Yazar ve hukuk bürosu hakkında
Avukat Emirhan Keskin
Türkiye’deki hukuki süreçlere ilişkin içerikler hazırlar ve Mersin’den hukuki hizmet sunar. Yayınlar güncel resmî kaynaklar üzerinden denetlenir.
Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinvelayet davasında çocuğun görüşü konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle belirlenir. Türk hukukunda çocuğun görüşünün sorulması için sabit bir yaş sınırı yoktur. Görüş oluşturma yeteneğine sahip çocuk, yaşı ve olgunluğu ölçüsünde kendisini ilgilendiren velayet kararında dinlenir; beyanı önemli bir değerlendirme unsurudur fakat üstün yarar incelemesinin tek ölçütü değildir.
Kısa cevap: Türk hukukunda çocuğun görüşünün sorulması için sabit bir yaş sınırı yoktur. Görüş oluşturma yeteneğine sahip çocuk, yaşı ve olgunluğu ölçüsünde kendisini ilgilendiren velayet kararında dinlenir; beyanı önemli bir değerlendirme unsurudur fakat üstün yarar incelemesinin tek ölçütü değildir. Çocuğun dinlenmesi yargılamanın her aşamasında, karar verilmeden önce istenebilir. Olgunluk ve koşullar değiştiğinde velayetin değiştirilmesi davası genel bir hak düşürücü süreye tabi değildir.
Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.
Velayet Davasında Çocuğun Görüşü Kaç Yaşında Sorulur: kısa ve kesin hukuki cevap
Türk hukukunda çocuğun görüşünün sorulması için sabit bir yaş sınırı yoktur. Görüş oluşturma yeteneğine sahip çocuk, yaşı ve olgunluğu ölçüsünde kendisini ilgilendiren velayet kararında dinlenir; beyanı önemli bir değerlendirme unsurudur fakat üstün yarar incelemesinin tek ölçütü değildir.
Çocuğu dinlemek onu anne veya baba arasında seçim yapmaya zorlamak değildir. Mahkeme çocuğun isteğinin serbestçe oluşup oluşmadığını, yönlendirme bulunup bulunmadığını ve seçimin güvenlik ile gelişim ihtiyaçlarına uyup uymadığını uzman yardımıyla değerlendirir.
Yeterli olgunluktaki çocuk hiç dinlenmeden veya görüşünün neden izlenmediği açıklanmadan velayet kurulması eksik inceleme doğurur; buna karşılık çocuğun her isteği otomatik hükme dönüşmez. Bu kural uygulanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de korunur.
| Kontrol noktası | Kesin yaklaşım | Dosyada aranacak kayıt |
|---|---|---|
| Görüş oluşturma yeteneği | Takvim yaşı tek başına değil; anlama, anlatma ve sonuçları kavrama kapasitesi değerlendirilir. | Uzman ön görüşmesi, gelişim ve okul bilgileri |
| Serbest irade | Beyan ödül, tehdit, sadakat çatışması veya ebeveyn telkini altında alınmamalıdır. | Sosyal inceleme, tutarlı anlatım ve ebeveyn iletişim kayıtları |
| Görüşün sürekliliği | Anlık tepki ile uzun süredir istikrarlı biçimde ifade edilen tercih ayrılır. | Farklı tarihlerde uzman, okul ve terapi kayıtları |
| Üstün yararla uyum | İstek güvenlik, bakım, eğitim ve duygusal gelişimle birlikte değerlendirilir. | Ev incelemesi, bakım planı, sağlık ve okul kayıtları |
| Gerekçeli karar | Mahkeme görüşe verdiği ağırlığı ve ayrıldığı noktaları somut gerekçeyle açıklamalıdır. | Dinleme tutanağı, sosyal inceleme ve gerekçeli karar |
Hukuki dayanak ve temel kurallar
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme 12
Görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip çocuğa kendisini etkileyen işlemlerde görüşünü serbestçe ifade etme ve görüşüne yaşı ile olgunluğuna uygun ağırlık verilmesi hakkı tanınır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Dinleme yöntemi baskısız ve çocuk dostu olmalıdır. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.
TMK 182
Velayet düzenlemesinde çocuğun yararı esas alınır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Beyan; bakım kapasitesi, güvenlik, okul ve süreklilik delilleriyle birlikte tartılır. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.
