Kiracının Evi Göstermemesi Durumunda Ev Sahibinin Hakları

Kiracının evi göstermemesi, taşınmazın satılması veya yeniden kiraya verilmesi planlandığında ev sahibi ile kiracı arasında sık karşılaşılan bir uyuşmazlıktır. Kiracı, konutu kullandığı süre boyunca özel hayatının ve konut dokunulmazlığının korunmasını isteme hakkına sahiptir. Buna karşılık Türk Borçlar Kanunu, bakım, satış veya sonraki kiralama için gerekli olduğu ölçüde kiralananın görülmesine izin verme yükümlülüğü de öngörür. Bu iki menfaat birlikte değerlendirilir; ev sahibi istediği an ve sınırsız sayıda eve giremez, kiracı da makul ve önceden bildirilen her gösterim talebini süresiz biçimde engelleyemez.

Uyuşmazlığın çözümü için ilk adım, talebin amacını, önerilen gün ve saatleri, gösterimin sıklığını ve kiracının çalışma-aile düzenini belirlemektir. Bildirimsiz biçimde kapıya alıcı getirmek, yedek anahtarla konuta girmek veya baskı kurmak hukuka uygun bir yöntem değildir. Kiracıya uygun seçenekler sunan yazılı bildirim ve ölçülü bir gösterim planı, çoğu dosyada dava öncesindeki en etkili çözümdür.

Kiracı evi göstermek zorunda mı?

Türk Borçlar Kanunu’nun kiracının katlanma yükümlülüğüne ilişkin düzenlemesine göre kiracı, bakım, satış veya sonraki kiralama için zorunlu olduğu ölçüde kiraya verenin ve onun belirlediği üçüncü kişinin kiralananı gezip görmesine izin vermekle yükümlüdür. Düzenlemedeki “zorunlu olduğu ölçüde” ifadesi belirleyicidir. Satış ilanı verilmiş olması her gün ve saat gösterim yapılabileceği anlamına gelmez. Aynı şekilde kiracının yalnız “rahatsız olmak istemiyorum” demesi de satış için gerekli makul gösterimleri tamamen reddetmesine yeterli olmayabilir.

Yükümlülük yalnız konut kiralarında değil, niteliğine uygun biçimde işyeri kiralarında da gündeme gelebilir. Bir işyerinde müşteri trafiği, ticari sırlar, üretim güvenliği ve çalışma saatleri; konutta ise çocukların düzeni, vardiyalı çalışma, hastalık, güvenlik ve özel hayat dikkate alınır. Amaç, kiralananın gösterilmesini fiilen mümkün kılarken kiracının kullanım hakkını gereksiz biçimde zedelememektir.

Ev sahibi kiracının izni olmadan eve girebilir mi?

Kiraya veren taşınmazın maliki olsa bile, kira sözleşmesi devam ederken konutun doğrudan kullanım hakkı kiracıdadır. Ev sahibinin elinde yedek anahtar bulunması, kiracının açık rızası olmadan eve girme yetkisi vermez. Kiracının evde bulunmadığı sırada anahtarla içeri girmek; özel hayat, konut dokunulmazlığı ve ceza hukuku bakımından ciddi uyuşmazlıklara yol açabilir. Satış yapılacak olması da bu yöntemi meşru hale getirmez.

Ev sahibi veya emlak danışmanı, ziyaret saatini önceden bildirmeli ve kiracının açık onayını almalıdır. Mahkemece gösterim günleri belirlenmiş olsa dahi karar, cebren ve habersiz giriş için kişisel bir yetki gibi kullanılamaz; kararın icrası hukuki usullere göre yürütülür. Tehdit, kapıyı zorlama, elektriği veya suyu kestirme ve taşınmazı yaşanamaz hale getirme gibi yöntemler ayrıca sorumluluk doğurabilir.

Gösterim talebi ne kadar önce bildirilmelidir?

