Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak

Yazar: Av.Emirhan KESKİNYayın: 6 Eylül 2026Güncelleme: 9 Eylül 2026Kategori: Ticaret Hukuku

Yazar ve hukuk bürosu hakkında

Avukat Emirhan Keskin

Türkiye’deki hukuki süreçlere ilişkin içerikler hazırlar ve Mersin’den hukuki hizmet sunar. Yayınlar güncel resmî kaynaklar üzerinden denetlenir.

Mersin Barosu · Sicil No: 5507

Hukuki bilgilendirme

Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.

İletişime geçin

Bir bakışta hukuki sonuç

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak: Şirket çekinde cezai sorumluluk, yalnız çeki fiilen imzalayan kişiye bakılarak belirlenmez. Çek Kanunu 5/2 uyarınca çek hesabı sahibi tüzel kişiyse çek karşılığını hesapta bulundurmakla yükümlü kişi, tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesidir; geçerli bir belirleme yoksa yönetim organını oluşturan gerçek kişi veya.
Süre: Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak için uygulanacak süre kuralı: Çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün; düzenlendiği yerden başka bir yerde fakat aynı kıtada ödenecekse bir ay; başka kıtalarda düzenlenip ödenecekse üç ay içinde ibraz edilir; TTK 796'daki Akdeniz'e kıyısı olan ülkeler istisnası ayrıca uygulanır.
Görevli merci: Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak bakımından görevli merci: Karşılıksız çek şikâyeti icra ceza mahkemesinde görülür. Çek alacağının kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla tahsili icra dairesi ve icra hukukunda; temel ilişkiye dayalı alacak veya menfi tespit davası ise görev kurallarına göre ayrı mercide yürür.
İlk işlem: Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak için ilk işlem: Çek aslını, banka ibraz kaydını ve karşılıksız işlemini temin edin.

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk: Yönetim Organı, İmza Yetkilisi ve Yasak Kaldırma – hukuki rehber

İnceleme kapsamı: şirket çekinde cezai sorumlu yönetim organı üyesi imza yetkilisi ve çek yasağının kaldırılması.

Mevzuat kontrol tarihi: 6 Eylül 2026. Sorumlu avukat: Av. Emirhan Keskin.

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak: kısa ve kesin hukuki cevap

İmza yetkilisi, ticaret sicilinde temsilci, yönetim organı üyesi ve mali işleri yürütmekle görevlendirilmiş üye aynı kişi olmak zorunda değildir. Ceza sorumluluğu şahsidir; tüzel kişi sanık olmaz. Şikâyet, karşılıksız işlemi yaptırma fiiline ilişkindir; çek alacağının icra yoluyla tahsili değildir. Etkin pişmanlıkta ödeme ile mahkûmiyetin sonuçları kaldırılabilir; ceza tamamen infaz edildikten sonraki yasak kaldırma talebi ise Çek Kanunu 6/3'teki ayrı yoldur.

Karşılıksız işlemi usulüne uygun ibraz üzerine yapılmış, şikâyet üç ay ve mutlak bir yıl içinde açılmış ve ilgili tarihte mali işlerden sorumlu yönetim organı üyesi belgelerle belirlenmişse mahkeme şahsi sorumluluğu inceler. Yalnız imza sirkülerine dayanılması veya sonraki tarihli görev dağılımının geçmişe yürütülmesi yeterli değildir. Karşılıksız kalan çek bedeli, kanuni faizi ve takip/mahkeme giderleriyle tamamen ödenirse yahut şikâyetten vazgeçilirse m.6 sonuçları uygulanır; bağımsız kaldırma talebi için infaz ve yasak tarihlerine bağlı süreler aranır.

