DASK Ödemesi Binayı Onarmaya Yetmiyorsa Ne Yapılır?

Kısa cevap: DASK ödemesi binayı onarmaya yetmiyorsa bu durum tek başına eksik ödeme yapıldığını göstermez. Önce iki durum ayrılır: Eksper, hasarlı imalatı, brüt yüzölçümünü, yapı tarzını veya yeniden yapım maliyetini yanlış hesaplamışsa belgeli itirazla ek tazminat istenebilir. Buna karşılık doğru hesap poliçedeki sigorta bedeli ya da Zorunlu Deprem Sigortasının kapsam sınırında kalıyorsa DASK’ın hukuki sorumluluğu bu sınırı aşmayabilir. DASK; arsa değerini, ev eşyasını, kira kaybını ve birçok dolaylı gideri karşılamaz. Açığın ihtiyari konut/deprem sigortasından veya kusurlu müteahhit, yapı denetim kuruluşu ve diğer sorumlulardan istenmesi ayrıca değerlendirilir. İtiraz için hasar raporu, ölçüm, proje ve onarım metrajı birlikte incelenmeli; onarımdan önce deliller korunmalıdır.

DASK ödemesi onarıma neden yetmeyebilir?

Eksik görünen ödeme dört farklı kaynaktan doğabilir. Birincisi, poliçeye yanlış brüt metrekare veya yapı tarzı yazılmıştır. İkincisi, ekspertizde çatlak, taşıyıcı eleman, ortak bölüm ya da tamamlayıcı yapı kalemi eksik bırakılmıştır. Üçüncüsü, yeniden yapım maliyeti veya hasar oranı hatalı hesaplanmıştır. Dördüncüsü ise hesap doğru olmakla birlikte DASK sigorta bedeli ve kapsamı, fiilî onarımın bütün giderlerini karşılamamaktadır.

Bu ayrım yapılmadan yalnız ustadan alınan toplam teklif ile DASK ödemesini karşılaştırmak yanıltıcıdır. Teklif; boya, mutfak dolabı, mobilya, enkaz, kira ve iyileştirme gibi DASK dışı kalemler içerebilir. İtiraz dosyası, her iş kalemini teminat içi veya dışı olarak sınıflandırmalıdır.

Hukuki dayanak: 6305 sayılı Kanun ve ZDS Genel Şartları

Zorunlu Deprem Sigortasının çerçevesini 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, güncel tarife ve Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları belirler. DASK, deprem ile depremin yol açtığı yangın, infilak, tsunami veya yer kaymasının sigortalı binada oluşturduğu doğrudan maddi hasarı, poliçe sigorta bedeline kadar karşılar.

ZDS, yapının piyasa satış değerini güvence altına alan bir emlak değer sigortası değildir. Tazminatta arsa payı değil, benzer yapı özellikleri esas alınarak hasar tarihindeki yeniden yapım maliyeti dikkate alınır. Poliçedeki azami sorumluluk da güncel Tarife ve Talimatta belirlenen sistemle sınırlıdır. Bu nedenle “dairem bugün şu fiyata satılıyor” yaklaşımı tek başına tazminat ölçüsü oluşturmaz.

5 Eylül 2026’da yürürlüğe giren güncel C.4 hükmüne göre taşınmaz satış veya benzeri işlemle el değiştirirse önceki ZDS sözleşmesi tapu tescil tarihinde sona erer ve yeni menfaat sahibine ait poliçe kontrol edilir. Satış dışındaki menfaat değişikliklerinde sözleşme devam eder; yeni menfaat sahibi, sözleşmenin varlığını öğrendikten sonra 15 gün içinde aracılık eden şirkete bildirim yapmalıdır. Hasar dosyasında riziko tarihi ile tapu ve poliçe tarihleri bu nedenle birlikte incelenir.

DASK hangi yapı bölümlerini kapsar, neleri kapsamaz?

Genel Şartlar; temeller, ana ve bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, bahçe ve istinat duvarları, tavan ve tabanlar, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar, çatılar, bacalar ve benzer tamamlayıcı yapı kısımlarını teminat kapsamına alır. Bağımsız bölümdeki deprem kaynaklı sıva, duvar veya sabit yapı hasarı da niteliğine göre bu çerçevede değerlendirilir.

