Mal Rejimi Davasında İhtiyati Tedbir ve Mal Kaçırmanın Önlenmesi

Mal rejimi davasında ihtiyati tedbir, boşanma sürecinde taşınmazın, aracın, şirket payının, banka hesabının veya başka bir malvarlığı değerinin elden çıkarılarak katılma alacağının etkisiz bırakılmasını önleyen geçici hukuki korumadır. Tedbir, malın diğer eşe geçtiği anlamına gelmez ve alacağın kesin olarak kabul edildiğini göstermez. Mahkeme yalnız dava sonuna kadar mevcut durumu korur.

Kısa cevap: Tedbir isteyen eş; mal rejiminden doğan hakkını, tedbir konulacak belirli malı ve satış, devir, çekim veya değer kaybı tehlikesini somut delillerle yaklaşık olarak ispatlar. “Eşim mal kaçırabilir” şeklindeki soyut iddia yeterli değildir. Taşınmazda üçüncü kişiye devrin yasaklanması, araç siciline tedbir, şirket payının devrinin sınırlandırılması veya belirli banka/ yatırım hesabındaki uyuşmazlık konusu tutarın korunması istenir. Şirketin, akrabanın veya üçüncü kişinin bütün malvarlığına gerekçesiz ve sınırsız bloke konulmaz.

Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. İnceleme; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 218–223, 225, 229–235, 239 ve 241. maddeleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 189, 194, 199, 219–221 ve 389–399. maddeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.

Mal rejimi davasında ihtiyati tedbirin temel kuralı nedir?

HMK 389 uyarınca mevcut durumda meydana gelecek değişiklik hakkın elde edilmesini önemli ölçüde zorlaştıracak veya tamamen imkânsızlaştıracaksa ya da gecikme ciddi bir zarar doğuracaksa uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilir. Mal rejimi dosyasında tehlike çoğunlukla taşınmazın satılması, şirket payının yakına devri, hesaptaki paranın çekilmesi veya malın değerini kaybettirecek biçimde tasarruf edilmesidir.

Tedbir, her boşanma davasında kendiliğinden verilmez. Eşler evlilik sürerken de kendi mallarını yönetme ve bunlar üzerinde tasarruf etme hakkına sahiptir. TMK 223’teki bu kural nedeniyle, yalnız evlilik ilişkisinin bozulması tasarruf yetkisini ortadan kaldırmaz. Tedbir için korunacak mal rejimi alacağı ile yakın ve somut tehlike birlikte gösterilir.

Mal rejiminin tasfiyesi bir ayni paylaşım davası değildir. Diğer eş, tapu veya ruhsat tek eşin adına diye malın otomatik yarı paylı maliki olmaz. Korunan hak kural olarak katılma alacağı, değer artış payı veya denkleştirme alacağıdır. Bu nedenle tedbirin kapsamı, hesaplanabilecek alacakla ve malın uyuşmazlıkla bağlantısıyla orantılı kurulur.

Soru	Hukuki cevap
Boşanma açılınca mallara otomatik tedbir gelir mi?	Hayır. Tedbir ayrıca talep edilir; hak ve tehlike yaklaşık ispatla gösterilir.
Malın diğer eş adına olması tedbire engel mi?	Hayır. Mal rejimi alacağıyla bağlantı ve devir tehlikesi gösterildiğinde kayıt sahibi eşin malı üzerinde ölçülü tedbir kurulur.
Bütün banka hesapları dondurulur mu?	Hayır. Hesap, kurum, tutar ve risk somutlaştırılır; geçim ve üçüncü kişi haklarını yok eden sınırsız bloke kurulmaz.
Tedbir mülkiyeti diğer eşe geçirir mi?	Hayır. Tedbir geçici korumadır; mülkiyeti veya alacağın kesin varlığını belirlemez.
Mal daha önce devredilmişse tedbir biter mi?	Hayır. TMK 229 ve 241 kapsamındaki hesap ve üçüncü kişiye yöneltilecek talep ayrıca incelenir.
Tedbir için tam ispat gerekir mi?	Hayır. Esas hak ve tehlike yaklaşık ispat ölçüsünde gösterilir; soyut şüphe yine de yeterli değildir.