HMK ve uzman incelemesi
Hâkim çocuğu doğrudan veya uzman aracılığıyla dinleyebilir; sosyal inceleme teknik bulguyu destekler. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Tutanağın görüşü ve değerlendirme koşullarını yansıtması gerekir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.
velayet davasında çocuğun görüşü için tamamlayıcı usul çerçevesi: Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca taraflar dayandıkları vakıaları ispata elverişli biçimde somutlaştırır ve her delilin hangi olayı gösterdiğini açıklar. Elektronik kayıtlar belge niteliğindedir; hukuka aykırı elde edilen kayıtlar ispat aracı olarak kullanılamaz. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Aranan şartlar ve karar ölçütleri
Görüş oluşturma yeteneği
Takvim yaşı tek başına değil; anlama, anlatma ve sonuçları kavrama kapasitesi değerlendirilir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Uzman ön görüşmesi, gelişim ve okul bilgileri Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.
Serbest irade
Beyan ödül, tehdit, sadakat çatışması veya ebeveyn telkini altında alınmamalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Sosyal inceleme, tutarlı anlatım ve ebeveyn iletişim kayıtları Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.
Görüşün sürekliliği
Anlık tepki ile uzun süredir istikrarlı biçimde ifade edilen tercih ayrılır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Farklı tarihlerde uzman, okul ve terapi kayıtları İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
Üstün yararla uyum
İstek güvenlik, bakım, eğitim ve duygusal gelişimle birlikte değerlendirilir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Ev incelemesi, bakım planı, sağlık ve okul kayıtları Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.
Gerekçeli karar
Mahkeme görüşe verdiği ağırlığı ve ayrıldığı noktaları somut gerekçeyle açıklamalıdır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.
Dinleme tutanağı, sosyal inceleme ve gerekçeli karar Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.
Karşı iddialar ve hukuki cevaplar
Bir velayet davasında çocuğun görüşü dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden belirlenir. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.
Görüş oluşturma yeteneği yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Takvim yaşı tek başına değil; anlama, anlatma ve sonuçları kavrama kapasitesi değerlendirilir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Uzman ön görüşmesi, gelişim ve okul bilgileri Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.
Serbest irade yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Beyan ödül, tehdit, sadakat çatışması veya ebeveyn telkini altında alınmamalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Sosyal inceleme, tutarlı anlatım ve ebeveyn iletişim kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.
Görüşün sürekliliği yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Anlık tepki ile uzun süredir istikrarlı biçimde ifade edilen tercih ayrılır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Farklı tarihlerde uzman, okul ve terapi kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.
Üstün yararla uyum yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: İstek güvenlik, bakım, eğitim ve duygusal gelişimle birlikte değerlendirilir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Ev incelemesi, bakım planı, sağlık ve okul kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
Gerekçeli karar yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Mahkeme görüşe verdiği ağırlığı ve ayrıldığı noktaları somut gerekçeyle açıklamalıdır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Dinleme tutanağı, sosyal inceleme ve gerekçeli karar Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.
Deliller ve ispat planı
Bir velayet davasında çocuğun görüşü dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. Her taraf kendi iddiasının dayandığı vakıayı ispatlar; çocuğun üstün yararına ilişkin konularda hâkim sosyal inceleme ve resmî kayıtlarla gerekli araştırmayı yapar. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
- Uzman ön görüşmesi, gelişim ve okul bilgileri
- Sosyal inceleme, tutarlı anlatım ve ebeveyn iletişim kayıtları
- Farklı tarihlerde uzman, okul ve terapi kayıtları
- Ev incelemesi, bakım planı, sağlık ve okul kayıtları
- Dinleme tutanağı, sosyal inceleme ve gerekçeli karar
- Çocuğun okul devam ve rehberlik kayıtları
- Tarafsız uzman veya sosyal çalışma raporu
- Ebeveynlerin çocuğu yönlendirdiğine ilişkin somut kayıt varsa özgün hâli
Uzman ön görüşmesi, gelişim ve okul bilgileri ile Ebeveynlerin çocuğu yönlendirdiğine ilişkin somut kayıt varsa özgün hâli aynı kronolojide karşılaştırılır. Her taraf kendi iddiasının dayandığı vakıayı ispatlar; çocuğun üstün yararına ilişkin konularda hâkim sosyal inceleme ve resmî kayıtlarla gerekli araştırmayı yapar. Kurumdan kayıt istenirken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.