Kanun, her olay için sabit bir bildirim süresi belirlemek yerine kiraya verenin çalışmaları ve gezip görmeyi uygun bir süre önce kiracıya bildirmesini ister. Uygun sürenin uzunluğu; gösterimin aciliyeti, tarafların iletişim düzeni, kiracının çalışma saatleri ve taşınmazın niteliğine göre değişebilir. Aynı gün içinde yapılan ani bildirim, kiracının haklı mazereti varsa yeterli sayılmayabilir. Birkaç alternatif gün ve saat sunan yazılı bildirim daha dengeli bir yöntemdir.

Bildirim WhatsApp, e-posta, SMS veya noter ihtarıyla yapılabilir. İspat bakımından bildirimin tarihi, içeriği ve ulaştığı kişi anlaşılabilir olmalıdır. Noter ihtarı her durumda zorunlu değildir; ancak sürekli ret, iletişimsizlik veya ileride dava ihtimali varsa talebin kapsamını ve önerilen planı belgelemeye yarar. Bildirime satış ilanı bağlantısı veya emlak danışmanının iletişim bilgisi eklenebilir; fakat kiracının kişisel verileri gereksiz kişilerle paylaşılmamalıdır.

Makul gün ve saat nasıl belirlenir?

Makul gösterim planında taşınmazın satış veya kiralama ihtiyacı ile kiracının günlük yaşamı dengelenir. Hafta içi çalışan bir kiracı için yalnız mesai saatlerinde ısrar etmek fiilen gösterimi imkânsızlaştırabilir. Buna karşılık kiracının her hafta sonunun tamamını gösterime ayırması da beklenemez. Haftada belirli bir veya iki zaman aralığı, ziyaretlerin önceden randevuya bağlanması ve toplam sürenin sınırlandırılması uygulamada işe yarayan çözümlerdir.

Mahkeme kararlarında somut olayın özelliklerine göre hafta içi ve hafta sonu belirli saat aralıkları seçilebilir. Ancak başka bir dosyadaki gün ve saatler otomatik örnek değildir. Bebek, yaşlı veya hasta bulunan konut, vardiyalı çalışan kiracı, güvenlik riski taşıyan durumlar ya da ticari faaliyetin yoğun saatleri özel plan gerektirir. Kiracı yalnız kendisinin evde bulunduğu zamanları önerebilir; ev sahibi de gösterimin alıcılar açısından uygulanabilir olmasını isteyebilir.

Kiracı hangi gerekçelerle gösterimi erteleyebilir?

Hastalık, şehir dışında bulunma, vardiya, ailevi zorunluluk, güvenlik endişesi veya önceden planlanmış bir yükümlülük belirli bir randevunun ertelenmesini haklı kılabilir. Kiracı, mazeretini makul ölçüde açıklayıp yakın tarihli alternatif sunarsa iyi niyetli davrandığını gösterebilir. Sürekli aynı mazereti ileri sürmek, hiçbir alternatif vermemek veya bütün iletişimi kapatmak ise katlanma yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilebilir.

Salgın hastalık veya bağışıklık sorunu gibi sağlık gerekçelerinde maske, ziyaretçi sayısı ve süre sınırı gibi önlemler önerilebilir. Değerli eşya, evcil hayvan veya çocuk güvenliği bakımından kiracının gösterim sırasında evde bulunma isteği kural olarak makuldür. Ev sahibinin talebi, konutun profesyonel fotoğraf veya videosunun çekilmesini de içeriyorsa özel eşyaların ve kişisel alanların görüntülenmesi için ayrıca rıza ve kapsam değerlendirmesi gerekir.

Fotoğraf ve video çekimi yapılabilir mi?

Evin fiziksel özelliklerini gösteren fotoğraf, satış veya kiralama ilanı için yararlı olabilir. Ancak kiracının kişisel eşyaları, aile fotoğrafları, belgeleri ve güvenlik düzeni görüntülere girebilir. Kiralananı gösterme yükümlülüğü, sınırsız görüntü alma ve görüntüleri internette yayımlama izniyle aynı değildir. Fotoğrafın hangi amaçla, hangi alanlarda çekileceği ve nerede yayımlanacağı önceden konuşulmalıdır.

