, zarar görenin kendi aracını teminat altına alan sözleşmedir; ödeme yapan kasko şirketi sorumlu tarafa rücu edebilir. Kasko ödemesi her zarar kalemini kapatmayabilir.

Araç hasarı ve onarım

Trafik kazası sonrası araç hasarında makul onarım bedeli, parça-işçilik, çekici, otopark ve şartları varsa diğer zorunlu giderler istenir. Onarım öncesi eksper incelemesi ve fotoğraf kaydı yapılmalı, servis faturası ile değişen parçalar korunmalıdır. Zarar gören, zararın gereksiz artmasını önlemekle yükümlüdür; fakat kalitesiz veya güvenli olmayan onarıma zorlanamaz.

Onarım bedeli aracın kaza öncesi rayicine yaklaşır veya aşarsa ekonomik tam hasar/pert değerlendirmesi yapılabilir. Rayiç; marka, model, kilometre, donanım, bakım ve bölgesel piyasa ilanlarıyla belirlenir. Sovtaj bedeli ve aracın kimde kaldığı hesapta açık olmalıdır. Sadece sigorta eksperinin kısa raporu piyasa gerçeğini yansıtmıyorsa karşı ekspertiz veya bilirkişi istenebilir.

Araç değer kaybı

Trafik kazası değer kaybı, aracın usulüne uygun onarılsa bile hasar geçmişi nedeniyle ikinci el piyasasında uğradığı gerçek değer azalmasıdır. Kaza öncesi rayiç ile onarım sonrası rayiç karşılaştırılır. Hasarın yeri ve niteliği, değişen/boyanan parçalar, aracın yaşı, kilometresi, önceki kazalar ve pazar talebi birlikte incelenir.

SEDDK’nın 2026/11 sayılı düzenlemesi motorlu araç sigortalarında kullanılacak eksper rapor şablonlarını güncelledi. Başvuru tarihindeki şablon ve belge listesi kontrol edilmelidir. Değer kaybı hesabı için tek formülün bütün araçlarda gerçek zararı verdiği varsayılmamalıdır. Ayrıntılı belge ve hesap örneği araç değer kaybı başvurusu rehberinde yer alır.

Araç mahrumiyeti ve ikame araç

Trafik kazası sonrasında araç onarımda kaldığı makul sürede kullanılamıyorsa araç mahrumiyet zararı doğabilir. Bu zarar, kiralık araç faturası varsa fiilî gider; araç kiralanmamışsa kullanım değerinden mahrumiyet olarak değerlendirilebilir. Onarımın gereksiz uzadığı günler, parça bekleme ve zarar görenin gecikmeye katkısı araştırılır.

Zorunlu trafik sigortasının araç mahrumiyetini teminat altına alıp almadığı güncel genel şart ve poliçeye göre belirlenir; çoğu uyuşmazlıkta işleten ve sürücüye yöneltilecek bölüm bulunabilir. İstenen ikame aracın sınıfı, kullanım amacı ve günlük bedeli hasarlı araçla makul ölçüde uyumlu olmalıdır.

Yaralanma ve geçici kayıp

Trafik kazası nedeniyle bedensel zarar gören kişi tedavi giderleri, iyileşme süresindeki kazanç kaybı, geçici bakım ve diğer zorunlu masrafları isteyebilir. SGK’nın bazı giderleri karşılaması bütün zararların ödendiği anlamına gelmez. Yol, ilaç, fizik tedavi ve belgelenebilir ek giderler ile rücu kuralları incelenmelidir.

Geçici iş göremezlik, sadece istirahat raporu günlerinin çarpımı değildir. Kişinin gerçek işi, geliri, kısmen çalışabildiği dönem ve yapılan sosyal güvenlik ödemesi dikkate alınır. Serbest çalışan zararını vergi, fatura, randevu iptali ve önceki dönem kazancıyla somutlaştırmalıdır.

Sürekli iş göremezlik

Trafik kazası tedavisi tamamlandıktan sonra kalan bedensel veya ruhsal fonksiyon kaybı, yetkili sağlık kurulunca doğru mevzuata göre raporlanır. Engellilik oranı ile tazminata esas maluliyet aynı kavram olmayabilir. Olay tarihindeki düzenleme, raporun branşları, kalıcılık ve kazayla illiyet kontrol edilmelidir.