İhtiyati tedbir için hangi şartlar aranır?

Korunmaya değer bir mal rejimi hakkı

Talep eden eş, yasal veya sözleşmesel mal rejimini, evlilik ve boşanma tarihlerini, malın edinim dönemini ve hangi alacak türünün doğduğunu açıklar. Evlilik sırasında çalışma geliriyle alınmış taşınmaz, araç, şirket payı veya yatırım hesabı edinilmiş mal hesabına girer. Evlilik öncesi, miras veya bağış kaynağı iddiası varsa ispat yükü ve ikame zinciri ayrıca değerlendirilir.

Malın edinilmiş mal sayılması ihtimali tek başına yeterli değildir. Talep eden tarafın o mala veya değerine ulaşmasının dava sonuna kadar zorlaşacağı da gösterilir. Tapuda satış ilanı, noter vekâleti, alıcıyla yazışma, şirket pay devri kararı, son dönemdeki olağan dışı hesap çekimleri veya önceki bedelsiz devirler tehlikeyi somutlaştırır.

Mevcut veya yakın tehlike

Tehlike, varsayımsal değil güncel ve belirlenebilir olmalıdır. “Davalı tacirdir, her an mal satabilir” cümlesi tek başına yeterli değildir. Buna karşılık taşınmazın emlak sitesinde satışa çıkarılması, tapudan randevu alınması, aracın üçüncü kişiye teslim edilmesi veya banka hesabının boşaltılmaya başlanması yakın tehlikeyi gösterir.

Uyuşmazlık ile tedbir konusu arasındaki bağlantı

Tedbir istenen mal, tasfiye hesabına girecek değer veya alacağın tahsilini doğrudan güvence altına alan mal olmalıdır. Diğer eşin kişisel malı üzerinde de para alacağını güvencelemek amacıyla tedbir tartışması doğsa da mahkeme talebin hukuki niteliğini, ölçülülüğü ve ihtiyati hacizle farkını inceler. Uyuşmazlıkla ilgisiz üçüncü kişi malına yalnız akrabalık ilişkisi nedeniyle tedbir konulmaz.

Ölçülülük

Koruma, beklenen alacağı aşan ve ekonomik faaliyeti gereksiz yere durduran genişlikte olamaz. Örneğin 2 milyon TL düzeyindeki iddia için 40 milyon TL değerindeki bütün şirket hesaplarını sınırsız dondurmak yerine, eşe ait payın devrini önleyen veya belirli tutarı koruyan araç seçilir. Mahkeme tarafların ve üçüncü kişilerin menfaat dengesini gözetir.

Hangi malvarlığı değerlerine tedbir konulabilir?

Taşınmazlar

Tapu müdürlüğüne müzekkere yazılarak belirli taşınmazın üçüncü kişiye devri veya üzerinde ayni hak kurulması yasaklanır. Ada, parsel, bağımsız bölüm ve malik bilgisi yazılır. Tapuya işlenen ihtiyati tedbir, mülkiyeti talep eden eşe geçirmez; tasarrufu karar kapsamıyla sınırlar.

Araçlar

Plakası ve tescil bilgisi bilinen araç için trafik siciline devir yasağı işlenir. Aracın fiilen muhafaza altına alınması ayrı ve daha ağır bir tedbirdir; yalnız devir yasağının yeterli olup olmadığı, aracın kaçırılması veya değer kaybı riski üzerinden gerekçelendirilir.

Banka ve yatırım hesapları

Banka adı, şube veya hesap tanımlayıcısı, yaklaşık bakiye ve uyuşmazlık dönemi yazılır. Maaş, emekli aylığı, üçüncü kişiye ait emanet para ve ticari işletme tahsilatları aynı hesapta bulunuyorsa kaynağa göre ayrım yapılır. Talep, bütün bankalara süresiz genel tarama emri biçiminde değil, bilinen ilişki ve tutar üzerinden kurulmalıdır.