Kiracı, kişisel eşyaların kaldırılması için süre isteyebilir veya belirli bölümlerin görüntülenmemesini talep edebilir. Alternatif olarak boş veya önceki dönem fotoğrafları kullanılabilir. Emlak ilanında kiracının adı, plakası, kişisel belgesi veya güvenlik sistemine ilişkin ayrıntılar görünmemelidir. İlan kaldırıldığında fotoğrafların gereksiz biçimde kullanılmaya devam edilmemesi gerekir.

Emlak danışmanı ve alıcılar bakımından sınırlar

Ev sahibi, taşınmazı bizzat gösterebileceği gibi emlak danışmanı aracılığıyla da gösterebilir. Kiracıya gelecek kişinin adı veya emlak ofisi, ziyaret saati ve yaklaşık kişi sayısı bildirilmelidir. Her defasında farklı ve kimliği belirsiz kişilerin habersiz gönderilmesi güvenlik açısından makul değildir. Kiracı, ziyaretçilerin ortak alan ve konut kurallarına uymasını isteyebilir.

Alıcı adaylarının dolapları, kişisel çekmeceleri veya kiralananın kullanım hakkıyla ilgisiz alanları incelemesi zorunlu değildir. Taşınmazın metrekaresi, tesisatı, balkonları ve sabit bölümleri gösterilebilir; kiracıya ait taşınırlar korunur. Ziyaretin pazarlık toplantısına dönüşmesi, uzun sürmesi veya tekrar tekrar aynı kişilerin gelmesi halinde sınır koymak mümkündür.

Kiracı evi hiç göstermezse ilk adım ne olmalıdır?

İlk olarak sözlü talepler ve cevaplar kronolojik hale getirilmelidir. Ev sahibi; satış veya yeniden kiralama amacını, önerdiği gün-saatleri, ziyaret süresini ve kimlerin geleceğini açıkça yazabilir. Kiracıdan makul bir süre içinde alternatif sunması istenebilir. Bu yöntem, uyuşmazlığın “ev hiç gösterilmiyor” mu yoksa “uygunsuz saatlerde gösterim isteniyor” mu olduğunu ayırır.

Taraflar haftalık sabit bir plan, randevuların en az bir gün önceden kesinleştirilmesi ve iptal halinde yeni tarih verilmesi konusunda anlaşabilir. Anahtarın emlakçıya bırakılması kiracının kabulüne bağlıdır. Uzlaşma sağlanırsa yazılı kısa bir protokol hazırlanması, sonradan farklı yorumları azaltır. Ev sahibi kiracının her reddini tahliye sebebi gibi göstermemeli; kiracı da satışın kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmediğini bilerek sırf satışı engellemek için hareket etmemelidir.

Noter ihtarında neler yer almalıdır?

İhtarname, kiralananın açık adresini, gösterim amacını, daha önceki talepleri, önerilen gün ve saatleri ve kiracıdan beklenen cevabı içermelidir. Çok geniş “her gün 09.00–22.00 arasında evi göster” talebi ölçüsüz bulunabilir. İhtarın amacı baskı kurmak değil, uygulanabilir bir plan önermek ve iletişim kurmaktır. Kiracının bilinen iş düzeni veya daha önce sunduğu alternatifler görmezden gelinmemelidir.

İhtarnamede gerçeğe aykırı şekilde “hemen tahliye edileceksiniz” ya da “sözleşmeniz feshedildi” ifadeleri kullanılması yeni tartışma doğurur. Kiralananın gösterilmemesi ile ihtiyaç, tahliye taahhüdü, kira borcu veya sözleşmeye aykırılık nedeniyle tahliye sebepleri birbirinden ayrıdır. Somut olayda sözleşmeye aykırılık iddiası ayrıca değerlendirilebilir; her ret otomatik tahliye sonucu oluşturmaz.

