Yazar ve hukuk bürosu hakkında
Avukat Emirhan Keskin
Türkiye’deki hukuki süreçlere ilişkin içerikler hazırlar ve Mersin’den hukuki hizmet sunar. Yayınlar güncel resmî kaynaklar üzerinden denetlenir.
Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinçocuğun yurt dışına çıkarılması konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle belirlenir. Türkiye hukukunda çocuğun her yurt dışı seyahati için mutlaka noter muvafakatnamesi veya mahkeme izni alınacağına dair genel bir kural yoktur. Velayet durumu, mevcut mahkeme kararı, seyahatin geçici mi kalıcı mı olduğu, gidilen ülkenin ve taşıyıcının belge şartı ile somut kaçırma riski ayrı ayrı belirlenir.
Kısa cevap: Türkiye hukukunda çocuğun her yurt dışı seyahati için mutlaka noter muvafakatnamesi veya mahkeme izni alınacağına dair genel bir kural yoktur. Velayet durumu, mevcut mahkeme kararı, seyahatin geçici mi kalıcı mı olduğu, gidilen ülkenin ve taşıyıcının belge şartı ile somut kaçırma riski ayrı ayrı belirlenir. Muvafakat veya koruma tedbiri için genel bir hak düşürücü süre yoktur; seyahat tarihinden önce kararın tebliği ve uygulanmasına yetecek zamanda başvurulur. Haksız götürme gerçekleşmişse Lahey iade sürecinde bir yıllık eşik gecikmeden dikkate alınır.
Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.
Çocuğun Yurt Dışına Çıkarılması İçin Muvafakatname ve Mahkeme İzni: kısa ve kesin hukuki cevap
Türkiye hukukunda çocuğun her yurt dışı seyahati için mutlaka noter muvafakatnamesi veya mahkeme izni alınacağına dair genel bir kural yoktur. Velayet durumu, mevcut mahkeme kararı, seyahatin geçici mi kalıcı mı olduğu, gidilen ülkenin ve taşıyıcının belge şartı ile somut kaçırma riski ayrı ayrı belirlenir.
Kısa süreli tatil, çocuğun yerleşim yerini başka ülkeye taşıma ve velayet hakkını ihlal eden haksız götürme aynı işlem değildir. Noter muvafakatnamesi sınır uygulamasında istenebilen ispat belgesidir; tek başına velayet kararı veya sınırsız seyahat yetkisi yaratmaz.
Somut ve yakın biçimde ispatlanan geri dönmeme riski varsa aile mahkemesinden ölçülü geçici önlem istenir; sırf diğer ebeveynin soyut endişesi çocuğa süresiz yurt dışı çıkış yasağı konulması için yeterli değildir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.
| Kontrol noktası | Kesin yaklaşım | Dosyada aranacak kayıt |
|---|---|---|
| Velayet ve temsil yetkisi | Evlilik, boşanma veya tedbir kararındaki güncel velayet düzeni esas alınır. | Kesinleşme şerhli velayet kararı, nüfus aile kayıt tablosu ve mevcut tedbir kararları |
| Seyahatin niteliği | Tarihleri belirli geçici seyahat ile yerleşim yerini ve okul düzenini kalıcı değiştiren taşınma ayrılır. | Gidiş-dönüş bileti, davet veya konaklama belgesi, okul takvimi ve dönüş planı |
| Belge şartı | Varış ve transit ülkesi ile havayolu şirketinin çocuk için istediği muvafakat ve tercüme şartı seyahat öncesi doğrulanır. | Konsolosluk veya taşıyıcının güncel yazılı belge listesi ve noter belgesi |
| Kaçırma veya alıkoyma riski | Önceki kaçırma girişimi, dönüş biletinin bulunmaması, yurtdışı yerleşim hazırlığı veya tehdit gibi olgular somutlaştırılır. | Mesajlar, bilet ve vize kayıtları, okul kaydı, taşınma belgeleri ve önceki tutanaklar |
| Kişisel ilişkinin korunması | Seyahat diğer ebeveynin mahkemece belirlenen görüşme hakkını ölçüsüz biçimde ortadan kaldırmamalıdır. | Kişisel ilişki kararı, seyahat tarihleri ve telafi görüşme önerisi |
Hukuki dayanak ve temel kurallar
TMK 182, 323 ve 324
Velayet kendisine verilmeyen ebeveynle kişisel ilişki çocuğun yararı esas alınarak korunur; ebeveynler ilişkiyi zedelemekten kaçınır. Bu kural uygulanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de korunur.
