Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinSipariş edilmeyen ürün gönderilmesi halinde 6502 sayılı Kanun’un 7. maddesi tüketiciye karşı hak ileri sürülemeyeceğini düzenler. Tüketicinin sessiz kalması veya bu kapsamdaki ürünü kullanması, sözleşmeyi kabul ettiği şeklinde yorumlanamaz; malı geri gönderme veya muhafaza etme yükümlülüğü de yoktur. Satıcının tek taraflı fatura kesmesi gerçek siparişin yerini almaz. Ancak başka kişiye ait paketin yanlış adrese teslimi, geçerli önceki abonelik ve gerçekten verilmiş siparişin farklı ürünü aynı olgular değildir. Önce hangi işlem ve hangi kişinin siparişi bulunduğu belirlenir. Sipariş verildiğini iddia eden taraf bunu ispat etmelidir.
Sipariş edilmeyen ürün için kanunun açık koruması
Kanunun 7. maddesi, tüketiciye sipariş etmediği malın gönderilmesi veya hizmetin sunulması durumunu ele alır. Satıcı tek taraflı davranışla tüketiciyi borçlandırarak kabul etmeye zorlayamaz. Tüketicinin ayrıca bir iade sözleşmesi kurmadığı halde ürünü geri yollamadığını ileri sürmek, bu korumanın yerine geçmez. Ürünün tüketicinin adına gönderilmiş olmasıyla gerçek satış iradesi farklıdır. Fatura, adres etiketi ve kargo teslimi sipariş iddiasıyla birlikte incelenir. Tüketici hangi ürünü istemediğini ve daha önce nasıl iletişim kurulduğunu açıkça anlatabilir.
Bu düzenleme tüketici ilişkisi kapsamındadır. Profesyonel satıcıdan kişisel ihtiyaç için olduğu ileri sürülen işlem ile şirketler arasındaki ticari mal teslimi aynı rejime tabi olmayabilir. Tüketici sıfatı, taraflar ve iddia edilen satış belirlenmelidir. Bir akrabanın hediyesi veya başka kişinin malı yanlış teslim edilmiş olabilir; bunlar satış yapmadan ürün göndererek tüketiciyi borçlandırma olayından ayrılır. Kanunun açık hakları, farklı olayları gerçeğe aykırı biçimde aynı başlık altında anlatmanın gerekçesi olmaz. Dosyanın ilk adımı sipariş yokluğunun hangi ilişki bakımından ileri sürüldüğünü somutlaştırmaktır.
Adınıza düzenlenen fatura tek başına sözleşme değildir
Fatura satış veya ödeme iddiasını gösteren bir belge olabilir; fakat gerçekte kurulmamış tüketici satışını tek taraflı olarak yaratmaz. Satıcı tüketicinin ne zaman, hangi ürün ve hangi fiyat için sipariş verdiğini ortaya koymalıdır. Ürün internetten, telefonla veya başka kanalla istendi deniliyorsa ilgili kayıt gösterilir. Tüketicinin adının ve adresinin satıcının elinde bulunması, bütün yeni satışlara onay verdiğini kanıtlamaz. Önceki alışverişte verilmiş bilgiler yeni ürünün siparişiyle otomatik eşitlenmez. Fatura numarası ve iddia edilen sipariş numarası ayrı kontrol edilir.
Tüketici işlemiyle ticari faturanın farklı hukuk kuralları karıştırılmamalıdır. Şirketlere yönelik ticari fatura tartışmasındaki bir süre veya karine, kişisel tüketici işlemine düşünmeden aktarılmaz. Bu yazı bütün fatura türleri için tek bir otomatik kabul sonucu vermemektedir. Satıcının gönderdiği borç yazısına cevap verirken gerçek sipariş bulunmadığı ve kaydının istenildiği açıkça belirtilebilir. Ancak gerçek bir icra veya mahkeme tebligatı varsa bunun usul süreleri ayrıca korunur. Faturanın tek başına borç yaratmaması, resmî takip belgesinin görmezden gelineceği anlamına gelmez.
Sipariş verildiğini kim ispat eder?
