Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinçalışanın buluşu, yazılımı ve telif hakları kime aittir konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle saptanır. İşçinin iş ilişkisi sırasında oluşturduğu her buluş, yazılım veya eser otomatik olarak aynı kurala tabi değildir. Hizmet buluşlarında Sınai Mülkiyet Kanunu’nun bildirim ve hak talebi sistemi; bilgisayar programlarında FSEK’in mali hakların kullanımı kuralı; diğer eserlerde ise görev gereği yaratım, sözleşme ve manevi haklar tek tek tatbik edilir.

Kısa cevap: İşçinin iş ilişkisi sırasında oluşturduğu her buluş, yazılım veya eser otomatik olarak aynı kurala tabi değildir. Hizmet buluşlarında Sınai Mülkiyet Kanunu’nun bildirim ve hak talebi sistemi; bilgisayar programlarında FSEK’in mali hakların kullanımı kuralı; diğer eserlerde ise görev gereği yaratım, sözleşme ve manevi haklar tek tek tatbik edilir. Hizmet buluşunda işçi buluşu gecikmeksizin yazılı bildirir; işveren bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren dört ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunur, aksi hâlde buluş serbest buluş niteliği kazanır. Diğer talepler için ihlal ve alacak türüne özgü zamanaşımı öte yandan hesaplanır.
Önceki kontrol kaydı (bu içerik sürümü için doğrulanmış değildir): 6 Eylül 2026. Bu çalışma 4857 sayılı İş Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.
Çalışanın Buluşu, Yazılımı ve Telif Hakları Kime Aittir: kısa ve kesin hukuki cevap
İşçinin iş ilişkisi sırasında oluşturduğu her buluş, yazılım veya eser otomatik olarak aynı kurala tabi değildir. Hizmet buluşlarında Sınai Mülkiyet Kanunu’nun bildirim ve hak talebi sistemi; bilgisayar programlarında FSEK’in mali hakların kullanımı kuralı; diğer eserlerde ise görev gereği yaratım, sözleşme ve manevi haklar tek tek tatbik edilir.
Patentlenebilir teknik buluş, kaynak kodu üzerindeki telif hakkı, veri tabanı, tasarım ve yalnız fikir niteliğindeki çözüm farklı koruma rejimleridir. İşverenin mali hakları kullanabilmesi, gerçek kişinin eser sahibi sıfatını ve devredilemeyen manevi haklarını ortadan kaldırmaz.
Önce ürünün hukuki türü, sonra işçinin görevi ve yaratım zamanı saptanır. Hizmet buluşunda işçi gecikmeden bildirim yapar; işveren kanuni sürede tam veya kısmi hak talep eder ve şartları varsa işçiye bedel öder. Bu kural tatbik edilirken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de hukuki koruma altında tutulur.
| Kontrol noktası | Kesin yaklaşım | Dosyada aranacak kayıt |
|---|---|---|
| Koruma türü | Çıktının patent, faydalı model, yazılım eseri, tasarım veya korunmayan fikir olup olmadığı teknik ve hukuki unsurlarla ayrılır. | Kaynak kod, teknik tarif, çizim, prototip ve geliştirme dokümanı |
| Görev ve kaynak bağlantısı | Yaratımın işçinin sözleşmesel görevi veya işletme deneyimiyle bağlantısı saptanır. | İş sözleşmesi, görev tanımı, proje emri ve şirket kaynak kullanım kayıtları |
| Bildirim ve hak talebi | Hizmet buluşu bildirimi ile işverenin tam/kısmi hak talebi tarih ve içerik bakımından kanuna uygun olmalıdır. | Buluş bildirim formu, KEP kaydı ve işveren hak talebi |
| İşçi ve işveren sıfatı | İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı saptanır. | SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması |
| İşlem tarihi ve yetkili kişi | Fesih, ödeme veya talimatın tarihi ile işlemi yapan kişinin temsil yetkisi kesinleştirilir. | Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi |
Hukuki dayanak ve temel kurallar
SMK 113-122
Çalışanın işletmedeki faaliyeti veya işletme deneyimine dayanarak yaptığı hizmet buluşu işverene bildirilir; işveren kanuni usulle tam veya kısmi hak talep eder. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Tam hak talebiyle hak işverene geçer ve işçi makul bedel isteme hakkını korur. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.