Dava şartı arabuluculuk gerekir mi?

İcra ve İflas Kanunu’na göre ilamsız icra yoluyla tahliye hükümleri saklı olmak üzere, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. Kiralananın gösterilmesine izin talebi de kira ilişkisinden doğduğu için dava öncesinde arabuluculuk değerlendirilir. Başvuruda uyuşmazlık “kiralananın satış veya yeniden kiralama amacıyla gösterilmesine izin verilmesi ve gün-saat planının belirlenmesi” şeklinde açık yazılmalıdır.

Arabuluculukta taraflar mahkemenin verebileceğinden daha esnek bir plan kurabilir. Randevuların mesajla teyidi, haftalık üst sınır, fotoğraf çekimi, evde bulunacak kişi, emlak danışmanı ve satış gerçekleştiğinde planın sona ermesi düzenlenebilir. Anlaşma sağlanırsa metnin açık ve icra edilebilir olması önemlidir. Sağlanamazsa son tutanakla görevli mahkemeye başvurulabilir.

Kiralananın gösterilmesine izin davası

Dava, kira ilişkisinden kaynaklandığı için kural olarak Sulh Hukuk Mahkemesinde görülür. Davacı; kira sözleşmesini, malik veya kiraya veren sıfatını, satış ya da yeniden kiralama ihtiyacını ve kiracının makul taleplere rağmen izin vermediğini ortaya koyar. Mesajlar, noter ihtarı, emlak sözleşmesi, satış ilanı ve arabuluculuk son tutanağı delil olarak sunulabilir.

Dava dilekçesinde yalnız “evin gösterilmesi” istenmesi yerine uygulanabilir gün ve saat önerileri sunmak yararlıdır. Mahkeme, kiracının savunmasını ve çalışma düzenini değerlendirerek belirli zaman aralıkları tayin edebilir. Talep gereğinden genişse sınırlandırılabilir. Dava sürerken taşınmazın satılması veya yeniden kiralama ihtiyacının ortadan kalkması hukuki yararı etkileyebilir.

Görevli ve yetkili mahkeme

Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Yetki bakımından genel olarak davalının yerleşim yeri ve sözleşmenin ifa yeri bağlantıları incelenir. Taşınmaz Mersin’deyse ve kira ilişkisi burada ifa ediliyorsa Mersin mahkemeleriyle bağlantı doğabilir; ancak taraf ve sözleşme bilgileri üzerinden somut yetki incelemesi yapılmalıdır.

Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusunun doğru kişi veya kişilere yöneltilmesi gerekir. Taşınmaz paylı mülkiyetteyse, kiraya veren ile malik farklıysa veya taşınmaz sonradan satıldıysa taraf sıfatı ayrıca değerlendirilir. Yanlış hasım, usul süresini ve yargılama giderlerini artırabilir.

İhtiyati tedbir istenebilir mi?

Satışın acil olması veya bekleme halinde ciddi zarar doğması ileri sürülerek geçici hukuki koruma talep edilebilir. Ancak ihtiyati tedbir otomatik değildir. Yaklaşık ispat, gecikme nedeniyle hakkın elde edilmesinin zorlaşması veya ciddi zarar ihtimali ve talebin ölçülülüğü değerlendirilir. Asıl sonucu tamamen sağlayan ve kiracının özel hayatına ağır müdahale eden geniş tedbirlerin kabulü güç olabilir.

Tedbir talebinde satış süreci, somut alıcı ilgisi, daha önce reddedilen randevular ve önerilen dar zaman planı belgelendirilmelidir. Mahkeme teminat isteyebilir. Tedbir kararı verilse bile uygulama icra hukuku ve kararın kapsamı içinde yürütülür; ev sahibinin kendi imkânıyla konuta girmesi anlamına gelmez.