Şirket payları

Şirketin malvarlığı ile eşin payı ayrılır. Tedbir, kural olarak eşe ait payın devrini sınırlar ve pay defteri, ticaret sicili veya ilgili kayıt sistemine işlenir. Şirket banka hesabı şirkete aittir; boşanma nedeniyle şirketin bütün işletme hesaplarının bloke edilmesi için yalnız pay sahipliği yeterli değildir.

Kripto varlık ve dijital yatırım hesapları

Platform, kullanıcı hesabı, cüzdan bağlantısı, varlık türü ve miktar somutlaştırılır. Platformdan hesap hareketleri ve belirli tarihteki bakiyenin korunması istenir. Özel anahtarın veya kurtarma kelimelerinin dosyaya açık yazılması güvenlik riski doğurur; cüzdan adresi ve işlem kimlikleri kullanılır.

Alacak, fikrî hak ve diğer değerler

Kira geliri, şirketten cari hesap alacağı, marka lisans geliri veya satış bedeli gibi üçüncü kişideki haklar da somutlaştırılır. Tedbirin uygulanacağı üçüncü kişiye borcun niteliği ve karar kapsamı açık bildirilir. Henüz doğmamış, tamamen varsayımsal gelir üzerinde sınırsız yasak kurulmaz.

Doğru ihtiyati tedbir talebi nasıl yazılır?

HMK 390 gereğince tedbir isteyen taraf, dayandığı tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtir ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispatlar. Talep sonucu, mahkemenin ve uygulayacak kurumun tereddüt etmeyeceği kadar belirli yazılmalıdır.

Eksik talep	Doğru yaklaşım
Davalının tüm mallarına tedbir konulsun.	Tapu bilgisi belirtilen taşınmazın üçüncü kişiye devrinin dava sonuna kadar yasaklanması istenir.
Bütün banka hesapları bloke edilsin.	Belirli bankadaki, kaynağı gösterilen ve yaklaşık tutarı yazılan hesap üzerinde alacakla orantılı koruma istenir.
Şirketin faaliyetleri durdurulsun.	Eşe ait payın devrinin önlenmesi veya kâr payı alacağının korunması gibi paya bağlı ölçülü tedbir istenir.
Mal kaçırıyor.	Satış ilanı, devir belgesi, hesap çekimi, yakın akraba işlemi ve tarihleriyle tehlike açıklanır.
Kripto hesapları bulunsun.	Platform, hesap tanımlayıcısı, banka transferi, dönem ve istenen kayıt türü gösterilir.

Dilekçede şu sıra izlenir: evlilik ve mal rejimi kronolojisi, boşanma dava tarihi, malın edinim kaynağı, yaklaşık alacak hesabı, devir tehlikesini gösteren olay, istenen tedbir türü, uygulanacak kurum ve deliller. Uygulama masrafları ile tebligat bilgileri de hazırlanır.

Mal kaçırma hangi işlemlerle gündeme gelir?

Günlük dilde “mal kaçırma” olarak adlandırılan her tasarruf hukuken aynı sonuca bağlanmaz. Bir mal gerçek piyasa bedeliyle satılmış ve satış bedeli eşin malvarlığında duruyorsa değer kaybolmamıştır; malın yerine geçen para izlenir. Buna karşılık bedelsiz devir, göstermelik satış, satış bedelinin geri alınması veya paranın üçüncü kişi hesabına bırakılması tasfiye hesabını etkiler.

Yakın akrabaya düşük bedelli satış

Akrabalık tek başına muvazaa ispatı değildir. Devir bedeli, ödeme kanalı, devralanın mali gücü, malın fiilî kullanımının kimde kaldığı ve tarafların işlem sonrası davranışı birlikte incelenir. Tapuda yazan bedel gerçek ödeme ile desteklenmiyorsa satışın niteliği tartışılır.

Şirket üzerinden değer aktarımı

Şirketin ilişkili kişiye karşılıksız para göndermesi, gerçekte verilmeyen hizmet için fatura alması veya şirkete ait malı piyasanın altında devretmesi pay değerini azaltır. Ancak şirket ayrı tüzel kişidir. İşlemin şirket zararına, ortak eşin kontrolünde ve eşin kişisel menfaatine yapıldığı somut mali kayıtlarla gösterilir.