Şu kalemler ise ZDS’nin dışında bırakılmıştır:

• enkaz kaldırma, kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti ve alternatif ikamet giderleri;
• mobilya, beyaz eşya, elektronik cihaz ve diğer taşınır mallar;
• bedensel zarar ve manevi tazminat;
• deprem veya deprem sonucu sayılan olaylar dışında kalan nedenlerden doğan hasar;
• belirli bir depreme bağlı olmaksızın binanın kendi kusuru ve özellikleri nedeniyle zamanla oluşan zararlar.

Bu dışlamalar, zararın hiçbir kişiden istenemeyeceği anlamına gelmez. Yalnızca DASK poliçesinin ödeme sınırını gösterir. Örneğin eşya hasarı ihtiyari konut poliçesinde; yapım kusuru ise şartları varsa sorumlu kişiler bakımından ele alınabilir.

DASK tazminatı nasıl hesaplanır?

Poliçe sigorta bedeli

Sigorta bedeli, meskenin yapı tarzı için güncel Tarife ve Talimatta belirlenen metrekare bedeli ile brüt yüzölçümünün çarpımına dayanır; sonuç yürürlükteki azami teminatı aşamaz. Sözleşme sürerken sigorta bedelinin hesabına esas metrekare bedeli artarsa poliçedeki sigorta bedeli ve azami teminat, ek prim alınmaksızın aynı oranda artar. Tarife ve limitler değişken olduğundan riziko tarihindeki resmî kayıt kullanılmalı; eski haberlerdeki sabit tutarlar dosyaya uygulanmamalıdır.

Gerçek hasar hesabı

Tam veya kısmi hasarda, olay yeri ve tarihindeki benzer yapı özellikleri göz önünde tutularak piyasa rayiçleriyle yeniden yapım maliyeti belirlenir. Tazminat hiçbir durumda poliçe sigorta bedelini aşamaz. Hasarlı alan, imalat türü, miktar, birim fiyat ve hasar oranı raporda izlenebilir olmalıdır.

Muafiyet

ZDS Genel Şartlarına göre her hasarda sigorta bedelinin yüzde 2’si oranında tenzili muafiyet uygulanır ve her 72 saatlik dönemde meydana gelen hasarlar tek hasar sayılır. Kesintinin doğru poliçe bedeli üzerinden ve doğru deprem zaman grubuna uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilmelidir.

Metrekare ve yapı tarzı hatası nasıl anlaşılır?

Poliçedeki brüt yüzölçümü; tapu, onaylı mimari proje, yapı kullanma izin belgesi ve belediye kayıtlarıyla karşılaştırılmalıdır. Net kullanım alanı ile brüt alan karıştırılabilir; ortak alan payının nasıl yansıtıldığı teknik belgede görünmelidir. Sonradan kapatılan balkon veya ruhsatsız eklenti ayrıca hukuki sorun doğurabilir ve doğrudan poliçe alanına eklenemez.

Yapı tarzı da yalnız dış görünüşe göre belirlenmemelidir. Betonarme veya diğer yapı sınıfına ilişkin proje ve ruhsat bilgileri esas alınır. Gerçeğe aykırı ya da eksik beyan depremden sonra öğrenilirse ZDS Genel Şartlarının C.2 maddesine göre tazminat, alınan primin alınması gereken prime oranı üzerinden ödenir. Bununla birlikte hatanın sigortalıdan mı, poliçeyi düzenleyen kanaldan mı kaynaklandığı; hangi bilginin ve belgenin sunulduğu ayrıca incelenmelidir.

DASK hasar hesabına itiraz adımları

1. Hasar dosyasını isteyin: Eksper raporu, fotoğraflar, hasar oranı, metraj ve ödeme hesap cetvelini temin edin.
2. Poliçe verisini doğrulayın: Adres kodu, bağımsız bölüm, brüt yüzölçümü, yapı tarzı, hasar durumu ve menfaat sahibini resmi kayıtlarla karşılaştırın.
3. Teminat içi kalemleri ayırın: Usta teklifindeki yapı onarımı, eşya, enkaz, kira ve iyileştirme kalemlerini ayrı sütunlara bölün.
4. Karşı metraj hazırlayın: İnşaat mühendisi veya uygun uzman, eksik ölçülen alanı, imalat türünü ve birim fiyat tarihini gerekçelendirsin.
5. Ortak alanı koordine edin: Site yönetimi, diğer malik dosyaları ve yapı bütününe ait raporlarla çelişkileri belirleyin.
6. Yazılı itiraz sunun: Her hesap hatasını belge numarasıyla gösterin; ek inceleme ve gerekçeli karar isteyin.
7. Uygun hukuki yolu seçin: Tahkim üyelik/olay tarihi koşulu, ticaret mahkemesi ve arabuluculuk gereğini süre dolmadan değerlendirin.