Seyahat planı kişisel ilişki günlerini fiilen ortadan kaldırıyorsa planın süresi ve telafi düzeni mahkemeye açıklanır. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.
TMK 335, 336 ve 339
Ergin olmayan çocuk velayet altındadır; evlilik sürerken velayet birlikte kullanılır ve ebeveynler çocuğun bakım ile eğitimine ilişkin kararları onun yararına alır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Birlikte velayette kalıcı ülke değişikliği tek ebeveynin sıradan günlük kararı gibi ele alınmaz. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.
Anayasa 23 ve ölçülülük ilkesi
Seyahat özgürlüğünü sınırlayan yargısal önlem kanuni dayanak, somut tehlike ve ölçülülük gerektirir. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Önlemin kişi, süre, pasaport ve seyahat bakımından neden gerekli olduğu kararda gösterilmelidir. Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.
çocuğun yurt dışına çıkarılması için tamamlayıcı usul çerçevesi: Nüfus, tapu, okul, sağlık, banka ve dijital platform kayıtları ancak uyuşmazlıkla ilgili kişi, dönem ve işlem bakımından belirlenerek istenir. Mahkeme sınırsız araştırma yapmaz; istenen belgenin uyuşmazlıkla bağlantısı dilekçede gösterilir. Bu kural uygulanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de korunur.
Aranan şartlar ve karar ölçütleri
Velayet ve temsil yetkisi
Evlilik, boşanma veya tedbir kararındaki güncel velayet düzeni esas alınır. Bu kural uygulanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de korunur.
Kesinleşme şerhli velayet kararı, nüfus aile kayıt tablosu ve mevcut tedbir kararları Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.
Seyahatin niteliği
Tarihleri belirli geçici seyahat ile yerleşim yerini ve okul düzenini kalıcı değiştiren taşınma ayrılır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Gidiş-dönüş bileti, davet veya konaklama belgesi, okul takvimi ve dönüş planı İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
Belge şartı
Varış ve transit ülkesi ile havayolu şirketinin çocuk için istediği muvafakat ve tercüme şartı seyahat öncesi doğrulanır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Konsolosluk veya taşıyıcının güncel yazılı belge listesi ve noter belgesi Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.
Kaçırma veya alıkoyma riski
Önceki kaçırma girişimi, dönüş biletinin bulunmaması, yurtdışı yerleşim hazırlığı veya tehdit gibi olgular somutlaştırılır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Mesajlar, bilet ve vize kayıtları, okul kaydı, taşınma belgeleri ve önceki tutanaklar Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.
Kişisel ilişkinin korunması
Seyahat diğer ebeveynin mahkemece belirlenen görüşme hakkını ölçüsüz biçimde ortadan kaldırmamalıdır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Kişisel ilişki kararı, seyahat tarihleri ve telafi görüşme önerisi Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.
Karşı iddialar ve hukuki cevaplar
Bir çocuğun yurt dışına çıkarılması dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden belirlenir. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.
Velayet ve temsil yetkisi yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Evlilik, boşanma veya tedbir kararındaki güncel velayet düzeni esas alınır. Bu kural uygulanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de korunur.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Kesinleşme şerhli velayet kararı, nüfus aile kayıt tablosu ve mevcut tedbir kararları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.
Seyahatin niteliği yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Tarihleri belirli geçici seyahat ile yerleşim yerini ve okul düzenini kalıcı değiştiren taşınma ayrılır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Gidiş-dönüş bileti, davet veya konaklama belgesi, okul takvimi ve dönüş planı Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.