Aktüerya hesapta yaş, net gelir, çalışma süresi, yaşam tablosu, maluliyet, kusur ve sosyal güvenlik ödemeleri kullanılır. Çalışmaya devam etmek talebi otomatik kaldırmaz; efor kaybı da zarar olabilir. Ayrıntılı açıklama için sürekli iş göremezlik tazminatı yazısı incelenebilir.

Ölüm ve destek tazminatı

Ölümlü trafik kazası dosyasında cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi ve kazanç kaybı, destekten yoksun kalma ve yakınların manevi tazminatı gündeme gelir. Destek hakkı miras değildir. Eş, çocuk, anne-baba veya fiilî ekonomik desteği kanıtlayan başka kişi kendi zararını talep eder.

Ölenin geliri, destek payları, hak sahiplerinin süreleri, yaşam olasılıkları, kusur ve rücu edilebilir SGK ödemeleri hesapta yer alır. Mirasın reddi destek talebini otomatik engellemez. Hak sahipleri ve hesap için destekten yoksun kalma tazminatı rehberine bakılabilir.

Manevi tazminat

Trafik kazası sonucu yaralanan kişi, bedensel bütünlüğünün ihlalinin ağırlığına göre manevi tazminat isteyebilir. Ağrı, tedavi süresi, kalıcı iz veya engel, yaş, kusur, yaşam kalitesindeki değişim ve güncel ekonomik koşullar değerlendirilir. Sabit tarife yoktur ve sigorta şirketinin manevi zararı karşılayıp karşılamadığı poliçe türüyle bağlantılıdır.

Ölümde yakınların manevi tazminatı, fiilî yakınlık ve olayın etkisine dayanır. Ağır bedensel zarar hâlinde yakınlar da kendi yoğun etkilenmeleri için şartları varsa talepte bulunabilir. Talep miktarı ve faiz açık kurulmalı; tazminatın cezalandırma veya zenginleşme amacı taşımadığı gözetilmelidir.

Sigorta şirketine başvuru

Trafik kazası zararında KTK 97 gereği zarar gören, trafik sigortacısına karşı dava veya tahkime gitmeden önce yazılı başvuru yapmalıdır. Başvuru talep türüne göre tutanak, ruhsat, poliçe, kusur belgesi, hasar fotoğrafı, fatura, sağlık raporu, gelir ve destek belgesi ile banka bilgisini içerir. Gönderi ve teslim kaydı saklanmalıdır.

Eksik belge varsa sigortacının talebi yazılı incelenmeli, uyuşmazlıkla ilgisiz veya elde edilmesi imkânsız belgeye gerekçeli cevap verilmelidir. Trafik sigortasında kanuni 15 günlük cevap süresi önemlidir. Ödeme teklifi kabul edilirken ibranın kapsamı ve ek zarar hakkı dikkatle okunmalıdır.

Sigorta tahkimi ve mahkeme

Trafik kazası başvurusunu sigortacı reddeder, eksik karşılar veya süresinde cevaplamazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilebilir. Tahkim, sisteme üye sigorta kuruluşu ve poliçe teminatı içindeki uyuşmazlığı inceler. Başvuru ve itiraz sınırları parasal olarak güncellendiğinden başvuru tarihindeki resmî tarife kontrol edilmelidir.

Çok taraflı kusur, limit üstü zarar, sürücü/işleten, yol idaresi veya kapsamlı tanık incelemesi bulunan dosyada mahkeme daha uygun olabilir. Mahkeme öncesi arabuluculuk gerekip gerekmediği uyuşmazlığın tarafları ve ticari/tüketici niteliğine göre belirlenir. Tahkim ayrıntıları için sigorta tahkim başvurusu rehberi kullanılabilir.

Sigortasız, yabancı ve kamu aracı

Sigortasız veya tespit edilemeyen aracın neden olduğu kanunda sayılan bedensel zararlar için Güvence Hesabı gündeme gelebilir. Güvence Hesabı genel araç hasarı fonu değildir. Başvurunun olay türü, zarar kalemi ve teminat koşulları ayrı incelenmelidir.

Yabancı plakalı araçlarda Yeşil Kart sistemi ve Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu; kamu aracında idari veya adli yargı ayrımı; belediye ya da KGM yol kusurunda hizmet kusuru değerlendirilebilir. Araçta hatalı ürün veya bakım varsa üretici ve servis de sorumlu olabilir. D400/Mersin özel pratikleri için D400 ve Mersin Otobanı kazaları rehberi incelenebilir.