Kanunun 7. maddesinin ikinci fıkrası, mal veya hizmetin sipariş edildiğini iddia eden kişinin bu iddiayı ispat yükünü açıkça düzenler. Satıcıdan sipariş onayı, tarih, ürün, bedel ve ilgili irade kaydı istenebilir. Telefonla sipariş iddiasında hangi görüşmenin bu içeriği taşıdığı önemlidir. Tüketiciye ait bir müşteri hesabı bulunması tek başına bütün işlemlerin onun iradesiyle yapıldığını göstermez. Hangi kayıt ve kimlik ilişkisinin bulunduğu değerlendirilir. Sipariş ispatı ile kargo teslim ispatı aynı olgu değildir; her biri başka aşamaya ilişkindir.
Tüketici elindeki kayıtları yine de saklamalıdır. Satıcıyla önceki konuşma sadece fiyat sorma veya bilgi isteme olabilir. Görüşmenin tamamı, teklif ve kabul iddiası birlikte okunur. “Numaranızı aramışsınız” açıklaması her aramanın sipariş olduğunu göstermez. Tüketici açıkça istediği bir malı sonradan hiç sipariş etmemiş gibi anlatmamalıdır. Geçerli sözleşmeden cayma veya ayıplı mal hakkı bulunması başka bir hukuki yol olabilir. Gerçek sipariş yokluğuna dayanan talepte ise karşı tarafın hangi somut kabul kaydını sunduğu ve bunun neden yeterli görülmediği açıklanır.
Sessiz kalmak veya ürünü kullanmak kabul sayılır mı?
Sipariş edilmeyen mal rejiminde tüketicinin sessiz kalması, sözleşmenin kurulmasına yönelik kabul olarak yorumlanamaz. Satıcının pakete “yedi gün içinde geri yollamazsanız satın almış sayılırsınız” yazması bu kanuni kuralın yerine geçmez. Aynı maddede malın kullanılmış olmasının da kabul beyanı gibi yorumlanamayacağı belirtilir. Bu koruma satıcının tek taraflı gönderim üzerinden borç çıkarmasını engeller. Tüketici mutlaka belirli bir internet formunu doldurmadığı için yeni satışa zorlandığını kabul etmek zorunda değildir. Olayın gerçekten bu madde kapsamında olması gerekir.
Buna karşılık tüketicinin sonradan ayrı ve açık bir satın alma anlaşması yapması farklı bir olaydır. Kanun sessizlik ve kullanımdan otomatik kabul çıkarılmasını engeller; gerçek yeni irade kaydı yokmuş gibi davranma imkânı yaratmaz. Tüketici yanlış bilgilendirme nedeniyle ödeme yapmışsa bunun sebebi ayrıca değerlendirilir. Sonradan verdiği mesajda neyi kabul ettiği veya hangi borca itiraz ettiği önemlidir. Ürünün yanlış kişiye ait olduğunun bilindiği teslim olayları da aşağıda açıklanan farklılıkları taşır. Kanuni kuralın kapsamı gerçek olay üzerinden doğru belirlenmelidir.
Geri gönderme ve muhafaza yükümlülüğü bulunmaması
Kanun sipariş edilmeyen mal için tüketicinin geri gönderme veya muhafaza etme yükümlülüğü olmadığını açıkça söyler. Satıcı “kargoyu ödemezseniz ürün bedeli borç olur” diyerek tek taraflı yeni yükümlülük oluşturamaz. Tüketicinin sırf borçtan kurtulmak için ücretli iade yapması gerektiği varsayılmaz. Satıcının kendi yanlış veya tek taraflı gönderimini tüketiciye iş ve maliyet yükleyen yöntemle telafi etmesi hukuken sorgulanır. Malın iadesini gönüllü konuşmak ile bunu borç yaratacak zorunluluk olarak göstermek ayrı işlemlerdir. Yazışmanın içeriği korunabilir.
