Kira Sözleşmesinde İki Ev Sahibi Varsa Kira Kime Ödenir?

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• İki ev sahibinden hangisi kirayı isteyebilir: Önce kira sözleşmesinde “kiraya veren” sıfatıyla kimlerin imza attığına, kira alacağının kime ödeneceğinin yazılıp yazılmadığına ve önceki ödemelerin nasıl kabul edildiğine bakılır.
• Kiraya verenler farklı hesap bildirirse: Çelişen taleplerde her iki kişiden, ortak imzalı ödeme talimatı veya tahsil yetkisini gösteren vekâletname istenmelidir.
• Uyuşmazlık sürerse ödeme nasıl korunur: Ödeme günü yaklaşıyorsa sessiz kalıp kirayı biriktirmek, temerrüt ve tahliye riskini artırabilir.
• Hukuki dayanak: Türk Borçlar Kanunu m.83 ve devamı ifa hükümleri ile m.106–111 alacaklının temerrüdü ve tevdi usulü; m.299 ve devamı kira hükümleri.

İki ev sahibinden hangisi kirayı isteyebilir?

Önce kira sözleşmesinde “kiraya veren” sıfatıyla kimlerin imza attığına, kira alacağının kime ödeneceğinin yazılıp yazılmadığına ve önceki ödemelerin nasıl kabul edildiğine bakılır. Tapuda iki malik bulunması ile iki kişinin sözleşmede kiraya veren olarak yer alması aynı şey değildir. Malik olmayan bir kişi de yetkisi kapsamında kiraya veren olabilir; bir malik diğerini temsil edebilir. Bu ayrım, borcun geçerli biçimde ifa edildiğinin ispatı için belirleyicidir.

Sözleşme tek bir IBAN gösteriyorsa ve iki kiraya veren de bu düzenlemeyi kabul etmişse, aksi bildirilene kadar sözleşmedeki hesaba açıklamalı ödeme yapılması güçlü bir ödeme kanıtıdır. Bununla birlikte maliklerden birinin sonradan yalnızca kendi hesabına ödeme istemesi, diğer kişinin yetkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Taraflar arasındaki alacak paylaşımını kiracının tahmin ederek çözmesi beklenmemelidir.

Kiraya verenler farklı hesap bildirirse

Çelişen taleplerde her iki kişiden, ortak imzalı ödeme talimatı veya tahsil yetkisini gösteren vekâletname istenmelidir. Sadece telefon görüşmesi veya açıklamasız hesap numarası değişikliği ile ödeme adresini değiştirmek risklidir. Tarafların paylı malik olması hâlinde kira alacağının nasıl tahsil edileceği, aralarındaki sözleşme ve yetkilendirme ile değerlendirilir; “mutlaka yarı yarıya yatırılır” biçiminde evrensel bir kural kurulamaz.

Kiracı, önceki ayların dekontlarını, yazışmaları, sözleşme eklerini ve IBAN değişikliği taleplerini saklamalıdır. Havale açıklamasına taşınmaz adresi, ilgili ay ve “kira bedeli” yazılması, üçüncü kişiye yanlışlıkla yapılan ödeme iddiasını azaltır. Hesap sahibinin sözleşmedeki kişilerden farklı olması halinde ayrıca açık, doğrulanabilir yazılı talimat alınmalıdır.

Özellikle taşınmaz el değiştirdiyse eski sözleşmedeki ödeme hesabını körlemesine kullanmayın. Yeni malikin edinim tarihi, eski ve yeni kiraya verenlerin yazılı bildirimleri ve ödenen ayın hangi döneme denk geldiği birlikte görülmelidir. “Evin yarısı benim, bütün kirayı bana yatır” talebinin hukuki temeli açıklanmadıkça sadece sözlü iddiayla işlem yapılmamalıdır. Paydaşların kendi aralarındaki hesaplaşma, kiracıya yöneltilen birbirine aykırı talimatların doğurduğu belirsizlikten ayrı bir ilişkidir. Eşlerin ortak malik olduğu bir evde de aile bağı tek başına tahsil yetkisi belgesi sayılmaz. İcra tehdidi geldiğinde hangi aya ilişkin borcun istendiği, o ay için kime, ne zaman ve hangi açıklamayla ödeme yapıldığı tablolaştırılmalıdır. Kiraya verenlerden biri vefat etmişse mirasçılık belgesi ve yeni ödeme talimatı istenmesi de önemlidir; yalnızca önceki IBAN kaydı yeni alacaklıların kimliğini açıklamaz.

Uyuşmazlık sürerse ödeme nasıl korunur?

Ödeme günü yaklaşıyorsa sessiz kalıp kirayı biriktirmek, temerrüt ve tahliye riskini artırabilir. Alacaklının kim olduğu veya ödemenin kabulü konusunda ciddi ve belgeli bir belirsizlik varsa Türk Borçlar Kanunu’nun tevdiye ilişkin hükümleri kapsamında yetkili yerden tevdi yeri belirlenmesi değerlendirilebilir. Tevdi yönteminin uygulanabilirliği somut olaya göre incelenir; rastgele bir hesaba yatırılan para aynı sonucu doğurmaz.

İhtar ve icra takibi gelirse, “ben diğer malike ödedim” savunmasının işe yaraması ödeme yapılan kişinin tahsil yetkisi ve dekontla ilgilidir. Takibin türüne göre itiraz süreleri kısa olabilir. Bu nedenle iki hak sahibinin ayrı ayrı talepte bulunduğu ilk anda sözleşme, tapu durumu ve talimatları birlikte incelemek, sonradan iki kez ödeme tartışmasını önlemeye yardımcı olur.

Hukuki dayanak

Türk Borçlar Kanunu m.83 ve devamı ifa hükümleri ile m.106–111 alacaklının temerrüdü ve tevdi usulü; m.299 ve devamı kira hükümleri. Kanun metni.

İlgili okuma: kiranın doğru malike ödenmesi.

İlgili konular için Kira Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)