Belge şartı yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Varış ve transit ülkesi ile havayolu şirketinin çocuk için istediği muvafakat ve tercüme şartı seyahat öncesi doğrulanır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Konsolosluk veya taşıyıcının güncel yazılı belge listesi ve noter belgesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
Kaçırma veya alıkoyma riski yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Önceki kaçırma girişimi, dönüş biletinin bulunmaması, yurtdışı yerleşim hazırlığı veya tehdit gibi olgular somutlaştırılır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Mesajlar, bilet ve vize kayıtları, okul kaydı, taşınma belgeleri ve önceki tutanaklar Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.
Kişisel ilişkinin korunması yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Seyahat diğer ebeveynin mahkemece belirlenen görüşme hakkını ölçüsüz biçimde ortadan kaldırmamalıdır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Kişisel ilişki kararı, seyahat tarihleri ve telafi görüşme önerisi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.
Deliller ve ispat planı
Bir çocuğun yurt dışına çıkarılması dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. Her taraf kendi iddiasının dayandığı vakıayı ispatlar; çocuğun üstün yararına ilişkin konularda hâkim sosyal inceleme ve resmî kayıtlarla gerekli araştırmayı yapar. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.
- Kesinleşme şerhli velayet kararı, nüfus aile kayıt tablosu ve mevcut tedbir kararları
- Gidiş-dönüş bileti, davet veya konaklama belgesi, okul takvimi ve dönüş planı
- Konsolosluk veya taşıyıcının güncel yazılı belge listesi ve noter belgesi
- Mesajlar, bilet ve vize kayıtları, okul kaydı, taşınma belgeleri ve önceki tutanaklar
- Kişisel ilişki kararı, seyahat tarihleri ve telafi görüşme önerisi
- Çocuğun pasaport ve vize bilgileri
- Varsa noter muvafakatnamesinin aslı ve yeminli tercümesi
- Gidilecek adres ile iletişim bilgileri
Kesinleşme şerhli velayet kararı, nüfus aile kayıt tablosu ve mevcut tedbir kararları ile Gidilecek adres ile iletişim bilgileri aynı kronolojide karşılaştırılır. Her taraf kendi iddiasının dayandığı vakıayı ispatlar; çocuğun üstün yararına ilişkin konularda hâkim sosyal inceleme ve resmî kayıtlarla gerekli araştırmayı yapar. Kurumdan kayıt istenirken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.
Süre, görev, yetki ve ön başvuru
Başvuru ve dava süresi
Muvafakat veya koruma tedbiri için genel bir hak düşürücü süre yoktur; seyahat tarihinden önce kararın tebliği ve uygulanmasına yetecek zamanda başvurulur. Haksız götürme gerçekleşmişse Lahey iade sürecinde bir yıllık eşik gecikmeden dikkate alınır.
Görevli mahkeme veya merci
Aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla yargılama yapar.
Yetkili yer
Yetki, talebin türüne göre TMK ve HMK hükümleriyle belirlenir; boşanma bağlantılı taleplerde eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer ayrıca değerlendirilir.
Arabuluculuk ya da idari ön başvuru
Aile hukukunda tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemediği velayet, soybağı ve evliliğin sona ermesi talepleri dava şartı arabuluculuğa tabi değildir.
Geçici koruma ve acil işlem
Yakın geri dönmeme riski delillendirilirse pasaportun teslimi, belirli süre ve ülkeyle sınırlı çıkış kısıtlaması, kolluk veya ilgili kuruma bildirim gibi ölçülü tedbirler talep edilir. Belirsiz ve süresiz yasak talep edilmez.
Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı çocuğun yurt dışına çıkarılması uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte gösterilir. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.
Adım adım başvuru ve dava planı
- Olayları gün, kişi ve belge bağlantısıyla kronolojiye yerleştirin.
- Nüfus, okul, sağlık, seyahat, tapu veya banka kayıtlarından uyuşmazlıkla ilgili olanları belirleyin.