Kontrol noktası	Hukuki ölçüt	İspat kaynağı
İbraz ve karşılıksız işlemi	Çek kanuni ibraz süresinde muhatap bankaya sunulmuş ve karşılıksız işlemi usulüne uygun yapılmış olmalıdır.	Çek aslı/onaylı örneği, banka ibraz kaşesi, karekod kaydı ve banka cevabı
İlgili tarihte yönetim organı	Keşide ve ibraz tarihinde tüzel kişinin yönetim organındaki gerçek kişiler belirlenmelidir.	Ticaret sicili ilanları, şirket sözleşmesi, genel kurul/yönetim organı kararları ve MERSİS kaydı
Mali işler görevlendirmesi	Çek karşılığını hesapta bulundurma görevinin hangi yönetim organı üyesine ve hangi tarihten itibaren verildiği saptanmalıdır.	Noter/onaylı karar defteri, görev dağılımı kararı, iç yönerge, banka talimatı ve sicil belgeleri
Şikâyet ve ödeme süresi	Üç aylık nispi ve bir yıllık mutlak şikâyet süresi ile ödeme/yasak tarihleri her çek için ayrı hesaplanmalıdır.	Banka işlem tarihi, öğrenme belgesi, UYAP şikâyet tarihi, ödeme makbuzu ve kesinleşme/infaz kaydı

Hukuki dayanak ve temel kurallar

Dayanak — Çek Kanunu 5/1 — karşılıksız çek suçu

Kanuni ibraz süresi içinde ibraz edilen çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi, hamilin şikâyeti üzerine yaptırımla karşılaşır; çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına da karar verilir. Resmî kaynak: 5941 sayılı Çek Kanunu — güncel resmî metin.

İbraz, banka işlemi, şikâyet hakkı ve sorumlu gerçek kişi her çek için ayrı dosyalanır.

Dayanak — Çek Kanunu 5/2 — şirket çekinde yükümlü kişi

Çek hesabı sahibi tüzel kişiyse çek karşılığını hesapta bulundurmakla mali işleri yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesi; böyle bir belirleme yoksa yönetim organındaki gerçek kişi veya kişiler yükümlüdür. Resmî kaynak: 5941 sayılı Çek Kanunu — güncel resmî metin.

Sırf imza yetkisi veya çalışan sıfatı cezai sorumluluğu otomatik kurmaz; görev ve üyelik tarihleri belirleyicidir.

Dayanak — İİK 347 — şikâyet süresi

İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki şikâyete bağlı fiillerde hak, fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Resmî kaynak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — güncel resmî metin.

Her çekin ibraz, karşılıksız işlem ve öğrenme tarihi ayrı süre tablosuna yazılır.

Dayanak — Çek Kanunu 6 — ödeme, vazgeçme ve kaldırma

Karşılıksız kalan tutarın kanuni unsurlarıyla tamamen ödenmesi veya şikâyetten vazgeçme yargılama ve kesinleşmiş hükümde kanunda belirtilen sonuçları doğurur; infazdan sonra yasak için ayrıca kaldırma istenebilir. Resmî kaynak: 5941 sayılı Çek Kanunu — güncel resmî metin.

Ödeme kalemleri eksiksiz hesaplanmalı; etkin pişmanlık ile süreye bağlı kaldırma yolu karıştırılmamalıdır.

Tamamlayıcı çerçeve: Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak bakımından Sicilin açıklığı üçüncü kişilerin güvenini korur; şirket içi kararın çağrı, gündem, nisap ve oy koşulları ayrıca denetlenir. Tescil kaydı hukuka aykırı iç işlemi her durumda iyileştirmez.

Deliller ve ispat planı

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak dosyasında Şikâyetçi kanuni ibrazı, karşılıksız işlemini, şikâyet hakkını ve süreyi ortaya koyar. Savunma, ilgili tarihteki yönetim organı yapısını, mali işler görevlendirmesini, imza/çek teslim zincirini ve ödeme olgusunu resmî şirket-banka kayıtlarıyla somutlaştırır; ceza sorumluluğu varsayımla kurulamaz.