Süre, görev, yetki ve ön başvuru
Başvuru ve dava süresi
Çocuğun dinlenmesi yargılamanın her aşamasında, karar verilmeden önce istenebilir. Olgunluk ve koşullar değiştiğinde velayetin değiştirilmesi davası genel bir hak düşürücü süreye tabi değildir.
Görevli mahkeme veya merci
Aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla yargılama yapar.
Yetkili yer
Yetki, talebin türüne göre TMK ve HMK hükümleriyle belirlenir; boşanma bağlantılı taleplerde eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer ayrıca değerlendirilir.
Arabuluculuk ya da idari ön başvuru
Aile hukukunda tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemediği velayet, soybağı ve evliliğin sona ermesi talepleri dava şartı arabuluculuğa tabi değildir.
Geçici koruma ve acil işlem
Dinleme sırasında ebeveynlerin bulunmaması, uygun uzman desteği ve beyanın gizliliğini koruyan yöntem istenebilir. Acil güvenlik riski varsa görüş beklenmeden geçici koruma kurulabilir.
Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı velayet davasında çocuğun görüşü uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte gösterilir. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.
Adım adım başvuru ve dava planı
- Olayları gün, kişi ve belge bağlantısıyla kronolojiye yerleştirin.
- Nüfus, okul, sağlık, seyahat, tapu veya banka kayıtlarından uyuşmazlıkla ilgili olanları belirleyin.
- Talebin velayet, kişisel ilişki, soybağı, nafaka, mal rejimi veya koruma tedbirlerinden hangisi olduğunu ayırın.
- Hak düşürücü süre veya kanun yolu süresini tebligat belgesi üzerinden hesaplayın.
- Yakın tehlike varsa esas taleple ölçülü geçici korumayı aynı dilekçede gerekçelendirin.
- Her vakıanın karşısına hukuka uygun delilini yazın; hukuka aykırı erişim ve gizli takip yöntemlerini kullanmayın.
- Dava dilekçesinde asıl ve terditli talepleri açık, infaz edilebilir biçimde kurun.
- Kararın nüfus, tapu, okul, kolluk veya icra müdürlüğünde uygulanmasını ayrıca takip edin.
Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: Nihai aile mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılır; temyiz imkânı kararın türü ve parasal sınırına göre ayrıca incelenir. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.
Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü
Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı açıkça içerip içermediğidir. Yeterli olgunluktaki çocuk hiç dinlenmeden veya görüşünün neden izlenmediği açıklanmadan velayet kurulması eksik inceleme doğurur; buna karşılık çocuğun her isteği otomatik hükme dönüşmez. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.
Geçici koruma bakımından dosyada benimsenen yaklaşım şudur: Dinleme sırasında ebeveynlerin bulunmaması, uygun uzman desteği ve beyanın gizliliğini koruyan yöntem istenebilir. Acil güvenlik riski varsa görüş beklenmeden geçici koruma kurulabilir. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti ayrıca izlenir.
Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı kontrol edilir. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.
Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.
Velayet Davasında Çocuğun Görüşü Kaç Yaşında Sorulur?: ek uygulama ve doğrulama planı
velayet davasında çocuğun görüşü — olay kronolojisi: İçindekiler başlığındaki olaylar tarih sırasına yerleştirilir; her tarih, belgenin aslı ve dosyadaki hukuki işleviyle eşleştirilir. velayet davasında çocuğun görüşü incelemesinde başvuru, bildirim, ödeme, teslim ve öğrenme tarihleri ayrı sütunlarda tutulur. Böylece süre hesabı, ispat yükü ve talep sonucu aynı doğrulanabilir kayıt üzerinden kontrol edilir.
velayet davasında çocuğun görüşü — taraf ve sıfat kontrolü: Velayet Davasında Çocuğun Görüşü Kaç Yaşında Sorulur: kısa ve kesin hukuki cevap yönünden kişi, şirket, mirasçı, malik, borçlu veya idare sıfatları resmi kayıtlarla karşılaştırılır. velayet davasında çocuğun görüşü dosyasında ad, unvan, kimlik ve tebligat adresindeki farklılıklar açıklanmadan işlem yapılmaz. Vekâlet kapsamı ile talep edilen işlem de ayrıca eşleştirilerek yanlış tarafa veya yetkisiz temsilciye yönelme riski azaltılır.