Nakit çekme ve başka hesaba gönderme

Hesaptan para çekilmesi değerin yok olduğunu kanıtlamaz. Paranın aile giderine, borç ödemesine, yeni bir mala veya üçüncü kişiye gittiği araştırılır. Olağan tüketim, gerçek borç ve katılma alacağını azaltma amaçlı devir birbirinden ayrılır.

Boşanma öncesi bağış

Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar TMK 229 kapsamında hesaba eklenir. Bu grupta ayrıca katılma alacağını azaltma kastının ispatı aranmaz; işlemin karşılıksız ve bir yıllık dönemde olması belirleyicidir.

TMK 229 kapsamında eklenecek değer nasıl hesaplanır?

TMK 229 iki farklı ekleme sebebi düzenler. Birincisi, mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan ve olağan hediye niteliğinde olmayan karşılıksız kazandırmalardır. İkincisi, mal rejimi devam ederken diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirlerdir. İkinci grupta bir yıllık sınır yoktur; kast ve alacağa etkisi ispatlanır.

Eklenecek değer, malı aynen geri getirip eşler arasında bölmek değildir. Devir konusu ekonomik değer, artık değer hesabına kanunun belirlediği biçimde eklenir. TMK 235 gereğince hesaba eklenecek değer, devir tarihindeki sürüm değeri üzerinden hesaplanır. Bu kural, tasfiye tarihindeki değerleme kuralıyla karıştırılmamalıdır.

Örnek: Eş, boşanma davasından dört ay önce 3.000.000 TL değerindeki taşınmazını karşılıksız biçimde kardeşine devretmişse işlem bir yıllık karşılıksız kazandırma kapsamında hesaba eklenir. Aynı taşınmaz dava tarihinden üç yıl önce göstermelik satışla devredilmişse bir yıllık bent değil, katılma alacağını azaltma kastına dayanan ikinci bent incelenir.

Üçüncü kişiye karşı hangi talep ileri sürülür?

Mal rejimi tasfiyesinde borçlu eşin malvarlığı katılma alacağını karşılamaya yetiyorsa alacak öncelikle eşten tahsil edilir. TMK 241 uyarınca tasfiye sırasında borçlu eşin malvarlığı veya tereke katılma alacağını karşılamadığı takdirde, alacaklı eş veya mirasçıları edinilmiş mallarda hesaba katılması gereken karşılıksız kazandırmalardan yararlanan üçüncü kişiden eksik kalan miktarla sınırlı ödeme isteyebilir.

Üçüncü kişi sorumluluğu sınırsız değildir. Kazandırmanın hesaba eklenecek nitelikte olması, borçlu eşten tahsil yetersizliği ve üçüncü kişinin yararlandığı miktar belirlenir. TMK 241’deki talep hakkı, alacaklı eşin hakkının zedelendiğini öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden başlayarak beş yıl içinde ileri sürülür.

TMK 229 kapsamındaki kazandırma veya devirle ilgili mahkeme kararının üçüncü kişiye karşı da ileri sürülebilmesi için davanın ihbarına ilişkin hüküm dikkate alınır. Üçüncü kişinin kimliği ve işlem belirliyse usul stratejisi dava başında kurulmalıdır; yalnız eşe karşı karar aldıktan sonra delil aramaya başlanması tahsili güçleştirir.

Mal kaçırma ve tedbir için hangi deliller kullanılır?

Yaklaşık ispat, delilsiz kanaat değildir. Mahkeme nihai hükümdeki tam ispat düzeyini aramadan, hakkın ve tehlikenin ciddi biçimde mevcut olduğuna kanaat getirir. Deliller hukuka uygun yolla elde edilmeli ve hangi vakıayı gösterdiği HMK 194’e göre açıklanmalıdır.