Delil — Çekin ön ve arka yüzünü gösteren okunaklı asıl veya onaylı örnek

Çekin ön ve arka yüzünü gösteren okunaklı asıl veya onaylı örnek kaydı ibraz ve karşılıksız işlemi başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Çek kanuni ibraz süresinde muhatap bankaya sunulmuş ve karşılıksız işlemi usulüne uygun yapılmış olmalıdır.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Çek aslı/onaylı örneği, banka ibraz kaşesi, karekod kaydı ve banka cevabı

Delil — Bankanın ibraz ve karşılıksızdır işlem kaydı

Bankanın ibraz ve karşılıksızdır işlem kaydı kaydı ilgili tarihte yönetim organı başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Keşide ve ibraz tarihinde tüzel kişinin yönetim organındaki gerçek kişiler belirlenmelidir.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Ticaret sicili ilanları, şirket sözleşmesi, genel kurul/yönetim organı kararları ve MERSİS kaydı

Delil — Çek hesabı sözleşmesi, hesap sahibi ve banka yetki kayıtları

Çek hesabı sözleşmesi, hesap sahibi ve banka yetki kayıtları kaydı mali işler görevlendirmesi başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Çek karşılığını hesapta bulundurma görevinin hangi yönetim organı üyesine ve hangi tarihten itibaren verildiği saptanmalıdır.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Noter/onaylı karar defteri, görev dağılımı kararı, iç yönerge, banka talimatı ve sicil belgeleri

Delil — Ticaret sicili gazeteleri ve MERSİS temsil tarihçesi

Ticaret sicili gazeteleri ve MERSİS temsil tarihçesi kaydı şikâyet ve ödeme süresi başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Üç aylık nispi ve bir yıllık mutlak şikâyet süresi ile ödeme/yasak tarihleri her çek için ayrı hesaplanmalıdır.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Banka işlem tarihi, öğrenme belgesi, UYAP şikâyet tarihi, ödeme makbuzu ve kesinleşme/infaz kaydı

Delil — Yönetim organı karar defteri ve mali işler görev dağılımı kararı

Yönetim organı karar defteri ve mali işler görev dağılımı kararı kaydı ibraz ve karşılıksız işlemi başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Çek kanuni ibraz süresinde muhatap bankaya sunulmuş ve karşılıksız işlemi usulüne uygun yapılmış olmalıdır.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Çek aslı/onaylı örneği, banka ibraz kaşesi, karekod kaydı ve banka cevabı

Delil — İmza sirküleri, banka imza kartonu ve vekâletname

İmza sirküleri, banka imza kartonu ve vekâletname kaydı ilgili tarihte yönetim organı başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Keşide ve ibraz tarihinde tüzel kişinin yönetim organındaki gerçek kişiler belirlenmelidir.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Ticaret sicili ilanları, şirket sözleşmesi, genel kurul/yönetim organı kararları ve MERSİS kaydı

Delil — Keşide, teslim, ibraz, öğrenme ve şikâyet tarih çizelgesi

Keşide, teslim, ibraz, öğrenme ve şikâyet tarih çizelgesi kaydı mali işler görevlendirmesi başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Çek karşılığını hesapta bulundurma görevinin hangi yönetim organı üyesine ve hangi tarihten itibaren verildiği saptanmalıdır.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Noter/onaylı karar defteri, görev dağılımı kararı, iç yönerge, banka talimatı ve sicil belgeleri

Delil — Şirket banka bakiyesi ve ödeme talimatı kayıtları

Şirket banka bakiyesi ve ödeme talimatı kayıtları kaydı şikâyet ve ödeme süresi başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Üç aylık nispi ve bir yıllık mutlak şikâyet süresi ile ödeme/yasak tarihleri her çek için ayrı hesaplanmalıdır.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Banka işlem tarihi, öğrenme belgesi, UYAP şikâyet tarihi, ödeme makbuzu ve kesinleşme/infaz kaydı

Süre, görev, yetki ve ön başvuru

Başvuru ve dava süresi

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak için Çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün; düzenlendiği yerden başka bir yerde fakat aynı kıtada ödenecekse bir ay; başka kıtalarda düzenlenip ödenecekse üç ay içinde ibraz edilir; TTK 796'daki Akdeniz'e kıyısı olan ülkeler istisnası ayrıca uygulanır. Cezai şikâyet, İİK 347 uyarınca fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılır. Çek Kanunu 6/3 yoluyla yasak kaldırma, mahkûm olunan cezanın tamamen infazından itibaren üç yıl ve her hâlde yasağın konulmasından itibaren on yıl geçince istenebilir. Mahkûmiyet veya beraat hükmüne karşı istinaf süresi gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır.

