Maaş Haczi Varken İş Değiştirirsem Kesinti Devam Eder mi?

Kısa cevap

İşten ayrılmak icra borcunu veya önceki haciz işlemlerinin sonuçlarını silmez. Eski işveren, İİK 355 uyarınca iş ilişkisinin sona erdiğini icra dairesine bildirmekle yükümlüdür. Yeni işyerinde ücret kesintisi için o işverene yöneltilen haciz yazısı ve uygulanacak sıra incelenir; eski işverenin bordrosundaki kesinti yeni bordroya teknik olarak kendiliğinden taşınmış gibi davranılmamalıdır. Alacaklı yeni işyerini dosyaya bildirebilir. Borçlu ise önceki kesintilerin gerçekten dosyaya aktarıldığını, yeni yazının içeriğini ve diğer hacizlerin sırasını kontrol etmelidir.

Eski işverenin bildirimi ne işe yarar?

Maaş haczi yazısını alan işveren, çalışanın ücret miktarını ve haczi kanundaki çerçevede icra dairesine bildirmeli, kesintiyi gönderir. İİK 355 işin veya maaşın değişmesi ve hizmetin sona ermesi gibi değişikliklerin de derhal bildirilmesini öngörür. Bu bilgi hem alacaklıya tahsilatın neden kesildiğini gösterir hem borçlunun ücretinde artık bulunmayan bir kaynaktan tahsil beklentisini önler. Eski işverenin ayrılıştan önce kestiği fakat icra dosyasına göndermediği tutarlar ayrıca araştırılır. Bordroda “haciz kesintisi” yazması, paranın daire hesabına geçtiğini kesin ispatlamaz.

Yeni işyerinde haciz sırası

Borçlu yeni işe başladıktan sonra alacaklı yeni işverenin kimliğini öğrenip dosyadan haciz yazısı gönderilmesini isteyebilir. Birden fazla dosya veya nafaka alacağı varsa hangi yazının ne zaman tebliğ edildiği ve hangi kesintinin öncelikli olduğu incelenir. İşveren tüm maaşı bir defada kesemez; ücret haczi sınırları ve özel alacak türleri ayrı kurallara tabidir. Yeni işverenin gelen yazıya süresinde cevap vermesi ve kesinti hesabını doğru yapması önemlidir. Borçlunun iş değişikliğini gizlemesi borcu düşürmediği gibi, eski dosyada görünmeyen işyeri nedeniyle tüm maaşın otomatik serbest kaldığına güvenmek de yanlıştır.

Örnek: iki iş arasında üç ay boşluk

Eskişehir’de çalışan kişi haziranda işten çıkarılır; maaşından son kesinti mayısta yapılmıştır. Eylülde başka şirkette işe girer ve eski işverenin bordro dökümleriyle UYAP tahsilatını karşılaştırır. Mayıs kesintisi dosyaya gelmişse borç bakiyesi buna göre azalır. Yeni şirket henüz icra yazısı almamışsa eski bordrodaki haciz sütununu aynen sürdürmek yerine kendisine ulaşan resmi yazıları kontrol eder. Alacaklı yeni işverene yazı talep edebilir. Üç aylık işsizlik, faiz veya borcun diğer kalemlerinin mutlaka durduğu anlamına gelmez.

Kıdem ve ihbar tazminatı aynı mı?

İşten ayrılışta kıdem, ihbar, kullanılmamış izin, prim ve ücret alacakları ortaya çıkabilir. Bunların haczi ve kesinti hesabı, düzenli aylık ücretle aynı cümleyle çözülemez. Eski işverene gönderilmiş haciz yazısının kapsamı ve alacağın doğduğu tarih belirlenmelidir. İşverenin “hepsini tek hesaba aktardım” yanıtı karşısında bordro ve banka hareketleri incelenir. Borçlu, maaş hesabına konan banka haczi ile işverene tebliğ edilen maaş haczini de karıştırmamalıdır; farklı muhatap ve itiraz yolları vardır.

Borçlu ve alacaklı için belge dosyası

İşten ayrılış bildirgesi, işe giriş kaydı, iki işyerinin bordroları, icra haciz yazıları, işverenlerin cevapları ve icra dairesi tahsilat dökümleri bir araya getirilir. Alacaklı yeni işyerinin güncel adresini dosyaya sunabilir; borçlu fazla kesinti veya kapanmış borç iddiasını dayanak belgeleriyle ileri sürer. İşverene yalnız WhatsApp mesajıyla “icrayı kaldır” denmesi resmi yazının yerini tutmaz. Kesintinin durdurulması gerekiyorsa müdürlüğün ilgili muhataba açık müzekkere göndermesi sağlanmalıdır.

Kontrol edilmesi gereken sonuç

Maaş haczinin amacı belli alacağın tahsilidir; iş değişikliği nedeniyle aynı borcun iki işverence aynı dönemde mükerrer tahsili kabul edilemez. Eski ve yeni işverenin aktardığı tutarlarla dosya hesabı arasında fark bulunursa ödeme ve tahsilat tarihleri karşılaştırılır. Borç tamamen bittiğinde dosya kapatma ve fek yazıları ayrıca istenir. İcradaki kalan bakiye ile banka ekranındaki geçici bloke birbirinden farklı olabilir. Sadece işe giriş sisteminde görünmemesine dayanarak haczin hukuken sona erdiği söylenemez.

İşverenin yaptığı fazla kesinti

İş değişikliği sırasında iki işveren aynı aya ait farklı ücret kalemlerinden kesinti yapabilir; borçlu önce bunların hangi dönemlere ve hangi icra yazılarına dayandığını incelemelidir. Fazla kesinti şüphesi, tek başına her iki ödemenin haksız olduğu anlamına gelmez. Dosyaya giren tahsilatların mahsup sırası ve kalan borç bakiyesi hesaplanır. Nafaka, ücret alacağı ve bankadaki paraya ilişkin farklı haciz türleri ayrıca ayırt edilir. Eski işverenin ayrılış bildiriminin dosyada bulunmaması yeni işverene gelen resmi yazıyı görmezden gelme gerekçesi olmaz.

Sık sorulan sorular

Yeni işveren haczi otomatik görür mü?

Kesinti yükümlülüğünü belirleyen işverene yöneltilen resmi haciz yazısıdır; eski işyerinin bordro kesintisini yeni işverenin kendiliğinden devraldığı varsayılmamalıdır.

İşsiz kalınca borcun faizi durur mu?

İşsizlik tek başına icra borcunun ferilerini durdurmaz. Alacak türü, karar, faiz başlangıcı ve yapılan tahsilatlar dosya hesabından incelenir.

İlgili yazılar

maaş haczi oranı · maaş hesabı blokesi · borcu biten dosyanın kapatılması

Resmî kaynaklar

• İcra ve İflâs Kanunu, m.83 ve 355–356
• e-Devlet icra dosyası sorgulama