Evi göstermemek tahliye sebebi midir?

Kiracının gösterime izin vermemesi, her olayda doğrudan ve derhal tahliye sonucu doğurmaz. Önce talebin kanuna uygun, gerekli, önceden bildirilmiş ve ölçülü olup olmadığı incelenir. Kiracının sözleşmeye aykırı davranışının giderilmesi için konut ve çatılı işyeri kiralarında yazılı süre verme kuralları ve aykırılığın niteliği ayrıca değerlendirilir. Gösterim davası ile tahliye davası farklı taleplerdir.

Kiracının uzun süre boyunca bütün makul talepleri kötü niyetle engellemesi, verilen mahkeme kararına uymaması veya ek sözleşme ihlalleri bulunması daha kapsamlı sonuçlar doğurabilir. Yine de ihtiyaç nedeniyle tahliye, iki haklı ihtar, tahliye taahhütnamesi veya kira borcu gibi özel tahliye yollarının şartları ayrıca aranır. Genel tahliye yolları için kiracı tahliye süreçleri rehberi incelenebilir.

Satış, yeniden kiralama ve bakım amaçlı gösterim arasındaki fark

Satış amaçlı gösterimde potansiyel alıcının taşınmazın fiziksel durumunu görmesi hedeflenir. Yeniden kiralama amaçlı gösterim genellikle mevcut kira ilişkisinin sona ereceği tarihe yaklaşıldığında gündeme gelir. Bakım amaçlı girişte ise tesisatçı, mühendis, eksper veya onarım ekibi bulunabilir. Her amacın gerektirdiği kişi sayısı, süre ve incelenecek alan farklıdır. Ev sahibi talebin gerçek amacını açıklamazsa kiracının güvenlik kaygısı artabilir.

Bakım ihtiyacı acilse bildirim süresi daha kısa değerlendirilebilir. Su kaçağı veya gaz riski gibi durumlarla satış randevusu aynı değildir. Yeniden kiralama amacıyla gösterim talep ediliyorsa mevcut sözleşmenin ne zaman sona ereceği ve kiracının tahliye iradesinin kesin olup olmadığı önem taşır. Kiracı henüz geçerli şekilde fesih bildiriminde bulunmamışsa veya tahliye konusunda uyuşmazlık varsa ev sahibinin kesinleşmiş bir boşalma tarihi varmış gibi yoğun gösterim yapması ölçüsüz olabilir.

Gösterim nedeniyle zarar oluşursa kim sorumludur?

Ziyaret sırasında kiracıya ait eşya zarar görür, kaybolur veya konut kirletilirse olayın kim tarafından ve nasıl meydana geldiği belirlenir. Ev sahibi, emlak danışmanı ve ziyaretçinin davranışı ayrı ayrı incelenebilir. Kiracı, değerli eşyaları erişilebilir yerde bırakmamak ve makul güvenlik önlemi almakla birlikte, gösterim yükümlülüğü nedeniyle doğan her zarara katlanmak zorunda değildir.

Zarar halinde fotoğraf, kamera kaydı, ziyaretçi listesi, mesajlar ve aynı gün düzenlenen tutanak önem taşıyabilir. Ortak alan kameraları yönetimden usulüne uygun istenebilir. Kiracı olayla ilgisi olmayan kişilerin görüntülerini sosyal medyada yayımlamamalıdır. Ev sahibi de anahtarı veya erişim kodunu yetkisiz kişilerle paylaşmamalı; emlak danışmanının kimleri getirdiğini takip etmelidir.

Gösterim yüzünden satış gecikirse tazminat istenebilir mi?

Kiracının hukuka aykırı biçimde bütün makul gösterimleri engellemesi nedeniyle somut bir satışın kaçtığı ileri sürülebilir. Ancak tazminat için yalnız genel bir “evi satsaydım kazanç elde ederdim” iddiası yeterli olmayabilir. Sözleşmeye aykırılık, kusur, gerçek zarar ve uygun nedensellik bağı ispatlanmalıdır. Alıcı teklifi, satış görüşmesi, banka veya ekspertiz süreci ve ret tarihleri önem taşıyabilir.