Görevli mahkeme veya merci

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak bakımından Karşılıksız çek şikâyeti icra ceza mahkemesinde görülür. Çek alacağının kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla tahsili icra dairesi ve icra hukukunda; temel ilişkiye dayalı alacak veya menfi tespit davası ise görev kurallarına göre ayrı mercide yürür.

Yetkili yer

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak dosyasında Çek Kanunu 5/1 uyarınca çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği, çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu veya hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yerindeki icra ceza mahkemesi yetkilidir. Hukuk davası ve icra takibinin yetkisi ayrıca belirlenir.

Arabuluculuk veya ön başvuru

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak bakımından Cezai şikâyet ve kambiyo takibi dava şartı arabuluculuğuna tabi değildir. Temel ilişkiden doğan bir miktar para alacağı için ticari dava açılacaksa TTK 5/A ve Arabuluculuk Kanunu uyarınca dava şartı ayrıca yerine getirilir.

Geçici koruma ve acil işlem

Ceza şikâyetindeki çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı Çek Kanunu hükümlerine göre mahkemece ele alınır. Çek alacağının tahsilinde ise borçlunun mal kaçırdığına ilişkin somut olgu ve İİK 257 koşulları varsa ihtiyati haciz istenir. Banka ve şirket görev kayıtlarının değişme riski için delil tespiti veya müzekkere talebi hazırlanır.

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak dosyasında korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin kapsamı aynı talepte gösterilir. Geçici koruma nihai hükmün yerine geçmez.

Adım adım başvuru ve dava planı

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak dosyasında aşağıdaki sıra, süre kaybını önlemek ve her hukuki iddiayı doğrulanabilir kayıtla eşleştirmek için uygulanır. Dosyanın niteliği gerektiriyorsa eş zamanlı koruma talepleri ayrıca yürütülür.

Çek aslını, banka ibraz kaydını ve karşılıksız işlemini temin edin.
TTK 796'ya göre kanuni ibraz süresini hesaplayın.
Öğrenme ve fiil tarihinden üç ay/bir yıllık şikâyet takvimini çıkarın.
Keşide ve ibraz tarihindeki yönetim organı üyelerini sicilden belirleyin.
Mali işler görevlendirme kararının tarih, kapsam ve geçerliliğini doğrulayın.
İmza yetkisi ile Çek Kanunu 5/2 yükümlülüğünü ayrı sütunlarda gösterin.
Her çek için ayrı sorumlu kişi ve süre matrisi hazırlayın.
Tahsil için kambiyo takibini cezai şikâyetten bağımsız planlayın.
Ödeme yapılacaksa bedel, ticari temerrüt faizi ve giderleri eksiksiz hesaplayın.
Etkin pişmanlık ile infaz sonrası yasak kaldırma yollarından uygun olanı belgeleyin.

1. Çek aslını, banka ibraz kaydını ve karşılıksız işlemini temin edin.

Çek aslını, banka ibraz kaydını ve karşılıksız işlemini temin edin. işlemi, Çekin ön ve arka yüzünü gösteren okunaklı asıl veya onaylı örnek kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Çek kanuni ibraz süresinde muhatap bankaya sunulmuş ve karşılıksız işlemi usulüne uygun yapılmış olmalıdır. İbraz, banka işlemi, şikâyet hakkı ve sorumlu gerçek kişi her çek için ayrı dosyalanır.

