Mesleği Gereği İş Alan Kişi Talebe Cevap Vermezse Vekâlet Kurulur mu?

Bir işin görülmesi önerilen kişi, bu konuda resmî sıfata sahipse, işi yapmak mesleğinin gereğiyse veya bu tür işleri kabul edeceğini duyurmuşsa öneriyi hemen reddetmediğinde vekâlet sözleşmesi kurulmuş sayılabilir. Türk Borçlar Kanunu’nun 503. maddesi bu özel durumu düzenler. Kural, her kişiye gönderilen her mesajın sessizlikle sözleşmeye dönüştüğü anlamına gelmez. Önerinin içeriği ve muhatabın konumu birlikte belirlenmelidir.

Önce gerçekten iş önerisi bulunmalı

Bir kişiye sadece hizmet hakkında bilgi veya fiyat sormakla, somut bir işin görülmesini önermek aynı şey değildir. Mesajda hangi işin yapılmasının istendiği, temel kapsam ve tarafların anlaşma iradesi araştırılır. Muhatap daha ayrıntılı teklif göndereceğini açıklamışsa yazışmanın bütünü görülmelidir. Tek bir “merhaba” veya genel soru, 503. madde kapsamındaki somut öneri yerine geçmez.

İş sahibinin gönderdiği belgenin muhataba ulaşıp ulaşmadığı da önemlidir. Yanlış adrese giden e-posta veya iletilmemiş mesajla, gerçekten alınmış öneri aynı değerlendirmeye tabi değildir. Gönderim zamanı, ulaşma kaydı ve kullanılan iletişim kanalının niteliği korunmalıdır. Bir web sitesinde iletişim formu bulunması, formdaki her belirsiz talebin mutlaka iş görme önerisi olarak kabul edildiğini göstermez.

Muhatap hangi gruba giriyor?

503. madde üç alternatif durumu sayar: önerilen işi görme konusunda resmî sıfat, mesleğin gereği olan iş veya bu gibi işleri kabul edeceğinin duyurulması. Her muhatabın sırf yetişkin ya da ticaretle uğraşan kişi olması yeterli değildir. Önerilen somut işin onun mesleği veya duyurusu ile ilişkisi kurulmalıdır. Başka alanda hizmet sunan kişiye yöneltilen ilgisiz talep aynı kapsamda olmayabilir.

Bir kişinin belirli tür işleri üstlendiğini ilan etmesi, ilan dışındaki bütün işleri kabul ettiğini göstermez. Duyurunun konusu, sınırları ve talebin bu sınırlar içinde olup olmadığı incelenir. Özel meslek mevzuatında kabul, yetki veya şekil bakımından farklı düzenleme bulunuyorsa bunlar da ayrıca değerlendirilir. Genel vekâlet hükmü, her özel işlem için gereken resmî belgeyi gereksiz hâle getirmez.

Hemen ret ne anlama gelir?

Kanun, öneri hemen reddedilmedikçe vekâletin kurulmuş sayılmasını öngörür; bütün işler için sabit saat veya gün sayısı yazmaz. Bu nedenle örneğin her talebin yirmi dört saatte kabul edilmiş sayılacağı ileri sürülemez. İşin niteliği, önerinin alınma koşulları ve tarafların iletişimi birlikte değerlendirilir. Ret açıklamasıyla sadece ek bilgi isteme veya görüşmeyi sürdürme davranışı da ayrılmalıdır.

İşin acil olduğunun açıkça bildirilmesi zaman değerlendirmesinde önem taşıyabilir. Ancak gönderenin tek taraflı olarak “cevap vermezsen kabul etmiş sayarım” yazması, 503. maddenin muhatap ve öneri koşullarını ortadan kaldırmaz. Muhatabın açık ret cevabı varsa içeriği ve zaman kaydı korunmalıdır. Uyuşmazlık yalnız mesajın görüldüğü işaretine indirgenmemelidir.

Sözleşmenin kurulması hangi sonucu göstermez?

Vekâlet ilişkisinin kurulmuş sayılması, istenen bütün yetkilerin verilmiş veya her ücret rakamının kabul edilmiş olduğu anlamına gelmez. TBK 502 ücret için sözleşme veya teamülü esas alır; vekâletin kapsamı da görevin niteliği ve anlaşma üzerinden belirlenir. Özel yetki gerektiren işlemler için ayrıca gereken koşullar vardır. İşin üstlenilmesiyle üçüncü kişiye karşı işlem yapma yetkisi aynı kavram değildir.

Belge dosyasında ilk öneri, muhatabın meslek veya duyuru bilgisi, ulaşma zamanı ve sonraki cevaplar bir arada tutulmalıdır. İddia, gerçekten teklif edilmiş işin kapsamına dayanmalıdır. Muhatap da işi reddettiğini ileri sürüyorsa zaman ve içerik kaydını göstermelidir. 503. maddedeki özel kabul düzeni bu kayıtlarla değerlendirildiğinde, sıradan bilgi alışverişiyle üstlenilmiş işin birbirine karışması önlenir.

Bağlantılı konular

Vekâlet İşi Uygunsuz Zamanda Bırakılırsa Ne Olur?; Sözleşmeye Aykırılık Nedeniyle Tazminat.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Resmî kaynak

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: m.502–504. Kontrol tarihi: 2026-10-02.