FSEK 18
Aralarındaki sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserlerin mali haklarını kullanma yetkisi işverene aittir. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Eser sahipliği ve manevi haklar yaratıcı gerçek kişide kalırken mali hak kullanım yetkisi kanuni şartlarla işverene geçer. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte hukuki teste tabi tutulur.
İş Kanunu ve iş sözleşmesinin temel ilkeleri
İş ilişkisindeki hak, borç, fesih ve ücret sonuçları emredici iş hukuku kuralları ile sözleşmenin birlikte uygulanmasıyla saptanır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
İşçinin kanuni asgari haklarını azaltan kayıt geçersizdir; daha lehe sözleşme hükmü hukuki koruma altında tutulur. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.
HMK 190 ve 199
İspat yükü iddia edilen hukuki sonuca hak bağlayan taraftadır; elektronik veriler belge niteliğindedir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Bordro, mesaj, e-posta ve sistem kaydı aidiyet, bütünlük ve diğer delillerle uyum içinde değerlendirilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması kendi başına sonuç vermez.
çalışanın buluşu, yazılımı ve telif hakları kime aittir için tamamlayıcı usul çerçevesi: İşveren fesih bildirimini yazılı ve açık sebebe dayalı yapması gereken hâllerde sonradan tamamen farklı sebep ileri süremez. İşçi de haklı fesih dayanağını olay, tarih ve belgeyle somutlaştırır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Aranan şartlar ve karar ölçütleri
Koruma türü
Çıktının patent, faydalı model, yazılım eseri, tasarım veya korunmayan fikir olup olmadığı teknik ve hukuki unsurlarla ayrılır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Kaynak kod, teknik tarif, çizim, prototip ve geliştirme dokümanı Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.
Görev ve kaynak bağlantısı
Yaratımın işçinin sözleşmesel görevi veya işletme deneyimiyle bağlantısı saptanır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
İş sözleşmesi, görev tanımı, proje emri ve şirket kaynak kullanım kayıtları Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması kendi başına sonuç vermez.
Bildirim ve hak talebi
Hizmet buluşu bildirimi ile işverenin tam/kısmi hak talebi tarih ve içerik bakımından kanuna uygun olmalıdır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Buluş bildirim formu, KEP kaydı ve işveren hak talebi İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
İşçi ve işveren sıfatı
İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı saptanır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.
İşlem tarihi ve yetkili kişi
Fesih, ödeme veya talimatın tarihi ile işlemi yapan kişinin temsil yetkisi kesinleştirilir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.
Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte hukuki teste tabi tutulur.
Karşı iddialar ve hukuki cevaplar
Bir çalışanın buluşu, yazılımı ve telif hakları kime aittir dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden saptanır. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.
Koruma türü yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Çıktının patent, faydalı model, yazılım eseri, tasarım veya korunmayan fikir olup olmadığı teknik ve hukuki unsurlarla ayrılır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Kaynak kod, teknik tarif, çizim, prototip ve geliştirme dokümanı Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte hukuki teste tabi tutulur.
Görev ve kaynak bağlantısı yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Yaratımın işçinin sözleşmesel görevi veya işletme deneyimiyle bağlantısı saptanır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: İş sözleşmesi, görev tanımı, proje emri ve şirket kaynak kullanım kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.
Bildirim ve hak talebi yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Hizmet buluşu bildirimi ile işverenin tam/kısmi hak talebi tarih ve içerik bakımından kanuna uygun olmalıdır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Buluş bildirim formu, KEP kaydı ve işveren hak talebi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması kendi başına sonuç vermez.
İşçi ve işveren sıfatı yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı saptanır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların dosyaya konu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
İşlem tarihi ve yetkili kişi yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Fesih, ödeme veya talimatın tarihi ile işlemi yapan kişinin temsil yetkisi kesinleştirilir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu denetlenir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.
Deliller ve ispat planı
Bir çalışanın buluşu, yazılımı ve telif hakları kime aittir dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
- Kaynak kod, teknik tarif, çizim, prototip ve geliştirme dokümanı
- İş sözleşmesi, görev tanımı, proje emri ve şirket kaynak kullanım kayıtları
- Buluş bildirim formu, KEP kaydı ve işveren hak talebi
- SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması
- Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi
- Sürüm kontrol sistemi commit geçmişi
- Buluş bildirim ve işveren cevap kayıtları
- Patent, tasarım veya telif devir sözleşmeleri
Kaynak kod, teknik tarif, çizim, prototip ve geliştirme dokümanı ile Patent, tasarım veya telif devir sözleşmeleri aynı kronolojide karşılaştırılır. İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir. Kurumdan kayıt talep edilirken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.