Zamanaşımı ve faiz

Trafik kazası zararında KTK 109’a göre zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl uygulanır. Kaza aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımına tabi suç oluşturuyorsa bu süre maddi ve manevi tazminat için gündeme gelir. Farklı davalılar ve talep kalemleri bakımından başlangıç ayrıca belirlenmelidir.

Faiz başlangıcı sigortacı yönünden usulüne uygun başvuru ve temerrüt; sürücü/işleten yönünden haksız fiil ilkeleri çerçevesinde farklılaşabilir. Talepte faiz türü ve başlangıç açık gösterilmelidir. Genel süre ve delil çerçevesi haksız fiil zamanaşımı ve deliller yazısında açıklanır.

Kaza dosyasının tek kronolojide yönetilmesi

Sağlıklı dosyada kaza saati, kolluk ve sağlık başvurusu, araç ekspertizi, kusur bildirimi, tedavi kontrolleri, maluliyet, sigorta başvurusu ve cevap tarihleri tek çizelgede tutulur. Her olay ilgili belgeyle eşleştirilir. Böylece aynı tarihe ilişkin çelişki, kayıp kamera kaydı veya eksik rapor erken fark edilir. Araç hasarı ile bedensel zarar farklı hızlarda kesinleşse de poliçe limiti, kusur ve sorumlular bakımından koordineli yürütülmelidir.

Mobil kaza tutanağı ve veri kontrolü

Dijital veya kâğıt tutanak düzenlenirken plaka, poliçe, sürücü, konum ve kroki mutlaka doğrulanmalıdır. Otomatik konum hatalıysa yol adı, yön ve yakın kavşak yazılmalıdır. Fotoğraf yüklenmiş olması asıl yüksek çözünürlüklü görüntünün saklanması ihtiyacını kaldırmaz. Taraflardan biri yanlış beyanda bulunursa diğer sürücü kendi açıklamasını açıkça kaydetmeli; boş ya da anlaşılmayan tutanağı imzalamamalıdır.

Kamera kaydında hız ve çarpışma analizi

Video tek başına kesin hız vermeyebilir. Kare hızı, referans mesafe, kamera açısı ve zaman damgası teknik olarak incelenir. Görüntüde aracın şerit hareketi, fren lambası, trafik ışığı ve çarpışma sırası belirlenebilir. Sosyal medyaya yüklenen sıkıştırılmış video yerine cihazdan alınan orijinal dosya korunmalıdır. Kayıt sahibi işletmeden yazılı teslim tutanağı alınması ve gerekirse bilirkişi kopyası oluşturulması delil güvenliğini artırır.

Çok araçlı kazada poliçe ve limit haritası

Zincirleme kazada her aracın sürücüsü, işleteni, trafik ve varsa ihtiyari mali sorumluluk poliçesi tabloya konur. Her birinin zarara katkısı teknik olarak belirlenir. Aynı kişinin bedensel ve araç zararları farklı teminat gruplarından karşılanabilir. Bir sigortacıya yapılan başvuru diğer sorumlulara başvurunun yerini tutmayabilir. Poliçe limitleri olay tarihinde geçerli tutar ve aynı olayda yapılan önceki ödemeler dikkate alınarak hesaplanır.

Onarım başlamadan delil tespiti

Eksper gelmeden aracın onarılması, hasarın kapsamı ve çarpışma uyumu konusunda uyuşmazlık yaratabilir. Araç güvenli yerde tutulmalı, servis kabulü, kilometre, şasi, tüm hasarlı bölgeler ve sökülen parçalar belgelenmelidir. Onarım acilse sigortacıya inceleme fırsatı verildiği yazılı kanıtlanmalı ve bağımsız ekspertiz düşünülebilir. Parça fiyatı, işçilik ve onarım yöntemi daha sonra araç değer kaybı hesabını da etkiler.

Tedavi sürecinde kayıt bütünlüğü

Acil serviste kazayla ilgili bütün şikâyetler belirtilmeli; epikriz, görüntü, reçete ve istirahat raporu saklanmalıdır. Farklı hastanelerdeki kayıtlar tek tıbbî kronolojide birleştirilir. Tedaviye ara verilmesinin haklı nedeni varsa açıklanır. Kalıcı rapor sağlık durumu sabitlenmeden alınmamalı; buna karşılık sigorta ve zamanaşımı işlemleri rapor beklenirken unutulmamalıdır. Kaza öncesi hastalıklar gizlenmeden, yeni zarar ve ağırlaşma ayrı raporlanmalıdır.