Tüketici pratik olarak satıcının kendi masrafıyla ürünü geri almasını kabul etmiş olabilir. Böyle bir gönüllü çözüm, başlangıçta sipariş verdiğini otomatik göstermez. Teslim kaydı ve tarafların gerçek açıklaması saklanır. Bu yazı yanlışlıkla başka kişiye ait olduğunu bildiğiniz bütün paketleri serbestçe elden çıkarma önerisi vermez. Gerçek siparişsiz tüketici gönderimi ile başkasının malının hatalı teslimi ayrılmalıdır. Şüpheli durumda olay netleştirilir ve uygun hukuki değerlendirme yapılır. Kanundaki açık yükümlülük yokluğu, farklı mülkiyet veya sözleşme ilişkilerini incelemeyi gereksiz kılmaz.
Başkasının paketi ve yanlış adres teslimi aynı mıdır?
Paket üzerinde başka kişinin adı yazıyor veya taşıyıcı yanlış adrese teslim etmiş olabilir. Bu durumda satıcı başka biriyle gerçek satış kurmuş olabilir. Tüketiciye sipariş etmediği ürünü pazarlama amacıyla göndermekten farklı bir teslim hatası bulunur. Paketin alıcı bilgisi, kargo kodu ve satışın kimle yapıldığı kontrol edilmelidir. Tüketici kendisine ait olmayan malın durumunu açıklamak için taşıyıcı veya ilgili satıcıya kayıtlı şekilde bildirim yapabilir. Genel mülkiyet ve iade ilişkileri somut olayda ayrıca değerlendirilir. Bu olay otomatik ücretsiz ürün edinme olarak anlatılmamalıdır.
Başkasının kişisel bilgileri pakette bulunabilir; bunlar kamuya açık paylaşılmamalıdır. Tüketici yanlış teslimi anlatmak için gerekli ve güvenli kanalı kullanabilir. Malın kime ait olduğu belirsizse önce tanımlanır. Satıcı bir taraftan yanlış alıcıya teslim olduğunu kabul ederken diğer taraftan tüketiciye fatura borcu yöneltiyorsa bu çelişki korunur. Sipariş ispatı hangi kişi için yapıldı sorusu önemlidir. Tüketicinin kargo teslimini kabul etmesi, başkasının sözleşmesine kendiliğinden borçlu olduğu sonucunu doğurmaz. Ancak gerçek teslim hatasının başka sonuçları bulunduğu gözden kaçırılmaz.
Verilmiş siparişte farklı ürün gelmesi
Tüketici gerçekten bir ürün istemiş fakat satıcı farklı ürün göndermiş olabilir. Bu olay bütünüyle sipariş yokluğu yerine sözleşmeye aykırı ifa veya ayıplı mal olarak değerlendirilebilir. Sipariş özeti ve teslim edilen mal karşılaştırılır. Satıcı yanlış ürünü gönderdi diye tüketicinin siparişe ilişkin bütün para ve mal ilişkisini yok sayması doğru olmaz. Aynı şekilde satıcı farklı malın teslimini doğru siparişin yerine getirilmesi gibi gösteremez. Hangi ürünün istendiği ve neyin geldiği somut olarak yazılmalıdır. Kullanılacak hak bu gerçek ilişkinin niteliğine göre seçilir.
Bir siparişe ek olarak tüketicinin istemediği başka ürün konulması da ayrı değerlendirme gerektirebilir. Satıcı sonradan bu ek ürün için ücret istiyorsa bunun hangi açık siparişe dayandığını göstermelidir. Hediye, ücretsiz numune ve bedelli ek ürünün kayıtları ayrılır. Tüketici pakette fazla mal bulmasıyla hangi koşulun bulunduğunu anlamayabilir; yazılı açıklama istenebilir. Sipariş dışı kalem için sessizlikten veya kullanımdan borç çıkarılması Kanunun 7. maddesiyle karşılaştırılır. Gerçek ana sipariş ve ek mal talebi, birbirine karıştırılmadan dosyada anlatılmalıdır.
Önceden kurulmuş abonelik yeni her teslimi siparişsiz yapar mı?