Belge ve delil tablosu

DASK sınırını aşan zarar nereden istenebilir?

İhtiyari konut veya deprem teminatı

ZDS Genel Şartları, binanın değeri DASK bedelini aşıyorsa aşan kısım için sigorta şirketlerinden ihtiyari deprem sigortası yapılabileceğini açıkça belirtir. Konut poliçesindeki deprem teminatı, DASK’ın üzerinde kalan bina zararı ile eşya veya bazı dolaylı giderleri poliçe ölçüsünde karşılayabilir. İki poliçeye aynı zarar iki kez yüklenemez; ödeme sırası ve mahsup incelenir.

Müteahhit, yapı denetim ve diğer sorumlular

Binanın mevzuata, projeye veya tekniğe aykırı yapılması zararı artırmışsa kusur, zamanaşımı ve nedensellik koşullarıyla sorumluluk talepleri gündeme gelebilir. DASK’ın ödediği kısım için halefiyet doğabilir; malik yalnız karşılanmayan zararını ve kendi talep hakkını doğru ayırmalıdır. Konunun sorumluluk boyutu için depremde müteahhit ve yapı denetim sorumluluğu rehberi incelenebilir.

Kamu işlemleri ve destekler

Hasar tespitine karşı idari itiraz, kentsel dönüşüm, güçlendirme veya afet desteği süreçleri DASK tazminatından farklı hukuki yollardır. Bir kurumun “az hasarlı” kaydı DASK’ın metraj hesabını otomatik olarak belirlemez; raporlar delil olarak karşılaştırılır.

İhbar, ön başvuru, görevli merci ve süreler

ZDS Genel Şartlarına göre rizikonun öğrenilmesinden itibaren en geç on beş iş günü içinde DASK’a veya DASK nam ve hesabına sözleşmeyi yapan şirkete bildirim yapılmalıdır. Gecikme varsa neden ve incelemeye etkisi ayrıca değerlendirilir; yine de bildirim hemen tamamlanmalıdır. DASK’a yazılı itirazda dosya numarası, açık talep ve ek listesi bulunmalı, teslim kaydı saklanmalıdır.

DASK, Sigorta Tahkim Komisyonunun resmî üye listesinde 3 Nisan 2010 başlangıç tarihiyle yer almaktadır; bu tarihten sonraki olaylarda üyelik koşulu bu yönüyle sağlanır. Tahkime gidilecekse önce DASK’a yazılı başvuru yapılmalı; talebi karşılamayan nihai cevap veya başvurudan itibaren 15 iş günü içinde yazılı cevap verilmediği belgelenmelidir. Aynı uyuşmazlık mahkeme, HMK tahkimi veya Tüketici Hakem Heyetinde derdestse Komisyona taşınamaz. Sürecin genel mantığı sigorta tahkim başvuru rehberinde açıklanmıştır.

Güncel ZDS Genel Şartları, DASK aleyhine davalarda DASK’ın bulunduğu veya rizikonun gerçekleştiği yerde ticaret davalarına bakan mahkemeleri yetkili gösterir. Para alacağı niteliğindeki ticari dava bakımından dava şartı arabuluculuk gereği somut talep üzerinden değerlendirilmelidir. DASK uyuşmazlığı Tüketici Hakem Heyetine yöneltilmeden önce bu özel görev düzenlemesi dikkate alınmalıdır.

Zamanaşımı ve ödeme

ZDS Genel Şartlarında sigorta sözleşmesinden doğan talepler için sözleşmenin sona ermesinden itibaren iki yıllık zamanaşımı düzenlenmiştir. Ayrıca Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve somut talebin niteliği birlikte incelenmelidir. DASK, kesinleşen tazminatı sigorta bedelini aşmamak kaydıyla en geç takip eden bir ay içinde ödemek zorundadır. İtiraz görüşmeleri, zamanaşımını kendiliğinden sonsuza kadar durdurmaz.