Süre, görev, yetki ve ön başvuru
Başvuru ve dava süresi
Hizmet buluşunda işçi buluşu gecikmeksizin yazılı bildirir; işveren bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren dört ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunur, aksi hâlde buluş serbest buluş niteliği kazanır. Diğer talepler için ihlal ve alacak türüne özgü zamanaşımı öte yandan hesaplanır.
Görevli mahkeme veya merci
İş sözleşmesinden veya İş Kanunu’ndan doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemesi görevlidir; iş mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.
Yetkili yer
Davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir; işçi aleyhine bu yetkiyi kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir.
Arabuluculuk ya da idari ön başvuru
İşçi veya işveren alacağı, tazminatı ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur.
Geçici koruma ve acil işlem
Kod, teknik doküman veya patent başvurusunun yetkisiz devri riski varsa belirli depo, hesap ve başvuruyla sınırlı delil tespiti ve ihtiyati tedbir talep edilir; genel mesleki bilgi üzerinde tekel kurulamaz.
Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı çalışanın buluşu, yazılımı ve telif hakları kime aittir uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte ortaya konur. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.
Adım adım başvuru ve dava planı
- İş sözleşmesi, görev tanımı, bordro ve banka ödemelerini aynı dönem tablosunda birleştirin.
- Giriş-çıkış, VPN, görev uygulaması ve yazışma kayıtlarını özgün kaynağıyla koruyun.
- Fesih veya fazla çalışma olaylarını tarih, yönetici ve somut talimatla kronolojiye yazın.
- Ücret ve tazminat hesabında dönemsel brüt ücret ile zamanaşımını ayrı gösterin.
- Zorunlu arabuluculuk başvurusunda bütün talep kalemlerini net biçimde belirtin.
- İşe iade talebinde bir aylık başvuru süresini fesih tebliği üzerinden hesaplayın.
- Tanıkların hangi dönem ve çalışma düzenini bildiğini somutlaştırın.
- Anlaşma veya karar sonrası işe başlatma, ödeme ve SGK düzeltmelerini takip edin.
Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: İş mahkemesinin istinafa açık nihai kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; temyiz imkânı karar türü ve parasal sınıra göre saptanır. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.
Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü
Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı net biçimde içerip içermediğidir. Önce ürünün hukuki türü, sonra işçinin görevi ve yaratım zamanı saptanır. Hizmet buluşunda işçi gecikmeden bildirim yapar; işveren kanuni sürede tam veya kısmi hak talep eder ve şartları varsa işçiye bedel öder. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.
Geçici koruma bakımından uyuşmazlık dosyasında benimsenen yaklaşım şudur: Kod, teknik doküman veya patent başvurusunun yetkisiz devri riski varsa belirli depo, hesap ve başvuruyla sınırlı delil tespiti ve ihtiyati tedbir talep edilir; genel mesleki bilgi üzerinde tekel kurulamaz. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti öte yandan izlenir.
Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı denetlenir. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.
Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.
Çalışanın Buluşu, Yazılımı ve Telif Hakları Kime Aittir hakkında sık sorulan sorular
Çalışanın Buluşu, Yazılımı ve Telif Hakları Kime Aittir konusunda temel kural nedir?
İşçinin iş ilişkisi sırasında oluşturduğu her buluş, yazılım veya eser otomatik olarak aynı kurala tabi değildir. Hizmet buluşlarında Sınai Mülkiyet Kanunu’nun bildirim ve hak talebi sistemi; bilgisayar programlarında FSEK’in mali hakların kullanımı kuralı; diğer eserlerde ise görev gereği yaratım, sözleşme ve manevi haklar tek tek tatbik edilir.
Çalışanın Buluşu, Yazılımı ve Telif Hakları Kime Aittir hangi kanun hükümlerine dayanır?