• tapu kayıtları, takyidat ve son devir hareketleri;
• araç tescil ve satış kayıtları;
• banka hesap hareketleri, yatırım hesabı ekstreleri ve ödeme dekontları;
• ticaret sicili, pay defteri, sermaye artırımı ve pay devir belgeleri;
• satış ilanı, emlakçı yetkilendirmesi ve alıcıyla hukuka uygun yazışmalar;
• noter vekâletnamesi ve satış hazırlığını gösteren resmî belgeler;
• yakın akraba devrinde gerçek ödeme bulunmadığını gösteren banka kayıtları;
• şirket ilişkili taraf hesapları, olağan dışı faturalar ve cari hesaplar;
• kripto platformu transferleri, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri;
• malın edinim kaynağını gösteren maaş, miras, bağış ve kredi belgeleri;
• boşanma dava tarihiyle bağlantılı kronoloji;
• önceki devir girişimleri ve uygulanmış haciz veya rehin kayıtları.

HMK 199 elektronik verileri belge sayar. HMK 219–221, tarafların ve üçüncü kişilerin ellerindeki zorunlu belgelerin ibrazını düzenler. Bu hükümler mahkemenin bütün bankaları ve şirketleri kendiliğinden araştıracağı anlamına gelmez. Kurum, hesap, dönem ve istenen kayıt türü somutlaştırılır.

Eşin banka veya e-posta şifresini kırmak, telefonuna casus yazılım yüklemek veya özel hesabına izinsiz girmek hukuka uygun delil toplama yöntemi değildir. HMK 189/2 uyarınca hukuka aykırı elde edilen delil ispatta kullanılamaz; ayrıca ceza ve kişilik hakkı sorumluluğu doğar.

Tedbir kararı, uygulama, itiraz ve teminat nasıl işler?

Dava açılmadan önce tedbir

Tedbir esas dava açılmadan önce de istenir. Görevli ve yetkili mahkeme, esas uyuşmazlığa göre belirlenir. Dava açılmadan verilen tedbirden sonra HMK 397’deki süre içinde esas dava açılır ve dava açıldığına ilişkin belge tedbir dosyasına sunulur; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar. Süre hesabı kararın uygulanmasının talep edildiği tarihten başlar ve kanuni iki haftalık süre korunur.

Kararın uygulanması

HMK 393 uyarınca tedbir kararının uygulanması, kararın tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde istenir. Bu süre içinde uygulama talep edilmezse dava süresinde açılmış olsa dahi tedbir kendiliğinden kalkar. Tapu, trafik, banka veya şirket kayıt sistemine müzekkerenin fiilen ulaşıp işlenmesi takip edilir.

Karşı taraf dinlenmeden karar

Hakların derhâl korunması zorunluysa mahkeme karşı tarafı dinlemeden tedbir kararı verebilir. Bu, savunma hakkını ortadan kaldırmaz. Karşı taraf ve menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişi, HMK 394’teki şartlarla tedbirin koşullarına, mahkemenin yetkisine ve teminata itiraz eder.

Teminat

Tedbir isteyen, haksız çıkması hâlinde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararı karşılamak üzere kural olarak teminat gösterir. Talep resmî belgeye veya kesin delile dayanıyorsa ya da durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini açıklayarak teminat almamaya karar verir. Adli yardımdan yararlanan kişiden teminat alınmaz.

Haksız tedbirden doğan tazminat

Esas itibarıyla haksız olduğu anlaşılan tedbir yüzünden zarar gören taraf, HMK 399 koşullarıyla tazminat talep eder. Bu risk, talebin belirli ve ölçülü kurulmasını zorunlu kılar. Ticari işletmenin bütün faaliyetini durduran gereksiz geniş tedbir, zarar miktarını büyütür.

Tedbirli veya devredilmiş mal nasıl değerlenir?

Tedbir malın değerleme tarihini değiştirmez. Mal rejimi sona erdiği sırada mevcut edinilmiş mallar tasfiye anındaki sürüm değerleriyle hesaba katılır. TMK 229 kapsamında eklenecek devirler ise devir tarihindeki değerleriyle hesaplanır. Bilirkişi her kalem için uyguladığı tarihi ve sebebi ayrı tabloda göstermelidir.