Taşınmazın satış fiyatındaki piyasa değişikliği, alıcının finansman bulamaması veya ev sahibinin kendi davranışı gibi başka sebepler varsa zararın kiracıya yüklenmesi güçleşir. Ev sahibi zararın artmasını önlemek için makul önlemleri almalı, uygulanabilir randevu planı sunmalı ve hukuki yollara zamanında başvurmalıdır. Tazminat talebi gösterime izin davasından farklıdır; görev, arabuluculuk ve ispat yönünden ayrıca kurulmalıdır.

Tarafların yazılı gösterim protokolü nasıl olmalıdır?

Kısa bir protokolde gösterimin amacı, haftalık gün ve saat aralığı, randevunun ne kadar önce kesinleşeceği, aynı anda gelecek azami kişi sayısı ve her ziyaretin süresi yazılabilir. Fotoğraf çekimi, ayakkabı veya hijyen kuralı, evcil hayvan, çocuk odası ve anahtar kullanımı gibi özel konular da eklenebilir. Satış veya yeni kira sözleşmesi yapıldığında protokolün kendiliğinden sona ereceği belirtilmelidir.

Protokol, kiracının bütün özel hayat haklarından vazgeçtiği veya ev sahibinin dilediği an girebileceği anlamına gelen geniş ifadeler içermemelidir. Tarafların telefon ve e-posta bilgileri yazılabilir; ancak kişisel veriler yalnız bu amaçla kullanılmalıdır. Anlaşma arabuluculukta yapılıyorsa icra edilebilirlik ve açık edim konuları ayrıca düzenlenir.

İspat bakımından hangi kayıt neyi gösterir?

Noter ihtarı, talebin belirli bir tarihte ve içerikte gönderildiğini; mesaj kayıtları tarafların sunduğu alternatifleri; emlak yetkilendirme sözleşmesi satış hazırlığını; ilan kaydı taşınmazın piyasaya çıkarıldığını gösterebilir. Ziyaret listesi ve emlak danışmanı yazışmaları kaç randevunun planlandığını ortaya koyabilir. Buna karşılık tek taraflı oluşturulan bir liste, kiracının gerçekten haberdar edildiğini tek başına kanıtlamayabilir.

Kiracı açısından çalışma çizelgesi, seyahat belgesi, sağlık kaydı veya önceden bildirilen mazeret belirli tarihte neden uygun olmadığını gösterebilir. Bu belgelerin tamamını ev sahibine göndermek yerine gerekli kısmı açıklamak yeterli olabilir. Dava aşamasında kişisel veya sağlık verilerinin dosyaya sunulması ölçülülük içinde yapılmalıdır. Deliller, yalnız sayıca değil, birbirleriyle uyum ve uyuşmazlık konusu olguyu doğrulama gücü bakımından değerlendirilir.

Gösterim planı hazırlanırken zaman çizelgesi

Uygulanabilir bir süreçte ev sahibi önce yazılı talebini ve birkaç zaman seçeneğini gönderir. Kiracı makul süre içinde kabulünü veya alternatifini bildirir. Randevu, ziyaretçi bilgisiyle kesinleştirilir ve ziyaret sonrasında yeni bir ihtiyaç varsa ayrıca planlanır. Kiracı cevap vermiyorsa hatırlatma ve ölçülü ihtar aşamasına geçilebilir. Buna rağmen sonuç alınamazsa arabuluculuk başvurusu yapılır; son tutanak sonrasında dava değerlendirilir.

Bu sıranın her olayda haftalarca beklenmesi gerektiği anlamına gelmediği unutulmamalıdır. Somut satış süreci, tarafların önceki davranışları ve aciliyet önemlidir. Buna karşılık ilk talebin hemen ardından dava açılması, makul iletişim imkânının kullanılmadığı savunmasına yol açabilir. Zaman çizelgesi hem ihtiyacı geciktirmemeli hem de kiracıya gerçek bir uyum fırsatı vermelidir.