- Talebin velayet, kişisel ilişki, soybağı, nafaka, mal rejimi veya koruma tedbirlerinden hangisi olduğunu ayırın.
- Hak düşürücü süre veya kanun yolu süresini tebligat belgesi üzerinden hesaplayın.
- Yakın tehlike varsa esas taleple ölçülü geçici korumayı aynı dilekçede gerekçelendirin.
- Her vakıanın karşısına hukuka uygun delilini yazın; hukuka aykırı erişim ve gizli takip yöntemlerini kullanmayın.
- Dava dilekçesinde asıl ve terditli talepleri açık, infaz edilebilir biçimde kurun.
- Kararın nüfus, tapu, okul, kolluk veya icra müdürlüğünde uygulanmasını ayrıca takip edin.
Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: Nihai aile mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılır; temyiz imkânı kararın türü ve parasal sınırına göre ayrıca incelenir. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.
Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü
Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı açıkça içerip içermediğidir. Somut ve yakın biçimde ispatlanan geri dönmeme riski varsa aile mahkemesinden ölçülü geçici önlem istenir; sırf diğer ebeveynin soyut endişesi çocuğa süresiz yurt dışı çıkış yasağı konulması için yeterli değildir. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.
Geçici koruma bakımından dosyada benimsenen yaklaşım şudur: Yakın geri dönmeme riski delillendirilirse pasaportun teslimi, belirli süre ve ülkeyle sınırlı çıkış kısıtlaması, kolluk veya ilgili kuruma bildirim gibi ölçülü tedbirler talep edilir. Belirsiz ve süresiz yasak talep edilmez. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti ayrıca izlenir.
Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı kontrol edilir. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.
Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.
Çocuğun Yurt Dışına Çıkarılması İçin Muvafakatname ve Mahkeme İzni: ek uygulama ve doğrulama planı
Muvafakatname — olay kronolojisi: İçindekiler başlığındaki olaylar tarih sırasına yerleştirilir; her tarih, belgenin aslı ve dosyadaki hukuki işleviyle eşleştirilir. Muvafakatname incelemesinde başvuru, bildirim, ödeme, teslim ve öğrenme tarihleri ayrı sütunlarda tutulur. Böylece süre hesabı, ispat yükü ve talep sonucu aynı doğrulanabilir kayıt üzerinden kontrol edilir.
Muvafakatname — taraf ve sıfat kontrolü: Çocuğun Yurt Dışına Çıkarılması İçin Muvafakatname ve Mahkeme İzni: kısa ve kesin hukuki cevap yönünden kişi, şirket, mirasçı, malik, borçlu veya idare sıfatları resmi kayıtlarla karşılaştırılır. Muvafakatname dosyasında ad, unvan, kimlik ve tebligat adresindeki farklılıklar açıklanmadan işlem yapılmaz. Vekâlet kapsamı ile talep edilen işlem de ayrıca eşleştirilerek yanlış tarafa veya yetkisiz temsilciye yönelme riski azaltılır.
Muvafakatname — delil matrisi: Hukuki dayanak ve temel kurallar için ileri sürülen her vakıa karşısına onu doğrulayan belge, kayıt veya tanık bilgisi yazılır. Muvafakatname değerlendirmesinde ekran görüntüsü, yazışma ya da hesap özeti tek başına kopuk şekilde sunulmaz; kaynağı, tarihi, tam bağlamı ve elde edilme yöntemi korunur. Eksik veya üçüncü kişide bulunan deliller için yasal temin yolu önceden belirlenir.
Muvafakatname — yürürlük ve resmi kaynak: Aranan şartlar ve karar ölçütleri kapsamında uygulanacak düzenlemenin olay tarihindeki metni, geçiş hükmü ve özel usul kuralı birlikte okunur. Muvafakatname hakkında yalnızca özet veya güncel olmayan ikincil metne dayanılmaz. Madde numarası, yürürlük tarihi ve resmi bağlantı dosya notunda gösterilir; sonraki değişikliklerin geçmiş olaya etkisi ayrıca değerlendirilir.