velayet davasında çocuğun görüşü — delil matrisi: Hukuki dayanak ve temel kurallar için ileri sürülen her vakıa karşısına onu doğrulayan belge, kayıt veya tanık bilgisi yazılır. velayet davasında çocuğun görüşü değerlendirmesinde ekran görüntüsü, yazışma ya da hesap özeti tek başına kopuk şekilde sunulmaz; kaynağı, tarihi, tam bağlamı ve elde edilme yöntemi korunur. Eksik veya üçüncü kişide bulunan deliller için yasal temin yolu önceden belirlenir.
velayet davasında çocuğun görüşü — yürürlük ve resmi kaynak: Aranan şartlar ve karar ölçütleri kapsamında uygulanacak düzenlemenin olay tarihindeki metni, geçiş hükmü ve özel usul kuralı birlikte okunur. velayet davasında çocuğun görüşü hakkında yalnızca özet veya güncel olmayan ikincil metne dayanılmaz. Madde numarası, yürürlük tarihi ve resmi bağlantı dosya notunda gösterilir; sonraki değişikliklerin geçmiş olaya etkisi ayrıca değerlendirilir.
velayet davasında çocuğun görüşü — süre ve tebligat: Karşı iddialar ve hukuki cevaplar başlığındaki hak düşürücü süre, zamanaşımı, itiraz ve kanun yolu süreleri birbirinden ayrılır. velayet davasında çocuğun görüşü dosyasında başlangıç olayı, geçerli tebligat, fiili öğrenme iddiası ve güvenli son başvuru günü açıkça kaydedilir. Başka bir başvuru yapılmasının süreyi kendiliğinden durdurduğu varsayılmaz; alındı ve gönderim kanıtı saklanır.
velayet davasında çocuğun görüşü — görev, yetki ve ön koşul: Deliller ve ispat planı için görevli merci, yer itibarıyla yetki, dava şartı ve zorunlu ön başvuru ayrı sorular olarak çözülür. velayet davasında çocuğun görüşü bakımından arabuluculuk, idari başvuru, itiraz veya özel bildirim gerekiyorsa taraflar ve uyuşmazlık konusu sonraki taleple uyumlu yazılır. Tamamlandığını gösteren belge, esas başvurunun ekleri arasında açıkça numaralandırılır.
velayet davasında çocuğun görüşü — talep ve karşı iddia: Süre, görev, yetki ve ön başvuru incelenirken ana talep, seçimlik talep, geçici koruma, savunma ve karar sonrası uygulama birbirine karıştırılmaz. velayet davasında çocuğun görüşü dosyasında her talebin hukuki dayanağı, koşulu, ispatı ve istenen karar metni ayrı satırda gösterilir. Karşı tarafın süre, sıfat, ödeme, rıza veya kusur itirazına verilecek cevap da aynı matris üzerinde belgelenir.
velayet davasında çocuğun görüşü — hesap ve ekonomik sonuç: Geçici koruma ve acil işlem yönünden ana para, dönem, faiz, kur, ödeme, mahsup ve gider kalemleri kaynaklarıyla birlikte tabloya alınır. velayet davasında çocuğun görüşü için aynı zarar veya borç iki kez hesaplanmaz; belirsiz kalemler varsayım olarak işaretlenir. Talebin hangi tarihte hangi veriye göre güncellendiği gösterilir ve kararın icrada uygulanabileceği açıklıkta sonuç oluşturulur.
velayet davasında çocuğun görüşü — yabancı veya dijital belge: Adım adım başvuru ve dava planı kapsamında yabancı dildeki belge ile dijital kaydın aslı korunur; çeviri, onay, apostil veya teknik doğrulama ihtiyacı kullanım amacına göre belirlenir. velayet davasında çocuğun görüşü dosyasında ad ve tarih uyumu, elektronik dosyanın kaynağı, bütünlüğü ve saklama yolu kaydedilir. Özet çeviri ya da kırpılmış görüntü, tam belgenin yerine geçirilmez.
velayet davasında çocuğun görüşü — karar ve takip kontrolü: Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü hakkındaki karar, anlaşma veya kurum cevabı alındığında kesinleşme, tebliğ, kanun yolu ve icra adımları ayrı ayrı takvime bağlanır. velayet davasında çocuğun görüşü sürecinde yapılan ödeme, kayıt değişikliği veya teslim belgesi dosyaya eklenir; tamamlanmayan adım açık bırakılır. Son kontrolde başlık, taraf, tutar, tarih ve ek numaraları karşılaştırılarak uygulanabilir bir dosya özeti hazırlanır.