Tüketici belirli dönem boyunca düzenli mal teslimi veya hizmet almak için önceden geçerli sözleşme kurmuş olabilir. Böyle bir ilişkide her yeni gönderimde ayrıca yeni sipariş tuşuna basılmamış olması, bütün teslimlerin siparişsiz olduğu anlamına gelmez. Aboneliğin kapsamı, süresi, fiyatı ve yenileme şartları incelenir. Gerçekten onaylanmış devam eden ilişki ile satıcının tek taraflı olarak yarattığı yeni abonelik ayrılır. Tüketici sözleşmeyi feshettiğini söylüyorsa fesih kaydı ve geçerlilik tarihi de dosyaya alınır. Teslimin hangi döneme ait olduğu belirlenir.
Satıcı sessizlik yoluyla sözleşmeyi yenilediğini veya ücretsiz denemeyi ücretli sürekli teslimata çevirdiğini söylüyorsa bu iddianın dayanağı ve ilgili tüketici hükümleri değerlendirilir. Her deneme kaydı sınırsız yeni ücret onayı değildir. Tüketici ilk formu, seçenekleri ve sonraki bildirimleri isteyebilir. Bu yazı bütün abonelikleri tek yöntemle çözmez; gerçek sözleşme şartları ve hukuki düzenleme önemlidir. Sipariş yokluğu, fesih sonrası yanlış teslim ve geçerli aboneliğin belirli dönemi ayrı olaylardır. Başvuru hangi olgunun yaşandığını açıkça anlattığında satıcının belge sunma yükümlülüğü somutlaştırılır.
Kapıda ödeme istenirse veya para alınmışsa
Tüketici gerçekten sipariş vermediği halde kargo görevlisi bedel isteyebilir. Tüketici malın ve iddia edilen siparişin bilgisini kontrol edebilir; sipariş ispatı olmadan satıcının fatura düzenlemesi ödeme yükümlülüğünü otomatik oluşturmaz. Paketi almak için aceleyle yapılan ödeme ayrı bir iade talebi doğurabilir. Ödeme tarihi, tutarı, tahsil eden kuruluş ve paket bilgileri saklanmalıdır. Tüketici bu paranın yanlış borç algısıyla alındığını söylüyorsa gerçek olay ve verdiği sonraki irade kayıtları birlikte değerlendirilir. Her ödemenin sonucu kendi şartlarına bağlıdır.
Malı isteyen kişinin evdeki başka biri olması da mümkündür. Yetki ve gerçek sipariş bağlantısı incelenir; tüketici yalnız kendisinin hatırlamamasını kesin sipariş yokluğu gibi sunmamalıdır. Bununla birlikte bir aile üyesinin adını veya telefonu kullanması tüketicinin bütün yeni satışlara otomatik borçlu olduğu sonucunu da doğurmaz. Satıcı hangi kabulün kimin adına alındığını göstermelidir. Kartla ödeme yapılmışsa gerçek işlem kaydı alınabilir. Tüketicinin ilk harcamayı onayladığı, sonradan farklı bir satış iddiası veya kimlik kötüye kullanımı bulunduğu durumlar ayrılır. Başvuru doğru olay üzerine kurulmalıdır.
Adresinizin bilinmesi ve kimlik kötüye kullanımı iddiası
Satıcı tüketicinin adı, adresi veya telefonunu önceki alışverişten biliyor olabilir. Bu bilgi her ürün için sipariş onayı değildir. Başka kişinin tüketici bilgileriyle işlem yapmış olması da araştırılabilir. Tüketici hesabında bilinmeyen sipariş görünüyorsa erişim, tarih ve işlem kayıtları güvenli kanallardan istenebilir. Gerekli hesap güvenliği adımları somut hizmetin resmî yönlendirmesiyle alınabilir. Mal gönderimi, fatura ve kişisel veri kullanımı farklı hukuki başlıklar olabilir. Birindeki ihlal iddiası diğerinin bütün koşullarını kendiliğinden kanıtlamaz.
Dolandırıcılık veya kimlik kötüye kullanımı şüphesinde gerçek fiiller ve deliller hukuki değerlendirmeye sunulabilir. Ancak her yanlış paket otomatik ceza suçu olarak ilan edilmemelidir. Satıcı kayıt hatası veya teslim karışıklığı açıklaması yapabilir; bu açıklama belgelerle kontrol edilir. Tüketici kamuya başkalarının bilgilerini yaymak yerine uygun başvuru kanalını kullanmalıdır. Ödeme talebi veya takip mesajı varsa bunun hangi şirkete ait olduğu doğrulanır. Sahte bağlantılara giriş yapmadan gerçek işletme ve resmi belgeler üzerinden iletişim kurulması yararlıdır. Borç iddiası tek bir SMS görüntüsüyle kesinleştirilmez.