Çek aslını, banka ibraz kaydını ve karşılıksız işlemini temin edin. adımında doğrulama yöntemi: Çek aslı/onaylı örneği, banka ibraz kaşesi, karekod kaydı ve banka cevabı Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

2. TTK 796'ya göre kanuni ibraz süresini hesaplayın.

TTK 796'ya göre kanuni ibraz süresini hesaplayın. işlemi, Bankanın ibraz ve karşılıksızdır işlem kaydı kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Keşide ve ibraz tarihinde tüzel kişinin yönetim organındaki gerçek kişiler belirlenmelidir. Sırf imza yetkisi veya çalışan sıfatı cezai sorumluluğu otomatik kurmaz; görev ve üyelik tarihleri belirleyicidir.

TTK 796'ya göre kanuni ibraz süresini hesaplayın. adımında doğrulama yöntemi: Ticaret sicili ilanları, şirket sözleşmesi, genel kurul/yönetim organı kararları ve MERSİS kaydı Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

3. Öğrenme ve fiil tarihinden üç ay/bir yıllık şikâyet takvimini çıkarın.

Öğrenme ve fiil tarihinden üç ay/bir yıllık şikâyet takvimini çıkarın. işlemi, Çek hesabı sözleşmesi, hesap sahibi ve banka yetki kayıtları kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Çek karşılığını hesapta bulundurma görevinin hangi yönetim organı üyesine ve hangi tarihten itibaren verildiği saptanmalıdır. Her çekin ibraz, karşılıksız işlem ve öğrenme tarihi ayrı süre tablosuna yazılır.

Öğrenme ve fiil tarihinden üç ay/bir yıllık şikâyet takvimini çıkarın. adımında doğrulama yöntemi: Noter/onaylı karar defteri, görev dağılımı kararı, iç yönerge, banka talimatı ve sicil belgeleri Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

4. Keşide ve ibraz tarihindeki yönetim organı üyelerini sicilden belirleyin.

Keşide ve ibraz tarihindeki yönetim organı üyelerini sicilden belirleyin. işlemi, Ticaret sicili gazeteleri ve MERSİS temsil tarihçesi kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Üç aylık nispi ve bir yıllık mutlak şikâyet süresi ile ödeme/yasak tarihleri her çek için ayrı hesaplanmalıdır. Ödeme kalemleri eksiksiz hesaplanmalı; etkin pişmanlık ile süreye bağlı kaldırma yolu karıştırılmamalıdır.

Keşide ve ibraz tarihindeki yönetim organı üyelerini sicilden belirleyin. adımında doğrulama yöntemi: Banka işlem tarihi, öğrenme belgesi, UYAP şikâyet tarihi, ödeme makbuzu ve kesinleşme/infaz kaydı Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

5. Mali işler görevlendirme kararının tarih, kapsam ve geçerliliğini doğrulayın.

Mali işler görevlendirme kararının tarih, kapsam ve geçerliliğini doğrulayın. işlemi, Yönetim organı karar defteri ve mali işler görev dağılımı kararı kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Çek kanuni ibraz süresinde muhatap bankaya sunulmuş ve karşılıksız işlemi usulüne uygun yapılmış olmalıdır. İbraz, banka işlemi, şikâyet hakkı ve sorumlu gerçek kişi her çek için ayrı dosyalanır.

Mali işler görevlendirme kararının tarih, kapsam ve geçerliliğini doğrulayın. adımında doğrulama yöntemi: Çek aslı/onaylı örneği, banka ibraz kaşesi, karekod kaydı ve banka cevabı Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

6. İmza yetkisi ile Çek Kanunu 5/2 yükümlülüğünü ayrı sütunlarda gösterin.

İmza yetkisi ile Çek Kanunu 5/2 yükümlülüğünü ayrı sütunlarda gösterin. işlemi, İmza sirküleri, banka imza kartonu ve vekâletname kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Keşide ve ibraz tarihinde tüzel kişinin yönetim organındaki gerçek kişiler belirlenmelidir. Sırf imza yetkisi veya çalışan sıfatı cezai sorumluluğu otomatik kurmaz; görev ve üyelik tarihleri belirleyicidir.

