Düğün çekiminin yapılmış olması, fotoğrafçının sözleşmedeki bütün borçlarını yerine getirdiğini göstermez. Görüntülerin seçimi, düzenlenmesi, albüm hazırlanması ve dijital dosyaların teslimi de anlaşmanın parçası olabilir. Fotoğrafçı düğün görüntülerini teslim etmeden işyerini kapattığında, ilk hedef yalnızca para iadesi değil, tekrar oluşturulamayacak kayıtların korunması olmalıdır.
İşyerinin kapısının kapanması borcu kendiliğinden sona erdirmez. Ancak talebin kimden isteneceği belirlenmelidir: Fotoğrafçının kendi adına çalışması, şirket adına sözleşme yapması veya başka bir işletmeye bağlı olması farklı sonuçlar doğurur. Marka adı ile sözleşmenin tarafı aynı kişi olmayabilir. Fatura ve ödeme kayıtları bu ayrımı kurmak için önemlidir.
Çekim sözleşmesinde teslim nasıl tanımlandı?
İlk olarak teslim edilecek ürünler listelenmelidir. Ham video, düzenlenmiş kısa film, yüksek çözünürlüklü fotoğraflar, baskı albümü ve çevrim içi galeri farklı edimlerdir. Sadece albüm teslimini içeren anlaşmadan bütün ham dosyaların sınırsız verilmesi sonucu her durumda çıkarılamaz. Buna karşılık açıkça vaat edilmiş dijital ürünün yerine yalnızca sosyal medyada birkaç görsel paylaşılması yeterli ifa sayılmayabilir.
Teslim tarihi de incelenir. “Düğünden sonra hazırlarız” ifadesi ile belirli bir tarih taahhüdü aynı değildir. Tarih açık değilse işin kapsamı, tarafların sonraki yazışmaları ve makul hazırlama süresi değerlendirilir. Albüm seçiminin müşteriden beklendiği bir durumda, gecikmenin hangi aşamada ortaya çıktığı ayrıştırılmalıdır.
Görüntülerin nerede olduğunu araştırın
İşletmeden dosyaların saklandığı ortam, yedek bulunup bulunmadığı ve başka bir editöre aktarılıp aktarılmadığı sorulabilir. Dosyaların korunması ve silinmemesi açıkça talep edilmelidir. Başvuru numarası veya yazılı cevap alınması sonraki işlemleri kolaylaştırır. Yalnızca “ne zaman vereceksiniz” sorusu, kayıtların kaybolma tehlikesini açıklamak için yetersiz kalabilir.
- Teklif, sözleşme ve vaat edilen örnek ürünler.
- Ödeme dekontları ve fatura üzerindeki taraf bilgileri.
- Teslim tarihi hakkında mesaj ve e-postalar.
- Daha önce gönderilen ön izleme bağlantıları ve örnek dosyalar.
- Dükkânın kapanması veya dosyaların silineceği yönündeki açıklamalar.
Çevrim içi galerilere hukuka uygun erişim sürüyorsa kendi kayıtlarınızın mevcut kopyalarını indirmek yararlı olabilir. Başkasının hesabına izinsiz girilmesi veya işletmenin sistemine yetkisiz erişim ise delil koruma yöntemi değildir. Kişisel görüntülerin üçüncü kişilere gönderilmesi de ayrıca mahremiyet yönünden değerlendirilmelidir.
Teslim ihtarı nasıl hazırlanır?
Talepte düğün tarihi, sözleşme kapsamı, yapılan ödeme ve eksik ürünler açıkça yazılmalıdır. İşin tamamlanması için koşullara uygun süre verilmesi ve seçilecek hakkın belirlenmesi gerekebilir. Borçlunun temerrüdü ve ek süreye ilişkin Türk Borçlar Kanunu hükümleri, somut ilişkiye göre uygulanır. Her olayda aynı kısa süreyi vermek yeterli veya uygun olmayabilir.
Dosyaların hazır fakat teslim edilmediği durum ile hiç kaydedilmediği durum farklıdır. İlki teslimin sağlanmasıyla giderilebilir; ikincisinde aynı düğünü yeniden çekmek mümkün değildir. Görüntülerin varlığına ilişkin çelişkili cevaplar, talebin kapsamını değiştirebilir. Henüz kesinleşmeyen kayıp iddiası, doğrulanmış bir olgu gibi sunulmamalıdır.