Varsayımsal örnek: daha önce müşterisi olunan satıcıdan yeni ürün
Tüketici geçmişte bir satıcıdan tek seferlik alışveriş yapmış olsun. Aylar sonra yeni sipariş vermediği halde aynı satıcı yeni bir ürün gönderip bedel faturası düzenlemiş olsun. Satıcı yalnız adresin sistemde kayıtlı olduğunu ve paketin teslim alındığını göstersin. Bu senaryoda önceki satış, yeni ürünün siparişini otomatik oluşturmaz. Satıcı yeni kabul kaydını ispat etmelidir. Gerçek siparişsiz gönderim kapsamında tüketicinin sessizliği veya kullanımı sözleşme kabulü sayılamaz; geri gönderme veya muhafaza yükümlülüğü de Kanunun 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilir.
Başka senaryoda tüketici altı ay boyunca düzenli teslim için geçerli abonelik kurmuş ve üçüncü ay gönderimi gelmiş olabilir. Yeni sipariş vermemiş olması tek başına aynı sonuca yol açmaz. Bir başka olayda paketin alıcısı tamamen farklı kişidir ve yanlış teslim yapılmıştır. Örnekler gerçek müvekkil dosyasından alınmamıştır. Amaç adıma paket geldi bilgisinin arkasında farklı hukuki ilişkiler bulunabileceğini göstermektir. Siparişsiz tüketici satışına zorlanma, geçerli düzenli teslim ve yanlış adres farklı belgelerle incelenir. Fatura iddiasına doğru gerekçeyle cevap verilmelidir.
Satıcıya sipariş yokluğu nasıl bildirilir?
Tüketici ürün ve fatura bilgisiyle sipariş vermediğini, iddia edilen kabul kaydının sunulmasını ve borç kaydının düzeltilmesini yazılı isteyebilir. Kanunun 7. maddesi ve gerçek olay kısaca belirtilebilir. Tüketici ayrıca yanlış tahsil edilmiş tutar varsa bedel iadesini talep eder. Bu bildirim kanunun tanıdığı korumanın doğması için zorunlu kabul şartı değildir; uyuşmazlığın kayda geçirilmesine yardımcı olur. Satıcının belirlediği masraflı iade formu tüketicinin sipariş yokluğu iddiasını ortadan kaldırmaz. Gönderilen metin ve cevap korunmalıdır.
Kargo etiketi, fatura, satıcının mesajı, önceki görüşmeler, sipariş hesabı ve varsa ödeme belgesi dosyaya alınır. Başkasının bilgileri gereksiz paylaşılmaz. Satıcı kayıt hatasını düzeltmişse yazılı kapanış ve para iadesi saklanır. Gerçek icra veya dava tebligatı gelmişse bunun usulü ayrıca değerlendirilir; satıcıya destek mesajı göndermek tek başına takip itirazının yerine geçmez. Tüketici doğruluğundan emin olduğu bilgileri sunmalı, gerçekte yaptığı siparişleri veya geçerli aboneliği gizlememelidir. Dosyanın açık olması, sipariş ispat yükünün doğru kişiye ve doğru işlem için uygulanmasını sağlar.
Fatura borcu veya tahsilat için tüketici başvurusu
Kişisel tüketici işlemine ilişkin uyuşmazlıkta 2026 için değeri 186.000 TL’nin altında bulunan talepler tüketici hakem heyetine götürülür. Bu tutara eşit veya üstündeki uyuşmazlıklarda kanuni istisnalar gözetilerek dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi değerlendirilir. Yer bakımından tüketicinin yerleşim yeri veya işlemin yapıldığı yer esasları uygulanır. Talep, gerçekte var olmayan borç kaydının veya tahsil edilen belirli tutarın durumuna göre hazırlanır. Fatura düzenleyen doğru şirket ve sipariş iddiasının içeriği gösterilir. Ticari ilişki veya farklı mülkiyet olayı varsa görev yolu ayrıca belirlenir.