Satış görüşmesi sona erer veya taşınmaz piyasadan çekilirse kiracı bilgilendirilmelidir. Eski randevu protokolünün belirsiz süreyle devam ettirilmesi doğru değildir. Yeni bir emlak danışmanı görevlendirildiğinde iletişim ve yetki bilgileri güncellenmeli; daha önce verilen kişisel verilerin gereksiz kullanımı sona erdirilmelidir.

Ev satılırsa kira sözleşmesi sona erer mi?

Taşınmazın satılması, kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez. Yeni malik kural olarak mevcut kira sözleşmesinin tarafı olur. Yeni malikin kendisi veya kanunda sayılan yakınları için gerçek ve samimi ihtiyacı bulunması halinde kanundaki bildirim ve dava sürelerine uyarak tahliye talep etmesi mümkündür. Bu nedenle “evi göstermek zorundasın, satılınca hemen çıkacaksın” yaklaşımı hukuken doğru değildir.

Satış süreci ile tahliye süreci birbirinden ayrılmalıdır. Kiracı makul gösterime izin verirken sözleşmeden doğan kullanım hakkını korur. Yeni malik bakımından ayrıntılı süre ve haklar kiralanan taşınmaz satılırsa kiracının hakları yayınında açıklanmıştır.

Kiracı bakımından pratik kontrol listesi

• Talebin satış, bakım veya yeniden kiralama amacını öğrenin.
• Gün, saat, kişi sayısı ve yaklaşık süreyi yazılı olarak netleştirin.
• Uygun değilseniz yalnız reddetmek yerine yakın tarihli alternatif sunun.
• Fotoğraf ve video çekiminin kapsamını ayrıca kararlaştırın.
• Kişisel belgeleri, değerli eşyaları ve güvenlik bilgilerini koruyun.
• Randevu iptallerini ve sürekli değişen talepleri yazılı kayda alın.
• Mahkeme veya arabuluculuk belgesi geldiyse süreyi kaçırmayın.
• Ev sahibinin habersiz giriş yapması halinde olayı ve delilleri hukuka uygun biçimde kaydedin.

Ev sahibi bakımından pratik kontrol listesi

• Gösterimin gerçek amacını ve satış/kiralama sürecini belgeleyin.
• Kiracıya birden fazla makul zaman seçeneği sunun.
• Her ziyaretin süresini ve gelecek kişileri önceden bildirin.
• Yedek anahtarla veya izinsiz biçimde konuta girmeyin.
• Emlak danışmanına kiracının özel hayatına ilişkin gereksiz bilgi vermeyin.
• Sözlü tartışma yerine ölçülü yazılı bildirim kullanın.
• Hiçbir sonuç alınamazsa önce dava şartı arabuluculuğa başvurun.
• Tahliye ile gösterim taleplerini birbirine karıştırmayın.

Mersin’de kiralananın gösterilmesi süreci

Mersin’de satış veya yeniden kiralama amacıyla konut gösteriminde Akdeniz, Yenişehir, Mezitli, Toroslar ve diğer ilçelerde farklı çalışma ve ulaşım düzenleri bulunabilir. Yerel piyasa hareketliliği gösterim ihtiyacını artırsa da kiracının kanuni korunması değişmez. Çok sayıda turistik veya kısa süreli ziyaret talebi yerine, doğrulanmış alıcılarla sınırlı randevu planı oluşturulması tarafların menfaatine olabilir.

Taşınmaz Mersin dışında, taraflar farklı şehirlerde veya malik yurt dışında ise bildirim ve temsil işlemleri ayrıca planlanmalıdır. Vekâletname, emlak yetkilendirmesi ve tebligat adresleri kontrol edilmelidir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu ile iletişime geçildiğinde, sonuç garantisi verilmeksizin mevcut sözleşme, yazışmalar, gösterim talepleri ve arabuluculuk seçeneği somut olay üzerinden değerlendirilebilir.