Delil tespiti veya tedbir istenebilir mi?
Kayıtların silinmesi, depolama cihazının elden çıkarılması veya teknik incelemenin daha sonra yapılamaması riski varsa delil tespiti değerlendirilir. Bu yol, henüz mevcut delilin korunması veya durumun belirlenmesi için kullanılır; kendiliğinden bütün dosyaların teslimine ilişkin nihai hüküm oluşturmaz. Talebin hukuki yararı ve tespit edilecek somut durum gösterilmelidir.
İhtiyati tedbir ise kanuni koşulları varsa farklı bir koruma sağlayabilir. Kayıtların korunması gibi taleplerde uyuşmazlık konusu hak, tehlike ve istenen önlem somutlaştırılmalıdır. Mahkemenin her başvuruda işletmenin bütün cihazlarına el koyacağı veya silinmiş her dosyanın geri getirileceği söylenemez. Teknik kurtarmanın mümkün olup olmadığı ayrıca uzmanlık gerektirir.
İade ve tazminat aynı şey değildir
Hizmetin eksikliği veya ifa edilmemesi nedeniyle bedel iadesi, indirim ya da uygun diğer seçimlik haklar gündeme gelebilir. İade hesabında teslim edilmiş ürünler ve sözleşmenin yapısı dikkate alınır. Maddi tazminatta ayrıca zarar ve ihlal arasındaki bağlantı gösterilir. Manevi tazminat ise sırf her sözleşme ihlalinde otomatik doğan bir ödeme değildir; kişilik hakkı ve ilgili koşullar incelenir.
Farazi bir örnekte çekim yapılmış, düğün filminden kısa ön izleme gönderilmiş fakat nihai video teslim edilmemiştir. Ön izleme, en azından bazı kayıtların varlığına ilişkin önemli bir veri olabilir. Buna rağmen tek dosyanın bulunması bütün ham kayıtların da mevcut olduğunu kesin biçimde göstermez. Talep, mevcut kayıtların korunması ve vaat edilen ürünün teslimi üzerinden kurulmalıdır.
Dükkân kapanınca alacağım ortadan kalkar mı?
Hayır. Sözleşmenin tarafı ve işletmenin hukuki durumu belirlenerek teslim ve diğer talepler değerlendirilir. Tahsil imkânı ayrıca araştırılır.
Ham görüntülerin hepsini isteyebilir miyim?
Teslim borcunun kapsamı sözleşme, teklif ve vaatlerle belirlenir. Düzenlenmiş ürün anlaşması her durumda sınırsız ham dosya teslimi anlamına gelmez.
Dosyaların silinme riski varsa beklemeli miyim?
Somut kaybolma tehlikesinde delil tespiti ve uygun koruma talepleri gecikmeden değerlendirilmelidir. Teknik kurtarma sonucu önceden garanti edilemez.
Para iadesi görüntülerin tesliminden vazgeçmek midir?
Seçilen hukuki hakkın etkisi ayrıca belirlenir. Birbiriyle bağdaşmayan taleplerin gelişigüzel birlikte ileri sürülmesi yerine dosyaya uygun talep kurulmalıdır.
İlgili hukuki bilgiler
Düğün Fotoğrafçısı Fotoğrafları Kaybetti: Ücret ve Zarar İstenir mi?
Tamir Başlamadan Hasar İçin Delil Tespiti Nasıl Yapılır?
Resmî kaynaklar
- 6098 Türk Borçlar Kanunu - TBMM kabul metni: Sözleşmeye aykırılık, temerrüt ve eser sözleşmesine ilişkin hükümler
- 6502 sayılı Kanun - resmi Ticaret Bakanlığı il müdürlüğü PDF: Tüketici işlemi, ayıplı hizmet ve seçimlik haklar
- 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu - TBMM kabul metni: Delil tespiti ve ihtiyati tedbir hükümleri
Dosyanızın değerlendirilmesi
Av. Emirhan Keskin’in ofisi Mersin’dedir. Türkiye’nin farklı şehirlerindeki uyuşmazlıklarda belgeler üzerinden uzaktan ön değerlendirme yapılabilir. Başvuru yolu, yetkili merci ve temsil kapsamı somut dosyaya göre belirlenir. Belgelerinizi tarih sırasıyla hazırlayıp iletişim sayfasından randevu ve dosya değerlendirmesi bilgisine ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)