Taşınmazın rayiç değeri, araç piyasa değeri, şirket payının ekonomik değeri ve yatırım hesabının bakiyesi farklı uzmanlık gerektirir. Banka kredisi, rehin, vergi borcu ve mala bağlı gerçek yükler incelenir. Sonradan oluşturulan muvazaalı borç, sırf hesapta görünmesi nedeniyle net değerden düşülmez.

Basitleştirilmiş örnek

Dava tarihinde eş adına kayıtlı edinilmiş taşınmazın tasfiye tarihindeki sürüm değeri 8.000.000 TL, mala bağlı kalan gerçek kredi borcu 2.000.000 TL olsun. Net edinilmiş değer 6.000.000 TL’dir. Başka kalem bulunmadığı varsayımında diğer eşin katılma alacağı 3.000.000 TL’dir. Taşınmaza konulan tedbir, diğer eşe 1/2 tapu payı vermez; 3.000.000 TL düzeyindeki muhtemel alacağın etkisiz kalmasını önler.

Aynı eş dava öncesi bir yakınına 1.000.000 TL karşılıksız kazandırmışsa ve TMK 229 şartları oluşmuşsa bu değer artık değer hesabına eklenir. Para hem eşin hesabında mevcut kabul edilip hem eklenecek değer olarak ikinci kez sayılmaz. Tasfiye tablosunda mevcut mallar, ikame değerler ve eklemeler arasında çift sayım kontrolü yapılır.

Yurt dışındaki malvarlığı için tedbir istenir mi?

Yurt dışındaki mal da eşler arasındaki mal rejimi hesabına dâhil edilir; ancak Türk mahkemesinin tedbir kararının yabancı ülkede doğrudan uygulanması ayrı sorundur. Malın bulunduğu ülkenin tanıma, tenfiz veya geçici koruma kuralları incelenir. Türkiye’deki bankadan yurt dışına transfer, yabancı şirket payı veya yabancı tapu kaydı için önce varlığın somut bilgileri toplanır.

Türk mahkemesinden alınan belirsiz bir “dünya genelinde malvarlığı yasağı” yabancı kurumlarda kendiliğinden sonuç doğurmaz. Ülke, kurum, hesap ve mal belirlenir; gerekiyorsa o ülkede yerel geçici koruma başvurusu yapılır. Yabancı malın varlığını gösteren resmî kayıt, hesap ekstresi ve para transfer zinciri Türk tasfiye dosyasına sunulur.

Mal rejimi tedbirinde sık yapılan hatalar

1. Boşanmayı tek başına tehlike saymak: Satış, devir veya çekim riskini gösteren somut olgu sunulur.
2. Bütün malları belirsiz istemek: Sicil, hesap, kurum, tutar ve mal açıkça yazılır.
3. Şirket malı ile eşin payını karıştırmak: Şirketin hesabı yerine eşe ait pay üzerinde uygun koruma seçilir.
4. Kişisel veriye izinsiz erişmek: Hukuka aykırı delil yerine mahkeme aracılığıyla ibraz istenir.
5. Tedbir kararını uygulamamak: HMK 393’teki bir haftalık uygulama süresi kaçırılmaz.
6. Tedbirden sonra esas davayı açmamak: Dava öncesi tedbirde HMK 397’deki iki haftalık süre korunur.
7. Devir tarihini değerleme tarihiyle karıştırmak: Mevcut mal ve TMK 229 eklemesi ayrı tarihlerle hesaplanır.
8. Her satışı muvazaa saymak: Bedel, ödeme ve ikame değer incelenir.
9. Üçüncü kişiyi süre geçtikten sonra takip etmek: TMK 241’deki bir ve beş yıllık süreler dosya başında hesaplanır.
10. Muhtemel alacağı aşan bloke istemek: Tedbir miktar ve etki bakımından ölçülü tutulur.