İmza yetkisi ile Çek Kanunu 5/2 yükümlülüğünü ayrı sütunlarda gösterin. adımında doğrulama yöntemi: Ticaret sicili ilanları, şirket sözleşmesi, genel kurul/yönetim organı kararları ve MERSİS kaydı Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

Kanun yolu: İcra ceza mahkemesinin mahkûmiyet veya beraat hükmüne karşı, İİK 353 yollamasıyla CMK 273 uyarınca gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurulur. Hüküm dışındaki çek yasağı veya kaldırma kararında kanun yolunun itiraz mı istinaf mı olduğu karar türü ve özel hüküm üzerinden ayrıca belirlenir.

Karar sonrası uygulama

Karar verildiğinde hüküm fıkrasının talebi açık biçimde içerip içermediği, tebliğ ve kanun yolu süresi, kesinleşme gereği ve uygulanacağı sicil veya kurum ayrı ayrı kontrol edilir. Karşılıksız işlemi usulüne uygun ibraz üzerine yapılmış, şikâyet üç ay ve mutlak bir yıl içinde açılmış ve ilgili tarihte mali işlerden sorumlu yönetim organı üyesi belgelerle belirlenmişse mahkeme şahsi sorumluluğu inceler. Yalnız imza sirkülerine dayanılması veya sonraki tarihli görev dağılımının geçmişe yürütülmesi yeterli değildir. Karşılıksız kalan çek bedeli, kanuni faizi ve takip/mahkeme giderleriyle tamamen ödenirse yahut şikâyetten vazgeçilirse m.6 sonuçları uygulanır; bağımsız kaldırma talebi için infaz ve yasak tarihlerine bağlı süreler aranır.

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak bakımından ödeme, tescil, terkin, teslim veya gerekli idari işlem tamamlanmadan dosya sonuçlanmış sayılmaz. Kararın uygulanmaması yeni icra, idari başvuru veya tazminat yolunu gündeme getirir.

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk — sık sorulan sorular

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk: kesin hukuki kural nedir?

Uygulamadaki sonuç şudur: Karşılıksız işlemi usulüne uygun ibraz üzerine yapılmış, şikâyet üç ay ve mutlak bir yıl içinde açılmış ve ilgili tarihte mali işlerden sorumlu yönetim organı üyesi belgelerle belirlenmişse mahkeme şahsi sorumluluğu inceler. Yalnız imza sirkülerine dayanılması veya sonraki tarihli görev dağılımının geçmişe yürütülmesi yeterli değildir.

Çek Kanunu 5/1 — karşılıksız çek suçu hangi sonucu doğurur?

Kanuni ibraz süresi içinde ibraz edilen çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi, hamilin şikâyeti üzerine yaptırımla karşılaşır; çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına da karar verilir. İbraz, banka işlemi, şikâyet hakkı ve sorumlu gerçek kişi her çek için ayrı dosyalanır.

Çek Kanunu 5/2 — şirket çekinde yükümlü kişi uyuşmazlığı nasıl etkiler?

Çek hesabı sahibi tüzel kişiyse çek karşılığını hesapta bulundurmakla mali işleri yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesi; böyle bir belirleme yoksa yönetim organındaki gerçek kişi veya kişiler yükümlüdür. Sırf imza yetkisi veya çalışan sıfatı cezai sorumluluğu otomatik kurmaz; görev ve üyelik tarihleri belirleyicidir.

İbraz ve karşılıksız işlemi nasıl ispatlanır?

Çek kanuni ibraz süresinde muhatap bankaya sunulmuş ve karşılıksız işlemi usulüne uygun yapılmış olmalıdır. Çek aslı/onaylı örneği, banka ibraz kaşesi, karekod kaydı ve banka cevabı

İlgili tarihte yönetim organı eksikse ne yapılır?