Serbest meslek ve ticari gelir kaybı

Serbest çalışan kişi iptal edilen iş, seans, sefer veya siparişlerini belgelemelidir. Vergi beyannamesi, banka, fatura ve önceki dönem ortalaması kullanılır. İşletme faaliyetini çalışanlarla sürdürdüyse brüt ciro kaybı kişisel iş göremezlik sayılmaz; tasarruf edilen giderler düşülür. Mesleğin bedensel gereği ile yaralanmanın etkisi eşleştirilir. Tam çalışamama, kısmi verim kaybı ve işe dönüş dönemleri ayrı hesaplanır.

Sigorta teklifinde ibraname kontrolü

Ödeme teklifi geldiğinde hangi zarar kalemini, hangi kusur oranı ve raporla karşıladığı istenmelidir. “Tüm haklarımı aldım” içerikli ibranın gelecekteki maluliyet veya limit üstü zarar üzerindeki etkisi imzadan önce değerlendirilir. Kısmi ödeme kabul edilecekse bakiyenin saklı olduğu açık yazılabilir. Yapılan ödeme, sonraki tahkim veya dava hesabında dürüstçe gösterilip aynı kalemden düşülmelidir.

Yol kusuru ile sürücü kusurunun birleşmesi

Çukur, buzlanma, yetersiz işaret veya bozuk sinyalizasyon kazaya katkı sağlasa da sürücünün hız ve dikkat yükümlülüğü ayrıca incelenir. İdare ile sürücü birlikte sorumlu olabilir. Yol kesiminin bakım sorumlusu ve yargı kolu doğru belirlenmelidir. Fotoğraf, meteoroloji, bakım ihbarı ve olay sonrası onarım kaydı erken temin edilir. Sigorta davası ile idari tam yargı başvurusunun süre ve usulleri farklıdır.

Ceza dosyasından yararlanma

Yaralanmalı veya ölümlü kazada savcılık dosyasındaki olay yeri incelemesi, alkol raporu, kamera, tanık ve bilirkişi önemli delildir. Şikâyet şartı, adli rapor, kusur ve uzlaştırma bakımından yaralanmalı kazada taksirle yaralama süreci ayrıca değerlendirilmelidir. Tazminat süreci ceza hükmünü her durumda beklemek zorunda değildir. Ceza zamanaşımının daha uzun olması tazminat süresini etkileyebilir; buna güvenerek delil ve başvuru geciktirilmemelidir. Ceza dosyasında müşteki olmak, sigortacıya KTK 97 başvurusunun yerine geçmez.

Tahkim ve mahkeme seçiminin mali sonucu

Tahkim hızlı olabilir; ancak başvuru ücreti, bilirkişi, itiraz sınırı ve sigortacı dışındaki tarafların kapsam dışı kalması değerlendirilir. Mahkemede sürücü, işleten ve başka sorumlular birlikte yer alabilir; yargılama daha uzun sürebilir. Talebin gereksiz yüksek yazılması ret oranına bağlı gider ve vekâlet ücreti doğurabilir. Seçim, yalnız süre değil delil ihtiyacı, limit ve tahsil olanağıyla yapılmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

1. Kazadan sonra ilk hangi kurumu aramalıyım?

Yaralanma veya güvenlik riski varsa 112; yaralanmalı/ölümlü ya da tutanak düzenlenemeyen kazada kolluk aranmalıdır.

2. Anlaşmalı tutanak her kazada geçerli midir?

Hayır. Yaralanma, alkol, belge sorunu ve mevzuatta sayılan diğer durumlarda kolluk tutanağı gerekir.

3. Kusur oranı değiştirilebilir mi?

Evet. Süresinde ve teknik delille sigorta değerlendirmesine veya bilirkişi raporuna itiraz edilebilir.

4. Kusursuz sürücü kendi kaskosuna başvurabilir mi?

Poliçe kapsamında başvurabilir; kasko şirketi ödeme sonrası sorumlulara rücu edebilir.

5. Değer kaybını kim öder?

Kusurlu aracın trafik sigortacısı limit ve kusur içinde; işleten/sürücü ise şartlarına göre sorumlu olabilir.