Mal kaçırma riski bulunan eş için 12 adımlı plan

1. Evlilik, mal rejimi ve boşanma dava tarihlerini kesinleştirin.
2. Her malın sicil, hesap ve mülkiyet bilgisini listeleyin.
3. Edinim tarihini ve ödeme kaynağını belgeleyin.
4. Yaklaşık katılma alacağını kalem bazında hesaplayın.
5. Satış, devir veya çekim tehlikesini tarih sırasıyla yazın.
6. Her tehlikeyi hukuka uygun bir belgeyle eşleştirin.
7. Mal başına en dar ve etkili tedbir türünü seçin.
8. Şirket tüzel kişiliği ve üçüncü kişi haklarını ayırın.
9. Dava öncesi tedbirde esas dava süresini takvime bağlayın.
10. Kararın uygulanmasını bir haftalık süre içinde isteyin.
11. TMK 229 işlemleri ile TMK 241 üçüncü kişi talebini ayrı inceleyin.
12. Mevcut mal, ikame değer ve ekleme arasında çift sayımı önleyin.

Mal rejimi davasında ihtiyati tedbir hakkında sık sorulan sorular

Boşanma davası açılınca mallara otomatik tedbir konulur mu?

Hayır. Tedbir ayrıca talep edilir. Mal rejimi hakkı, tedbir istenen belirli mal ve yakın devir veya değer kaybı tehlikesi yaklaşık ispatla gösterilir.

Mal rejimi davası açılmadan tedbir istenir mi?

Evet. Dava açılmadan önce görevli ve yetkili mahkemeden tedbir istenir. Kararın uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren HMK 397’deki iki haftalık süre içinde esas dava açılır ve gerekli belge dosyaya sunulur.

Tedbir kararı kaç gün içinde uygulanmalıdır?

HMK 393 uyarınca kararın tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde uygulanması istenir. Süre geçirilirse dava açılmış olsa dahi tedbir kendiliğinden kalkar.

Eşimin bütün banka hesapları dondurulur mu?

Hayır. Banka, hesap ilişkisi, yaklaşık bakiye ve korunacak alacak somutlaştırılır. Geçim ve üçüncü kişi haklarını gereksiz yere ortadan kaldıran sınırsız bloke ölçüsüzdür.

Şirket hesaplarına boşanma nedeniyle tedbir konulur mu?

Şirket ayrı tüzel kişidir; hesapları şirkete aittir. Eşe ait şirket payı üzerinde ölçülü tedbir istenir. Şirket malvarlığına müdahale için şirketi bağlayan ayrı hukuki sebep gerekir.

Taşınmaz satıldıysa katılma alacağı kaybolur mu?

Hayır. Gerçek satış bedeli ve yerine geçen değer izlenir. Karşılıksız veya katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler TMK 229 kapsamında hesaba eklenir.

Boşanmadan bir yıl önce yapılan bağış ne olur?

Mal rejimi sona ermeden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan ve olağan hediye niteliğinde olmayan karşılıksız kazandırma TMK 229 kapsamında edinilmiş mallara değer olarak eklenir.

Bir yıldan eski devir mal kaçırma sayılmaz mı?

Bu sonuç doğru değildir. Bir yıllık kural karşılıksız kazandırmaların ilk grubuna ilişkindir. Mal rejimi boyunca katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler TMK 229’un ikinci bendi kapsamında incelenir.

Üçüncü kişiden doğrudan ödeme istenir mi?

Borçlu eşin malvarlığı alacağı karşılamıyorsa, TMK 241 şartlarıyla hesaba eklenecek karşılıksız kazandırmadan yararlanan üçüncü kişiden eksik miktarla sınırlı ödeme istenir.

Üçüncü kişiye karşı süre nedir?

TMK 241 talebi, hakkın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren beş yıl içinde ileri sürülür.

Tedbir için teminat zorunlu mudur?

Kural olarak haksız tedbir zararını karşılamak için teminat alınır. Talep resmî belge veya kesin delile dayanıyorsa ya da koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçeli biçimde teminat almamaya karar verir; adli yardım hâli saklıdır.

Haksız tedbir nedeniyle tazminat istenir mi?