Keşide ve ibraz tarihinde tüzel kişinin yönetim organındaki gerçek kişiler belirlenmelidir. Ticaret sicili ilanları, şirket sözleşmesi, genel kurul/yönetim organı kararları ve MERSİS kaydı

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk için başvuru veya dava süresi nedir?

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak için süre hesabının ilk kontrolü şudur: Çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün; düzenlendiği yerden başka bir yerde fakat aynı kıtada ödenecekse bir ay; başka kıtalarda düzenlenip ödenecekse üç ay içinde ibraz edilir; TTK 796'daki Akdeniz'e kıyısı olan ülkeler istisnası ayrıca uygulanır. Cezai şikâyet, İİK 347 uyarınca fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılır. Tebliğ ve son gün kaydı dosyada ayrıca saklanır.

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk bakımından görevli ve yetkili merci hangisidir?

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak uyuşmazlığında Karşılıksız çek şikâyeti icra ceza mahkemesinde görülür. Çek alacağının kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla tahsili icra dairesi ve icra hukukunda; temel ilişkiye dayalı alacak veya menfi tespit davası ise görev kurallarına göre ayrı mercide yürür. Çek Kanunu 5/1 uyarınca çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği, çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu veya hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yerindeki icra ceza mahkemesi yetkilidir. Hukuk davası ve icra takibinin yetkisi ayrıca belirlenir.

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk dosyasında ön başvuru veya arabuluculuk gerekir mi?

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak bakımından dava şartı denetimi şöyledir: Cezai şikâyet ve kambiyo takibi dava şartı arabuluculuğuna tabi değildir. Temel ilişkiden doğan bir miktar para alacağı için ticari dava açılacaksa TTK 5/A ve Arabuluculuk Kanunu uyarınca dava şartı ayrıca yerine getirilir. Başvuru belgesi gerekiyorsa dava dilekçesine eklenir.

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk için hangi geçici koruma istenir?

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak için acil koruma talebi somut riskle sınırlandırılır: Ceza şikâyetindeki çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı Çek Kanunu hükümlerine göre mahkemece ele alınır. Çek alacağının tahsilinde ise borçlunun mal kaçırdığına ilişkin somut olgu ve İİK 257 koşulları varsa ihtiyati haciz istenir. Banka ve şirket görev kayıtlarının değişme riski için delil tespiti veya müzekkere talebi hazırlanır.

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk kararına karşı hangi kanun yolu kullanılır?

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak hakkında verilen kararın tebliğinden sonra uygulanacak yol şudur: İcra ceza mahkemesinin mahkûmiyet veya beraat hükmüne karşı, İİK 353 yollamasıyla CMK 273 uyarınca gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurulur. Hüküm dışındaki çek yasağı veya kaldırma kararında kanun yolunun itiraz mı istinaf mı olduğu karar türü ve özel hüküm üzerinden ayrıca belirlenir.

Resmî kaynaklar

Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak hakkındaki bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; sonuç garantisi vermez. Somut dosyada güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların statüsü ayrıca incelenir.