Denetim veya adli bildirim yapılmış olması kişisel para iadesinin ve takip itirazının otomatik tamamlandığı anlamına gelmez. Tüketici neyi istediğini ve hangi belgeye neden itiraz ettiğini açıkça anlatır. Siparişsiz gönderimde kanun güçlü ve doğrudan koruma sağlar: tek taraflı mal gönderimi, sessizlik veya kullanım üzerinden satış kabulü çıkarılamaz. Bunun doğru uygulanması için gerçek sipariş, abonelik ve teslim hatası olasılıkları ayrılmalıdır. Başvuru belirli olay ve tutara dayanır. Fatura üzerindeki adın varlığıyla tüketicinin gerçek iradesi birbirine karıştırılmadan hukuki inceleme yapılır.
Sık sorulan sorular
Ürün ve fatura adıma geldi; bu tek başına borçlu olduğumu gösterir mi?
Tek taraflı fatura ve gönderim gerçek siparişin yerine geçmez. Kanun7/2 sipariş verildiğini iddia edene ispat yükü yükler. Satıcıdan ilgili kabul kaydı istenir. Gerçek abonelik, başka kişinin siparişi ve yanlış teslim olasılıkları ayrıca ayrılmalıdır.
Satıcı yedi gün cevap vermezseniz kabul sayarız dedi; kanunen geçerli mi?
Gerçek siparişsiz mal gönderimi kapsamında tüketicinin sessizliği sözleşme kabulü olarak yorumlanamaz. Satıcının tek taraflı süre yazması Kanun7 kuralını değiştirmez. Tüketicinin sonradan gerçekten ayrı bir anlaşma yapması ise farklı olgudur.
Siparişsiz ürünü mutlaka kendi masrafımla geri göndermeli miyim?
Kanun7 kapsamında tüketicinin geri gönderme veya muhafaza yükümlülüğü yoktur. Gönüllü geri alma çözümü ayrı konuşulabilir. Ancak başkasının malının yanlış adrese teslimi bu olayla otomatik eşit değildir; gerçek ilişki belirlenmelidir.
Önceden düzenli teslim aboneliği yaptım; her yeni paketi siparişsiz sayabilir miyim?
Geçerli önceki sözleşme düzenli teslimi kapsıyorsa her paket için ayrıca yeni tuşla sipariş verilmemesi yeterli değildir. Aboneliğin kapsamı, süresi, yenilemesi ve fesih kaydı incelenir. Gerçek sözleşmesiz gönderim ile geçerli dönem teslimi ayrılmalıdır.
Satıcıya itiraz ettim ama icra tebligatı geldi; onu görmezden gelebilir miyim?
Hayır. Siparişsiz gönderim ve fatura borcuna ilişkin maddi itiraz, resmî takip belgesinin usul sürelerini ihmal etmeyi haklı kılmaz. Satıcıya destek mesajı takip itirazının her durumda yerine geçmez. Belgenin niteliği ve uygun hukuki yol zamanında değerlendirilmelidir.
Resmî hukuki dayanaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.3, 7, 48, 52 ve 68; özellikle sipariş ispatı ve tüketicinin yükümlülüğünün bulunmaması.
- Ticaret Bakanlığı mesafeli sözleşmeler bilgilendirmesi: Sipariş, ön bilgilendirme ve ödeme iradesine ilişkin esaslar.
- Ticaret Bakanlığı tüketici hakem heyetleri bilgilendirmesi: 2026 görev sınırı ve başvuru yeri.
İlgili hukuk yazıları
- Satıcının kişisel hesabına ödeme ve belge sorunu
- Kart işleminde yetki ve ispat ayrımı
- Önceden kurulan aboneliğin sona erdirilmesi
Bu konuya ilişkin diğer açıklamalar Tüketici Hukuku bölümündedir. Yazar: Av. Emirhan Keskin. Mersin’den, yetki ve vekâletname koşulları değerlendirilerek Türkiye genelindeki dosyalar için iletişim kurulabilir. Hukuki dayanaklar 30 Eylül 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.