İspat, delil tespiti, tedbir ve kanun yolu

Hak sahibi deprem kaynaklı bina zararını ve talep miktarını ortaya koyar. DASK poliçe limiti, kapsam dışılık, muafiyet veya yanlış beyana dayandığında savunmasının hesabını göstermelidir. Onarım başlayacaksa taşıyıcı ve tamamlayıcı elemanlar sökülmeden önce mahkemeden delil tespiti istenmesi düşünülebilir. Acil güvenlik müdahalesi bekletilmez; müdahalenin zorunluluğu fotoğraf, belediye tutanağı ve faturayla belgelenir.

19 Mart 2026’dan beri sigorta tahkiminde itiraz ve temyiz eşikleri tahkim başvurusunun yapıldığı tarihte, üç hakemli heyet eşiği ise heyetin teşekkül edeceği tarihte yürürlükte bulunan tutara göre uygulanır. Ticaret mahkemesinde 7550 sayılı Kanun sonrası HMK Ek 1 gereği istinaf ve temyiz parasal sınırı bakımından davanın açıldığı tarih esas alınır. Değişken tutarlar doğru tarihle resmî kaynaktan kontrol edilmelidir. Kısmi ödemede ibranamenin kapsamı ve ihtirazi kayıt imza öncesi incelenmelidir.

Üç özgün deprem senaryosu

Senaryo 1: Poliçede küçük yazılan brüt alan

Tapuda arsa payı görünmekte, poliçede ise acente net kullanım alanını brüt alan gibi girmiştir. Onaylı proje ve iskânla gerçek alan belirlenir. Yanlış beyanın kaynağı, prim farkı ve Genel Şartlardaki oransal ödeme sonucu birlikte incelenerek düzeltme istenir.

Senaryo 2: Eksper ortak alan çatlaklarını dışarıda bıraktı

Daire içi hasar ölçülmüş ancak aynı depremde merdiven, sahanlık ve istinat duvarındaki hasar rapora alınmamıştır. Yönetim kurulu tutanağı, proje, ortak alan fotoğrafları ve mühendis metrajıyla ek inceleme talep edilir; aynı zararın malik dosyalarında mükerrer yazılmamasına dikkat edilir.

Senaryo 3: Hesap doğru, poliçe limiti yetersiz

DASK hasarı doğru hesaplar fakat bina maliyeti poliçe bedelini aşar. İtirazla limit yükseltilemez. Malik, ihtiyari konut poliçesinin deprem teminatını ve yapı kusuru varsa sorumluları inceler; DASK ödemesini toplam zarardan mahsup ederek kalan kısmı ayrı hukuki sebebe dayandırır.

DASK ödeme itirazında sık yapılan 10 hata

1. Dairenin satış fiyatını tazminat ölçüsü sanmak: DASK arsa dahil piyasa değerini değil yeniden yapım zararını güvence altına alır.
2. Net ve brüt alanı karıştırmak: Poliçe bedelinin temel verisi yanlış kalır.
3. Bütün tadilat teklifini DASK’a sunmak: Eşya, kira ve iyileştirme kalemleri yapı hasarıyla karışır.
4. Eksper raporunu almamak: Eksik ölçümün nerede olduğu gösterilemez.
5. Onarıma delil toplamadan başlamak: Çatlak ve imalat miktarı sonradan saptanamaz.
6. İdari hasar sınıfını ödeme tutarıyla aynı sanmak: İki değerlendirme farklı amaç taşır.
7. Ortak alanı her malik dosyasına tam yazmak: Mükerrer talep riski doğar.
8. Konut poliçesini bildirmemek: Tamamlayıcı teminat ve sigortacılar arası paylaşım gözden kaçar.
9. Kısmi ödemede geniş ibraname imzalamak: Ek talep tartışması zorlaşabilir.
10. İtirazın süreyi otomatik durdurduğunu düşünmek: Zamanaşımı ayrıca izlenmelidir.