{"@context":"https://schema.org","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk: kesin hukuki kural nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Uygulamadaki sonuç şudur: Karşılıksız işlemi usulüne uygun ibraz üzerine yapılmış, şikâyet üç ay ve mutlak bir yıl içinde açılmış ve ilgili tarihte mali işlerden sorumlu yönetim organı üyesi belgelerle belirlenmişse mahkeme şahsi sorumluluğu inceler. Yalnız imza sirkülerine dayanılması veya sonraki tarihli görev dağılımının geçmişe yürütülmesi yeterli değildir."}},{"@type":"Question","name":"Çek Kanunu 5/1 — karşılıksız çek suçu hangi sonucu doğurur?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Kanuni ibraz süresi içinde ibraz edilen çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi, hamilin şikâyeti üzerine yaptırımla karşılaşır; çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına da karar verilir. İbraz, banka işlemi, şikâyet hakkı ve sorumlu gerçek kişi her çek için ayrı dosyalanır."}},{"@type":"Question","name":"Çek Kanunu 5/2 — şirket çekinde yükümlü kişi uyuşmazlığı nasıl etkiler?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Çek hesabı sahibi tüzel kişiyse çek karşılığını hesapta bulundurmakla mali işleri yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesi; böyle bir belirleme yoksa yönetim organındaki gerçek kişi veya kişiler yükümlüdür. Sırf imza yetkisi veya çalışan sıfatı cezai sorumluluğu otomatik kurmaz; görev ve üyelik tarihleri belirleyicidir."}},{"@type":"Question","name":"İbraz ve karşılıksız işlemi nasıl ispatlanır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Çek kanuni ibraz süresinde muhatap bankaya sunulmuş ve karşılıksız işlemi usulüne uygun yapılmış olmalıdır. Çek aslı/onaylı örneği, banka ibraz kaşesi, karekod kaydı ve banka cevabı"}},{"@type":"Question","name":"İlgili tarihte yönetim organı eksikse ne yapılır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Keşide ve ibraz tarihinde tüzel kişinin yönetim organındaki gerçek kişiler belirlenmelidir. Ticaret sicili ilanları, şirket sözleşmesi, genel kurul/yönetim organı kararları ve MERSİS kaydı"}},{"@type":"Question","name":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk için başvuru veya dava süresi nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak için süre hesabının ilk kontrolü şudur: Çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün; düzenlendiği yerden başka bir yerde fakat aynı kıtada ödenecekse bir ay; başka kıtalarda düzenlenip ödenecekse üç ay içinde ibraz edilir; TTK 796'daki Akdeniz'e kıyısı olan ülkeler istisnası ayrıca uygulanır. Cezai şikâyet, İİK 347 uyarınca fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılır. Tebliğ ve son gün kaydı dosyada ayrıca saklanır."}},{"@type":"Question","name":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk bakımından görevli ve yetkili merci hangisidir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak uyuşmazlığında Karşılıksız çek şikâyeti icra ceza mahkemesinde görülür. Çek alacağının kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla tahsili icra dairesi ve icra hukukunda; temel ilişkiye dayalı alacak veya menfi tespit davası ise görev kurallarına göre ayrı mercide yürür. Çek Kanunu 5/1 uyarınca çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği, çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu veya hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yerindeki icra ceza mahkemesi yetkilidir. Hukuk davası ve icra takibinin yetkisi ayrıca belirlenir."}},{"@type":"Question","name":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk dosyasında ön başvuru veya arabuluculuk gerekir mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak bakımından dava şartı denetimi şöyledir: Cezai şikâyet ve kambiyo takibi dava şartı arabuluculuğuna tabi değildir. Temel ilişkiden doğan bir miktar para alacağı için ticari dava açılacaksa TTK 5/A ve Arabuluculuk Kanunu uyarınca dava şartı ayrıca yerine getirilir. Başvuru belgesi gerekiyorsa dava dilekçesine eklenir."}},{"@type":"Question","name":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk için hangi geçici koruma istenir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak için acil koruma talebi somut riskle sınırlandırılır: Ceza şikâyetindeki çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı Çek Kanunu hükümlerine göre mahkemece ele alınır. Çek alacağının tahsilinde ise borçlunun mal kaçırdığına ilişkin somut olgu ve İİK 257 koşulları varsa ihtiyati haciz istenir. Banka ve şirket görev kayıtlarının değişme riski için delil tespiti veya müzekkere talebi hazırlanır."}},{"@type":"Question","name":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk kararına karşı hangi kanun yolu kullanılır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Şirket Çekinde Cezai Sorumluluk ve Yasak hakkında verilen kararın tebliğinden sonra uygulanacak yol şudur: İcra ceza mahkemesinin mahkûmiyet veya beraat hükmüne karşı, İİK 353 yollamasıyla CMK 273 uyarınca gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurulur. Hüküm dışındaki çek yasağı veya kaldırma kararında kanun yolunun itiraz mı istinaf mı olduğu karar türü ve özel hüküm üzerinden ayrıca belirlenir."}}]}