Resmî kaynaklar

• Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
• Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
• Kira Hukuku yayınları

Kiracının evi göstermemesi hakkında sık sorulan sorular

Kiracı haftada kaç kez evi göstermek zorundadır?

Kanunda her dosyaya uygulanacak sabit bir sayı yoktur. Satış ihtiyacı, kiracının programı, ziyaret süresi ve taşınmazın niteliğine göre makul bir plan kurulur. Anlaşma olmazsa mahkeme belirli gün ve saatler tayin edebilir.

Ev sahibi habersiz şekilde alıcı getirebilir mi?

Gösterimin uygun süre önce bildirilmesi ve kiracının menfaatlerinin gözetilmesi gerekir. Habersiz ziyaret, kiracının o an gösterime izin verme zorunluluğu bulunduğu anlamına gelmez.

Kiracı evde yokken emlakçı içeri girebilir mi?

Kiracının açık rızası olmadan yedek anahtar kullanılarak konuta girilmesi hukuka uygun değildir. Emlak danışmanına anahtar bırakılması ve giriş koşulları kiracının onayına bağlıdır.

Kiracı fotoğraf çekilmesini reddedebilir mi?

Kiralananı görme yükümlülüğü ile kişisel eşyaların fotoğraflanıp internette yayımlanması aynı değildir. Çekimin amacı, alanı ve kişisel veriler ayrıca değerlendirilmelidir. Daha sınırlı veya eşyalar kaldırıldıktan sonra çekim önerilebilir.

Noter ihtarı göndermek zorunlu mudur?

Her durumda zorunlu değildir. Ancak tekrarlanan retler varsa talebin amacı, önerilen gün-saatler ve alternatif istemi noter ihtarıyla belgelendirilebilir.

Evi göstermeyen kiracı hemen çıkarılabilir mi?

Hayır. Gösterime izin talebi ve tahliye farklı hukuki sonuçlardır. Sözleşmeye aykırılık ve tahliye şartları somut olayda ayrıca incelenir; otomatik veya derhal tahliye söz konusu değildir.

Gösterim davasından önce arabuluculuk var mı?

Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, kanundaki istisnalar dışında, dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. Başvuruda gösterim planına ilişkin talep açıkça belirtilmelidir.

Mahkeme hangi saatleri belirler?

Kiracının çalışma ve aile düzeni ile satışın gerektirdiği erişilebilir saatler dengelenir. Başka dosyadaki takvim otomatik uygulanmaz; somut taşınmaz ve tarafların şartları incelenir.

Ev satıldıktan sonra kiracı çıkmak zorunda mıdır?

Satış kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez. Yeni malik sözleşmenin tarafı olur; ihtiyaç nedeniyle tahliye istiyorsa kanundaki özel şart ve sürelere uymalıdır.

Kiracının Evi Göstermemesi Durumunda Ev Sahibinin Hakları incelemesinin kapsamı nedir?

Kiracının evi göstermemesi, taşınmazın satılması veya yeniden kiraya verilmesi planlandığında ev sahibi ile kiracı arasında sık karşılaşılan bir uyuşmazlıktır. Kiracı, konutu kullandığı süre boyunca özel hayatının ve konut dokunulmazlığının korunmasını isteme hakkına sahiptir. Buna karşılık Türk Borçlar Kanunu, bakım, satış veya sonraki kiralama için gerekli olduğu ölçüde kiralananın görülmesine izin verme yükümlülüğü de öngörür. Bu iki menfaat birlikte değerlendirilir; ev sahibi istediği an ve sınırsız sayıda eve giremez, kiracı da makul ve önceden bildirilen her gösterim talebini süresiz biçimde engelleyemez.

Resmî kaynaklar: İcra ve İflas Kanunu (2004)