6. Daha önce hasarlı araç değer kaybı alabilir mi?

Aynı bölgedeki önceki hasar ve gerçek piyasa etkisi incelenir; önceki hasar talebi otomatik tamamen kaldırmaz.

7. Araç mahrumiyeti için kiralama faturası şart mı?

Her durumda şart değildir; kullanım kaybı ve makul onarım süresi başka delillerle belirlenebilir.

8. Pert bedeli nasıl hesaplanır?

Kaza öncesi gerçek rayiç, onarım maliyeti ve sovtaj değeri karşılaştırılır.

9. Hafif yaralanmada tazminat olur mu?

Geçici iş kaybı, gider ve manevi zarar koşulları varsa kalıcı maluliyet olmadan da talep olabilir.

10. Maluliyet raporu ne zaman alınır?

Tedavi tamamlanıp sağlık durumu kalıcı hâle geldikten sonra, doğru mevzuata göre yetkili kuruldan alınmalıdır.

11. Çalışmayan kişi iş göremezlik isteyebilir mi?

Ev hizmeti, öğrenci veya gelecekteki çalışma kapasitesi gibi objektif ekonomik kayıplar değerlendirilebilir.

12. Ölümlü kazada mirası reddeden talep edebilir mi?

Destekten yoksun kalma bağımsız hak olduğundan gerçek destek ilişkisi varsa talep mümkün olabilir.

13. Sigortaya başvurmadan dava açılır mı?

KTK 97 uyarınca trafik sigortacısına önce yazılı başvuru yapılması gerekir.

14. Sigorta kaç günde cevap vermeli?

Trafik sigortası başvurusunda 15 günlük kanuni süreç önemlidir; eksik belge bildirimi ayrıca incelenir.

15. Sigorta tahkimi zorunlu mudur?

Hayır. Şartları varsa mahkeme alternatifi sunar; dosyanın kapsamına göre seçim yapılır.

16. Avukat zorunlu mudur?

Genellikle zorunlu değildir; çoklu sorumluluk, rapor, hesap ve süreler nedeniyle profesyonel yardım yararlı olabilir.

17. Ceza davasının sonucu beklenir mi?

Her zaman değil. Ortak kusur delilleri önem taşır, ancak zamanaşımı nedeniyle tazminat süreci geciktirilmemelidir.

18. Manevi tazminatı trafik sigortası öder mi?

Zorunlu trafik sigortasının teminat kapsamı güncel genel şartlara göre incelenir; işleten/sürücü talebi ayrı olabilir.

19. Yabancı plakalı araçta nereye başvurulur?

Yeşil Kart belgesi ve Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu ilişkisi kontrol edilir.

20. Trafik kazası zamanaşımı kaç yıldır?

Temel olarak öğrenmeden iki ve kazadan on yıl; suç varsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir.

Başvuru öncesi son kontrol

Trafik kazası tutanağı ve kroki, araç-poliçe bilgileri, fotoğraf, kamera, tanık, kusur ve ceza dosyası tek delil klasöründe tutulmalıdır. Araç onarılmadan ekspertiz yapılmalı; hasar bedeli, değer kaybı, mahrumiyet ve ticari kazanç birbirinden ayrılmalıdır. Yaralanmada bütün sağlık kayıtları toplanmalı, tedavi tamamlanınca doğru cetvelle maluliyet raporu alınmalı; geçici gelir, sürekli kayıp, bakım, gider ve manevi zarar ayrı hesaplanmalıdır.

Ölümde her destek görenin ilişkisi, gelir ve payı belgelenmelidir. Sürücü, işleten, işveren, sigortacı, yol idaresi ve ürün sorumlusu ihtimalleri haritalanmalıdır. Trafik sigortacısına KTK 97 başvurusu ekler ve teslim kaydıyla yapılmalı; poliçe limiti ve önceki ödeme sorulmalıdır. Tahkim, mahkeme, arabuluculuk ve idari yol kusuru başvurusu birbirine karıştırılmamalıdır. KTK 109’daki süre, uzamış ceza zamanaşımı ve faiz başlangıcı her davalı yönünden ayrı hesaplanmalı; kısmi ödeme veya ibra dosya tamamlanmadan imzalanmamalıdır.