Evet. Esas itibarıyla haksız olduğu anlaşılan tedbir yüzünden zarar gören kişi HMK 399 koşullarıyla tazminat talep eder. Bu nedenle tedbir belirli, gerekli ve ölçülü kurulmalıdır.

İlgili yayınlar

• Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
• Boşanmada Kripto Para ve Dijital Varlıkların Paylaşımı
• Anlaşmalı Boşanma Protokolü
• Çekişmeli Boşanma Davasında Deliller
• Tüm Aile Hukuku yayınları

Resmî kaynaklar

• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
• T.C. Adalet Bakanlığı – 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• T.C. Yargıtay Başkanlığı Karar Arama

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Tedbirin türü, kapsamı, teminatı ve üçüncü kişiye etkisi somut mal, delil, tehlike ve yaklaşık alacak hesabına göre belirlenir. Hukuka aykırı yolla hesap veya cihaz erişimi yapmayın.

{"@context":"https://schema.org","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"Boşanma davası açılınca mallara otomatik tedbir konulur mu?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Hayır. Tedbir ayrıca talep edilir. Mal rejimi hakkı, tedbir istenen belirli mal ve yakın devir veya değer kaybı tehlikesi yaklaşık ispatla gösterilir."}},{"@type":"Question","name":"Mal rejimi davası açılmadan tedbir istenir mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Evet. Dava açılmadan önce tedbir istenir; kararın uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas dava açılır ve gerekli belge dosyaya sunulur."}},{"@type":"Question","name":"Tedbir kararı kaç gün içinde uygulanmalıdır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"HMK 393 uyarınca kararın tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde uygulanması istenir. Süre geçirilirse tedbir kendiliğinden kalkar."}},{"@type":"Question","name":"Eşimin bütün banka hesapları dondurulur mu?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Hayır. Banka, hesap ilişkisi, yaklaşık bakiye ve korunacak alacak somutlaştırılır; sınırsız bloke ölçüsüzdür."}},{"@type":"Question","name":"Şirket hesaplarına boşanma nedeniyle tedbir konulur mu?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Şirket ayrı tüzel kişidir. Eşe ait şirket payı üzerinde ölçülü tedbir istenir; şirket malvarlığına müdahale için ayrı hukuki sebep gerekir."}},{"@type":"Question","name":"Taşınmaz satıldıysa katılma alacağı kaybolur mu?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Hayır. Satış bedeli ve yerine geçen değer izlenir. Karşılıksız veya azaltma kastıyla yapılan devirler TMK 229 kapsamında hesaba eklenir."}},{"@type":"Question","name":"Boşanmadan bir yıl önce yapılan bağış ne olur?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Mal rejimi sona ermeden önceki bir yıl içinde rıza olmadan yapılan ve olağan hediye sayılmayan karşılıksız kazandırma TMK 229 kapsamında eklenir."}},{"@type":"Question","name":"Bir yıldan eski devir mal kaçırma sayılmaz mı?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Bir yıllık sınır ilk grup karşılıksız kazandırmalara ilişkindir. Mal rejimi boyunca katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler ayrıca incelenir."}},{"@type":"Question","name":"Üçüncü kişiden doğrudan ödeme istenir mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Borçlu eşin malvarlığı yetersizse TMK 241 şartlarıyla karşılıksız kazandırmadan yararlanan üçüncü kişiden eksik miktarla sınırlı ödeme istenir."}},{"@type":"Question","name":"Üçüncü kişiye karşı süre nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Talep hakkın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren beş yıl içinde ileri sürülür."}},{"@type":"Question","name":"Tedbir için teminat zorunlu mudur?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Kural olarak teminat alınır. Resmî belge, kesin delil, koşullar veya adli yardım nedeniyle mahkeme gerekçeli biçimde teminatsız tedbire karar verebilir."}},{"@type":"Question","name":"Haksız tedbir nedeniyle tazminat istenir mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Evet. Esas itibarıyla haksız olduğu anlaşılan tedbir yüzünden zarar gören kişi HMK 399 koşullarıyla tazminat talep eder."}}]}