Muvafakatname — süre ve tebligat: Karşı iddialar ve hukuki cevaplar başlığındaki hak düşürücü süre, zamanaşımı, itiraz ve kanun yolu süreleri birbirinden ayrılır. Muvafakatname dosyasında başlangıç olayı, geçerli tebligat, fiili öğrenme iddiası ve güvenli son başvuru günü açıkça kaydedilir. Başka bir başvuru yapılmasının süreyi kendiliğinden durdurduğu varsayılmaz; alındı ve gönderim kanıtı saklanır.
Muvafakatname — görev, yetki ve ön koşul: Deliller ve ispat planı için görevli merci, yer itibarıyla yetki, dava şartı ve zorunlu ön başvuru ayrı sorular olarak çözülür. Muvafakatname bakımından arabuluculuk, idari başvuru, itiraz veya özel bildirim gerekiyorsa taraflar ve uyuşmazlık konusu sonraki taleple uyumlu yazılır. Tamamlandığını gösteren belge, esas başvurunun ekleri arasında açıkça numaralandırılır.
Muvafakatname — talep ve karşı iddia: Süre, görev, yetki ve ön başvuru incelenirken ana talep, seçimlik talep, geçici koruma, savunma ve karar sonrası uygulama birbirine karıştırılmaz. Muvafakatname dosyasında her talebin hukuki dayanağı, koşulu, ispatı ve istenen karar metni ayrı satırda gösterilir. Karşı tarafın süre, sıfat, ödeme, rıza veya kusur itirazına verilecek cevap da aynı matris üzerinde belgelenir.
Muvafakatname — hesap ve ekonomik sonuç: Geçici koruma ve acil işlem yönünden ana para, dönem, faiz, kur, ödeme, mahsup ve gider kalemleri kaynaklarıyla birlikte tabloya alınır. Muvafakatname için aynı zarar veya borç iki kez hesaplanmaz; belirsiz kalemler varsayım olarak işaretlenir. Talebin hangi tarihte hangi veriye göre güncellendiği gösterilir ve kararın icrada uygulanabileceği açıklıkta sonuç oluşturulur.
Muvafakatname — yabancı veya dijital belge: Adım adım başvuru ve dava planı kapsamında yabancı dildeki belge ile dijital kaydın aslı korunur; çeviri, onay, apostil veya teknik doğrulama ihtiyacı kullanım amacına göre belirlenir. Muvafakatname dosyasında ad ve tarih uyumu, elektronik dosyanın kaynağı, bütünlüğü ve saklama yolu kaydedilir. Özet çeviri ya da kırpılmış görüntü, tam belgenin yerine geçirilmez.
Muvafakatname — karar ve takip kontrolü: Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü hakkındaki karar, anlaşma veya kurum cevabı alındığında kesinleşme, tebliğ, kanun yolu ve icra adımları ayrı ayrı takvime bağlanır. Muvafakatname sürecinde yapılan ödeme, kayıt değişikliği veya teslim belgesi dosyaya eklenir; tamamlanmayan adım açık bırakılır. Son kontrolde başlık, taraf, tutar, tarih ve ek numaraları karşılaştırılarak uygulanabilir bir dosya özeti hazırlanır.
Çocuğun Yurt Dışına Çıkarılması İçin Muvafakatname ve Mahkeme İzni hakkında sık sorulan sorular
Çocuğun Yurt Dışına Çıkarılması İçin Muvafakatname ve Mahkeme İzni konusunda temel kural nedir?
Türkiye hukukunda çocuğun her yurt dışı seyahati için mutlaka noter muvafakatnamesi veya mahkeme izni alınacağına dair genel bir kural yoktur. Velayet durumu, mevcut mahkeme kararı, seyahatin geçici mi kalıcı mı olduğu, gidilen ülkenin ve taşıyıcının belge şartı ile somut kaçırma riski ayrı ayrı belirlenir.
Çocuğun Yurt Dışına Çıkarılması İçin Muvafakatname ve Mahkeme İzni hangi kanun hükümlerine dayanır?