Velayet Davasında Çocuğun Görüşü Kaç Yaşında Sorulur hakkında sık sorulan sorular
Velayet Davasında Çocuğun Görüşü Kaç Yaşında Sorulur konusunda temel kural nedir?
Türk hukukunda çocuğun görüşünün sorulması için sabit bir yaş sınırı yoktur. Görüş oluşturma yeteneğine sahip çocuk, yaşı ve olgunluğu ölçüsünde kendisini ilgilendiren velayet kararında dinlenir; beyanı önemli bir değerlendirme unsurudur fakat üstün yarar incelemesinin tek ölçütü değildir.
Velayet Davasında Çocuğun Görüşü Kaç Yaşında Sorulur hangi kanun hükümlerine dayanır?
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme 12: Görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip çocuğa kendisini etkileyen işlemlerde görüşünü serbestçe ifade etme ve görüşüne yaşı ile olgunluğuna uygun ağırlık verilmesi hakkı tanınır. TMK 182: Velayet düzenlemesinde çocuğun yararı esas alınır. HMK ve uzman incelemesi: Hâkim çocuğu doğrudan veya uzman aracılığıyla dinleyebilir; sosyal inceleme teknik bulguyu destekler.
Velayet Davasında Çocuğun Görüşü Kaç Yaşında Sorulur için hangi şartlar aranır?
Takvim yaşı tek başına değil; anlama, anlatma ve sonuçları kavrama kapasitesi değerlendirilir. Beyan ödül, tehdit, sadakat çatışması veya ebeveyn telkini altında alınmamalıdır. Anlık tepki ile uzun süredir istikrarlı biçimde ifade edilen tercih ayrılır. İstek güvenlik, bakım, eğitim ve duygusal gelişimle birlikte değerlendirilir.
Hangi belgeler ve kayıtlar gerekir?
Uzman ön görüşmesi, gelişim ve okul bilgileri; Sosyal inceleme, tutarlı anlatım ve ebeveyn iletişim kayıtları; Farklı tarihlerde uzman, okul ve terapi kayıtları; Ev incelemesi, bakım planı, sağlık ve okul kayıtları; Dinleme tutanağı, sosyal inceleme ve gerekçeli karar; Çocuğun okul devam ve rehberlik kayıtları.
Başvuru veya dava süresi nedir?
Çocuğun dinlenmesi yargılamanın her aşamasında, karar verilmeden önce istenebilir. Olgunluk ve koşullar değiştiğinde velayetin değiştirilmesi davası genel bir hak düşürücü süreye tabi değildir.
Görevli mahkeme veya merci hangisidir?
Aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla yargılama yapar.
Yetkili yer nasıl belirlenir?
Yetki, talebin türüne göre TMK ve HMK hükümleriyle belirlenir; boşanma bağlantılı taleplerde eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer ayrıca değerlendirilir.
Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?
Aile hukukunda tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemediği velayet, soybağı ve evliliğin sona ermesi talepleri dava şartı arabuluculuğa tabi değildir.
İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma istenir mi?
Dinleme sırasında ebeveynlerin bulunmaması, uygun uzman desteği ve beyanın gizliliğini koruyan yöntem istenebilir. Acil güvenlik riski varsa görüş beklenmeden geçici koruma kurulabilir.
İspat yükü kimdedir?
Her taraf kendi iddiasının dayandığı vakıayı ispatlar; çocuğun üstün yararına ilişkin konularda hâkim sosyal inceleme ve resmî kayıtlarla gerekli araştırmayı yapar.
Bilirkişi incelemesi gerekir mi?
Sosyal inceleme, psikoloji, soybağı, mali hesap veya dijital kayıt gibi hukuk dışı teknik konu bulunduğunda mahkeme uzman veya bilirkişi incelemesine başvurur. Hukuki nitelendirme ve nihai karar hâkime aittir.
Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?
Nihai aile mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılır; temyiz imkânı kararın türü ve parasal sınırına göre ayrıca incelenir.
İlgili yayınlar
Resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — resmî metin
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
- Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme — UNICEF Türkiye
Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve somut olayın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi gerekir. Somut dosyada güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu ayrıca incelenir.