Buluşu Fuarda Tanıtmak Patent Başvurusunu Engeller mi?

Buluşu patent başvurusundan önce fuarda tanıtmak, yenilik değerlendirmesinde önemli bir açıklama olabilir. Bununla birlikte Türkiye’de Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 84. maddesi, belirli kişilere ve koşullara bağlı olarak önceki on iki ay içindeki açıklamaları patent veya faydalı model verilmesini etkilemeyen açıklamalar arasında sayar. Bu düzenleme her eski açıklamayı kaldırmaz ve açıklamanın tarihini ispatlama ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Fuardaki hangi bilgiler önemlidir?

83. madde bakımından tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım ya da başka yolla toplumca erişilebilir hâle gelen bilgileri içerir. Fuarın Türkiye’de yapılmış olması şart değildir. İnternette yayımlanmış video, herkese açık broşür veya ürünün çalışma biçimini gösteren sunum da incelenebilir.

Her reklam cümlesi bütün buluşu açıklamaz. “Daha az enerji tüketen sistem geliştiriyoruz” ifadesi ile mekanizmanın çizimlerini ve çalışma ayrıntılarını yayımlamak arasında fark vardır. Açıklamanın içeriği, başvuruda korunmak istenen teknik çözümle karşılaştırılır. Stantta yalnız kapalı bir cihaz bulunması, ziyaretçilere teknik dosya dağıtılması ve uzmanların ürünü söküp inceleyebilmesi aynı olgular değildir.

On iki aylık istisna kime bağlıdır?

84. madde, buluşu yapanın açıklamasını; ayrıca buluşçudan doğrudan veya dolaylı bilgi edinmiş üçüncü kişinin açıklamasını düzenler. Başvuru yapılan merciin belirli hatalı veya izinsiz açıklamaları da maddede ayrıca sayılır. Süre, başvuru tarihinden önceki on iki aydır; rüçhan talep edilmişse rüçhan tarihinden önceki on iki aylık dönem esas alınır.

Bağımsız bir rakibin daha önce kamuya sunduğu teknik çözüm, sırf kendi başvurunuzdan önceki on iki ay içinde açıklandı diye bu istisnaya girmez. Bilginin kaynağı ve açıklayan kişiyle bağlantısı önemlidir. Ortak geliştiricinin, danışmanın veya fuar organizatörünün yaptığı paylaşımda hangi bilgiyi kimden aldığı belgeyle gösterilmelidir. İstisnaya dayanan taraf, şartların gerçekleştiğini veya gerçekleşmesinin beklendiğini ispatla yükümlüdür.

Başvuruyu son güne bırakmak neden sakıncalı?

İlk açıklama bir fuar olmayabilir. Aylar önce satış sunumuna eklenmiş dosya, halka açık ürün sayfası veya teknik video daha erken tarih taşıyabilir. Takvim en görünür etkinliğe göre kurulursa gerçek ilk açıklama gözden kaçabilir. Sonradan paylaşımı silmek, daha önce toplumun erişimine sunulan bilgiyi hiç açıklanmamış hâle getirmez.

Patent başvurusu yapılmış olması da tek başına patent alınacağını göstermez. Yenilik dışında buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik ve diğer başvuru şartları ayrıca değerlendirilir. Teknik tarifin eksik hazırlanması veya aslında açıklanmış bölümün sonradan farklı isimle anlatılması, başvuru öncesi açıklama sorununu otomatik çözmez.

Yurt dışında aynı süre geçerli kabul edilebilir mi?

Bu metin Türkiye’deki kanuni istisnayı açıklar. Diğer ülkelerin başvuru öncesi açıklama kuralları ve uluslararası başvuru stratejisi ayrıca kontrol edilmelidir. Türkiye’de bir açıklama istisnasına dayanılabilmesi, bütün ülkelerde aynı sonucu garanti etmez. Birden fazla ülkede koruma hedefleniyorsa açıklama öncesindeki başvuru planı ve gizlilik düzeni özellikle önemlidir.

Açıklama dosyası nasıl hazırlanır?

Fuara katılım belgesi, dağıtılan broşürün gerçek sürümü, sunum dosyası, video yayın tarihi, ziyaretçiye verilen teknik ekler ve gizlilik anlaşmaları ayrı korunur. Yalnız sonradan hazırlanmış “ilk kez burada gösterdik” yazısı yerine etkinlik sırasında oluşmuş kayıtlar saklanır. Bir girişim prototipini on ay önce internette açıklamış ve sonra fuara katılmışsa hesap fuar tarihinden başlatılmaz. Açıklamalar zaman çizelgesine konur; her açıklamanın teknik içeriği ve kaynağı ayrı değerlendirilir.

Bağlantılı konular

Çalışanın Buluşu, Yazılımı ve Telif Hakları Kime Aittir?; Ürün Tasarımım Kopyalandı: Tescilli ve Tescilsiz Tasarım Nasıl Korunur?.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Resmî kaynaklar

• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — TBMM: m.83–84.