TMK 182, 323 ve 324: Velayet kendisine verilmeyen ebeveynle kişisel ilişki çocuğun yararı esas alınarak korunur; ebeveynler ilişkiyi zedelemekten kaçınır. TMK 335, 336 ve 339: Ergin olmayan çocuk velayet altındadır; evlilik sürerken velayet birlikte kullanılır ve ebeveynler çocuğun bakım ile eğitimine ilişkin kararları onun yararına alır. Anayasa 23 ve ölçülülük ilkesi: Seyahat özgürlüğünü sınırlayan yargısal önlem kanuni dayanak, somut tehlike ve ölçülülük gerektirir.
Çocuğun Yurt Dışına Çıkarılması İçin Muvafakatname ve Mahkeme İzni için hangi şartlar aranır?
Evlilik, boşanma veya tedbir kararındaki güncel velayet düzeni esas alınır. Tarihleri belirli geçici seyahat ile yerleşim yerini ve okul düzenini kalıcı değiştiren taşınma ayrılır. Varış ve transit ülkesi ile havayolu şirketinin çocuk için istediği muvafakat ve tercüme şartı seyahat öncesi doğrulanır. Önceki kaçırma girişimi, dönüş biletinin bulunmaması, yurtdışı yerleşim hazırlığı veya tehdit gibi olgular somutlaştırılır.
Hangi belgeler ve kayıtlar gerekir?
Kesinleşme şerhli velayet kararı, nüfus aile kayıt tablosu ve mevcut tedbir kararları; Gidiş-dönüş bileti, davet veya konaklama belgesi, okul takvimi ve dönüş planı; Konsolosluk veya taşıyıcının güncel yazılı belge listesi ve noter belgesi; Mesajlar, bilet ve vize kayıtları, okul kaydı, taşınma belgeleri ve önceki tutanaklar; Kişisel ilişki kararı, seyahat tarihleri ve telafi görüşme önerisi; Çocuğun pasaport ve vize bilgileri.
Başvuru veya dava süresi nedir?
Muvafakat veya koruma tedbiri için genel bir hak düşürücü süre yoktur; seyahat tarihinden önce kararın tebliği ve uygulanmasına yetecek zamanda başvurulur. Haksız götürme gerçekleşmişse Lahey iade sürecinde bir yıllık eşik gecikmeden dikkate alınır.
Görevli mahkeme veya merci hangisidir?
Aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla yargılama yapar.
Yetkili yer nasıl belirlenir?
Yetki, talebin türüne göre TMK ve HMK hükümleriyle belirlenir; boşanma bağlantılı taleplerde eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer ayrıca değerlendirilir.
Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?
Aile hukukunda tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemediği velayet, soybağı ve evliliğin sona ermesi talepleri dava şartı arabuluculuğa tabi değildir.
İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma istenir mi?
Yakın geri dönmeme riski delillendirilirse pasaportun teslimi, belirli süre ve ülkeyle sınırlı çıkış kısıtlaması, kolluk veya ilgili kuruma bildirim gibi ölçülü tedbirler talep edilir. Belirsiz ve süresiz yasak talep edilmez.
İspat yükü kimdedir?
Her taraf kendi iddiasının dayandığı vakıayı ispatlar; çocuğun üstün yararına ilişkin konularda hâkim sosyal inceleme ve resmî kayıtlarla gerekli araştırmayı yapar.
Bilirkişi incelemesi gerekir mi?
Sosyal inceleme, psikoloji, soybağı, mali hesap veya dijital kayıt gibi hukuk dışı teknik konu bulunduğunda mahkeme uzman veya bilirkişi incelemesine başvurur. Hukuki nitelendirme ve nihai karar hâkime aittir.
Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?
Nihai aile mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılır; temyiz imkânı kararın türü ve parasal sınırına göre ayrıca incelenir.
İlgili yayınlar
Resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — resmî metin
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
- Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme — UNICEF Türkiye
Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve somut olayın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi gerekir. Somut dosyada güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu ayrıca incelenir.