SMK 113-122: Çalışanın işletmedeki faaliyeti veya işletme deneyimine dayanarak yaptığı hizmet buluşu işverene bildirilir; işveren kanuni usulle tam veya kısmi hak talep eder. FSEK 18: Aralarındaki sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserlerin mali haklarını kullanma yetkisi işverene aittir. İş Kanunu ve iş sözleşmesinin temel ilkeleri: İş ilişkisindeki hak, borç, fesih ve ücret sonuçları emredici iş hukuku kuralları ile sözleşmenin birlikte uygulanmasıyla saptanır. HMK 190 ve 199: İspat yükü iddia edilen hukuki sonuca hak bağlayan taraftadır; elektronik veriler belge niteliğindedir.
Çalışanın Buluşu, Yazılımı ve Telif Hakları Kime Aittir için hangi şartlar aranır?
Çıktının patent, faydalı model, yazılım eseri, tasarım veya korunmayan fikir olup olmadığı teknik ve hukuki unsurlarla ayrılır. Yaratımın işçinin sözleşmesel görevi veya işletme deneyimiyle bağlantısı saptanır. Hizmet buluşu bildirimi ile işverenin tam/kısmi hak talebi tarih ve içerik bakımından kanuna uygun olmalıdır. İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı saptanır.
Hangi belgeler ve kayıtlar zorunludur?
Kaynak kod, teknik tarif, çizim, prototip ve geliştirme dokümanı; İş sözleşmesi, görev tanımı, proje emri ve şirket kaynak kullanım kayıtları; Buluş bildirim formu, KEP kaydı ve işveren hak talebi; SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması; Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi; Sürüm kontrol sistemi commit geçmişi.
Başvuru veya dava süresi nedir?
Hizmet buluşunda işçi buluşu gecikmeksizin yazılı bildirir; işveren bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren dört ay içinde tam veya kısmi hak talebinde bulunur, aksi hâlde buluş serbest buluş niteliği kazanır. Diğer talepler için ihlal ve alacak türüne özgü zamanaşımı öte yandan hesaplanır.
Görevli mahkeme veya merci hangisidir?
İş sözleşmesinden veya İş Kanunu’ndan doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemesi görevlidir; iş mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.
Yetkili yer nasıl saptanır?
Davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir; işçi aleyhine bu yetkiyi kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir.
Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?
İşçi veya işveren alacağı, tazminatı ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur.
İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma talep edilir mi?
Kod, teknik doküman veya patent başvurusunun yetkisiz devri riski varsa belirli depo, hesap ve başvuruyla sınırlı delil tespiti ve ihtiyati tedbir talep edilir; genel mesleki bilgi üzerinde tekel kurulamaz.
İspat yükü kimdedir?
İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir.
Bilirkişi incelemesi zorunludur mi?
Ücret, fazla çalışma, performans verisi veya elektronik kayıt hesabı teknik bilgi gerektiriyorsa bilirkişi incelemesi yerine getirilir. Bilirkişi tanık güvenilirliği veya feshin hukuki geçerliliği hakkında hâkim yerine karar vermez.
Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?
İş mahkemesinin istinafa açık nihai kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; temyiz imkânı karar türü ve parasal sınıra göre saptanır.
İlgili yayınlar
Resmî kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu — resmî metin
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — resmî metin
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — resmî metin
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve dosyaya konu olayın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi zorunludur. Somut uyuşmazlık dosyasında güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu öte yandan hukuki teste tabi tutulur.
{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Çalışanın Buluşu, Yazılımı ve Telif Hakları Kime Aittir?","description":"Çalışanın buluşu, yazılımı ve telif hakları kime aittir: İşçinin haklarını, ispat belgelerini, arabuluculuk ve dava sürelerini 2026 güncel hukukuyla öğrenin.","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://www.emirhankeskin.av.tr/calisanin-bulusu-yazilimi-ve-telif-haklari-kime-aittir/"},"author":{"@type":"Person","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},"publisher":{"@type":"LegalService","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/","telephone":"+90 552 224 43 66"},"about":{"@type":"Thing","name":"çalışanın buluşu, yazılımı ve telif hakları kime aittir"},"isAccessibleForFree":true}{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana Sayfa","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"İş Hukuku","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/category/is-hukuku/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Çalışanın Buluşu, Yazılımı ve Telif Hakları Kime Aittir?","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/calisanin-bulusu-yazilimi-ve-telif-haklari-kime-aittir/"}]}