Sık sorulan sorular

1. DASK evin tamamını yeniden yapmak zorunda mı?

DASK gerçek bina zararını poliçe sigorta bedeline kadar karşılar; limit üstü ve kapsam dışı kalemler kendiliğinden ödenmez.

2. Eşyalarım depremde kırıldı, DASK öder mi?

Hayır. Taşınır eşya ZDS kapsamı dışındadır; varsa konut poliçesi incelenir.

3. Kirada kaldığım sürenin bedeli istenir mi?

Kira mahrumiyeti ve alternatif ikamet gideri DASK kapsamı dışındadır; başka poliçe veya sorumluluk yolu olabilir.

4. Az hasarlı bina için DASK ödeme yapar mı?

İdari sınıftan bağımsız olarak teminat kapsamındaki gerçek maddi hasar ve muafiyet üzerinden değerlendirme yapılır.

5. Eksper raporuna ikinci kez bakılması istenebilir mi?

Somut ölçüm, fotoğraf veya proje farkı gösterilerek ek inceleme ve gerekçeli yanıt talep edilebilir.

6. Metrekareyi acente yanlış yazdıysa kim sorumlu?

Başvuru belgeleri, verilen bilgi ve aracının işlemi incelenir; prim farkı ve tazminat etkisi dosyaya göre belirlenir.

7. Muafiyet kaldırılabilir mi?

ZDS Genel Şartlarındaki zorunlu muafiyet sözleşmenin parçasıdır; ancak hesabın doğru bedel ve olay grubuna uygulanması denetlenebilir.

8. Güçlendirme maliyetinin tamamı ödenir mi?

Deprem hasarını eski hâline getiren teminat içi imalat ile iyileştirme/güçlendirme farkı teknik olarak ayrılmalıdır.

9. DASK ve konut sigortasından birlikte ödeme alınabilir mi?

Farklı katman ve kalemler için mümkün olabilir; toplam ödeme gerçek zararı aşamaz ve poliçeler arası mahsup yapılır.

10. Kiracı DASK itirazı yapabilir mi?

Poliçeyi kiracı düzenletebilse de tazminattaki hak sahipliği ve bina menfaati malik/intifa hakkı ve poliçe üzerinden incelenir. İlgili ayrımlar için kiracının DASK ve konut sigortası sorumluluğu yazısı okunabilir.

11. Tahkim mi ticaret mahkemesi mi seçilmeli?

Üyelik ve olay tarihi, uyuşmazlık değeri, delil tespiti ihtiyacı ve kanun yolu beklentisine göre karar verilmelidir.

Dosyaya özgü ön inceleme için belgeler

ZDS poliçesi ve zeyilleri, ödeme yazısı, eksper raporu, tapu-adres kodu, onaylı proje/ruhsat/iskân, idari hasar tespitleri, tarihli fotoğraf-video, bağımsız mühendis metrajı, onarım teklifleri, site yönetimi kayıtları ve varsa konut poliçesi hazırlanmalıdır. Türkiye’nin her yerinden dijital belgelerle çevrim içi ön inceleme talep edilebilir. İnceleme, hesap ve hukuki yolları ayırmayı amaçlar; ek ödeme veya dava sonucu taahhüdü içermez.

Resmî kaynaklar

• DASK – Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları
• DASK – Teminat ve Kapsamı
• DASK – Güncel Tarife ve Primler
• DASK – Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı
• DASK – 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu
• Mevzuat Bilgi Sistemi – 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
• Resmî Gazete – 7550 sayılı Kanun ve HMK Parasal Sınır Değişikliği
• Sigorta Tahkim Komisyonu – Başvuru Nasıl Yapılır?
• Sigorta Tahkim Komisyonu – 2026 Parasal Sınırlar Duyurusu
• Sigorta Tahkim Komisyonu – Parasal Sınırların Uygulanmasında 19.03.2026 Değişikliği
• Sigorta Tahkim Komisyonu – Üye Kuruluşlar ve DASK Üyelik Başlangıcı
• Resmî Gazete – Sigorta Tahkiminde Parasal Sınırların Uygulama Tarihi Değişikliği

Yazar: Av. Emirhan Keskin
Son kontrol tarihi: 19.09.2026

Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirmedir. Poliçe, hasar raporu, yapı belgeleri ve süreler görülmeden somut olay için hukuki görüş veya ek ödeme garantisi vermez.