Dosya özeti: Trafik kazası dosyasının başarısı, farklı zararları aynı torbaya koymadan ortak delil ve süre planında yönetmeye bağlıdır. Araç onarımı ve değer kaybı teknik ekspertizle, bedensel zarar sağlık ve aktüerya raporuyla, destek tazminatı hak sahibi ve gelir deliliyle kurulmalıdır. Sigortacının limiti, işleten ve sürücünün limit üstü sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Ön başvuru, tahkim veya dava seçimi yapılırken kısmi ödeme, faiz, gider, kusur ve tahsil olanağı birlikte hesaplanmalıdır.

Sigorta başvurusunda her talep için ayrı ek listesi hazırlanması incelemeyi hızlandırır. Araç zararı dosyasında servis ve ekspertiz; bedensel zararda sağlık, gelir ve SGK; ölümde hak sahipliği ve destek belgeleri bulunmalıdır. Aynı kaza numarası kullanılsa bile farklı zararların poliçe limit grupları ve hak sahipleri değişebilir. Ödeme teklifi bu ayrım korunarak kontrol edilmeli ve dekont hangi kaleme ait olduğunu göstermelidir.

Resmî kaynaklar ve değerlendirme

Başlıca dayanaklar Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Borçlar Kanunudur. Başvuru için Sigorta Tahkim Komisyonu, gerekli belgeler için resmî belge listesi, güncel sigorta düzenlemeleri için SEDDK kullanılabilir.

Kaza tutanağı sonradan değiştirilebilir mi?

İmzalı tutanak tek taraflı değiştirilemez. Maddi hata veya eksik beyan varsa sigorta sistemi içinde itiraz ve ek delil sunma yolu kullanılabilir. Tarafların ortak düzeltme beyanı da değerlendirilebilir. Kroki hatası fotoğraf, kamera, tanık ve teknik raporla açıklanmalıdır.

Alkollü sürücünün sigortası ödeme yapar mı?

Zorunlu trafik sigortası zarar gören üçüncü kişiye karşı koruma sağlar; sigortacının sürücü veya işletene rücu hakkı ayrı konudur. Alkolün kazaya etkisi ve genel şartlar incelenir. “Sürücü alkollüydü, sigorta hiç ödemez” biçimindeki genel sonuç doğru değildir.

Hatır taşıması tazminatı azaltır mı?

Ücretsiz ve hatır için taşıma, TBK 51–52 çerçevesinde hakkaniyet indirimi doğurabilir; her yolculuk hatır taşıması değildir. Aile ilişkisi, ortak iş, yolculuğun kimin yararına olduğu ve yakıt paylaşımı araştırılır. Zorunlu sigorta yönünden güncel içtihat ayrıca değerlendirilir.

Emniyet kemeri takmamak kusur mudur?

Kemer kullanmama kazanın oluşumuna değil zararın ağırlaşmasına ilişkin müterafik kusur olabilir. İndirim için yaralanmanın kemerle önlenebileceği veya azalacağı tıbbî-teknik raporla gösterilmelidir. Kemer takılmadığı varsayımı soyut şekilde ve otomatik yüzdeyle uygulanmamalıdır.

Kazadan aylar sonra şikâyet çıkarsa ne olur?

Geç ortaya çıkan zarar kazayla tıbbî nedensellik içinde olmalıdır. İlk kayıtlar, ara dönem tedavisi ve başka olaylar incelenir. Yeni tanı öğrenildiğinde sağlık raporu ve görüntüler alınmalı; zamanaşımı başlangıcının mutlaka yeni rapor tarihi olacağı varsayılmadan hukukî değerlendirme yapılmalıdır.

Sigorta şirketi kusura itiraz ederse ne yapılır?

Sigortacının dayandığı tutanak ve kusur gerekçesi istenir. Kamera, hasar uyumu, yol geometrisi ve trafik kuralıyla karşı teknik açıklama sunulur. Gerekirse tahkim veya mahkemede bilirkişi incelemesi yapılır. Ceza dosyasındaki oran tek başına bütün özel hukuk taraflarını her durumda bağlamaz.

Son gözden geçirme: 27 Ağustos 2026. Hazırlayan: Av. Emirhan KESKİN. Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir; kusur, poliçe teminatı veya tazminat sonucu garantisi değildir. Delillerin erken korunması ve sürelerin dosyaya özgü hesaplanması gerekir. Kaza tutanağı ve belgelerinizi görüşmek için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)