İki Vekil Görevlendirilince Biri Tek Başına İşlem Yapabilir mi?

Bir işi birlikte üstlenen iki vekilin, her durumda birbirinden bağımsız biçimde iş sahibini borçlandırabileceği söylenemez. Türk Borçlar Kanunu’nun 511. maddesine göre birlikte vekiller, yetkilerini başkalarına devretme hakları olmadıkça vekâlet vereni ancak birlikte yaptıkları fiil ve işlemlerle borç altına sokabilir. Ayrıca vekâletin ifasından müteselsil olarak sorumludurlar. İşlem yapma düzeni ile işin ifasından sorumluluk birbirinden ayrılmalıdır.

Birlikte görevlendirme nasıl anlaşılır?

İki kişinin aynı belgede vekil olarak yazılması, ilişkinin bütün ayrıntılarını tek başına göstermez. Vekâletin birlikte mi üstlenildiği, kişilere ayrı işler mi verildiği ve bağımsız hareket yetkisi tanınıp tanınmadığı belgenin tamamından belirlenir. Talimatlar, sözleşme ve temsil yetkisi kaydı birlikte okunmalıdır. Birinin diğerine haber verdiği varsayımı, ortak işlem şartının yerine geçmez.

Örneğin iki kişiye ortak bir satın alma sürecini yürütme görevi verilmiş olabilir. Başka bir örnekte ise bir kişi teknik incelemeyi, diğeri ödeme takibini bağımsız sözleşmelerle üstlenmiş olabilir. Bu yapılar aynı değildir. Görevlendirmenin konusu ve kimin hangi işlemi yapabileceği açıklaştırılmadan yalnız “iki vekil vardı” cümlesiyle bütün imzalar geçerli veya geçersiz kabul edilmemelidir.

Tek imza neden tartışma yaratır?

Birlikte üstlenilmiş vekâlette kanundaki koşullar mevcutsa iş sahibini borçlandırma için birlikte yapılan fiil veya işlem gerekir. Bir vekilin tek başına sözleşme imzalaması durumunda, o işlem için gerçekten ayrı yetkisi bulunup bulunmadığı araştırılır. Yetkilerin başkasına devri hakkı ve somut görevlendirme düzeni de 511. maddenin uygulanmasını etkiler. Genel olarak iletişim kurma yetkisiyle bağlayıcı işlem yapma yetkisi eşitlenmemelidir.

Üçüncü kişiyle yapılmış işlemin iş sahibini bağlayıp bağlamadığı, temsil hükümleri ve ilgili belgeyle birlikte değerlendirilir. İş sahibinin sonradan verdiği onay da kendi koşullarıyla incelenebilir. Bu yüzden “tek imza var, hiçbir sonuç doğmaz” veya “bir vekilin imzası her zaman yeterlidir” şeklinde evrensel sonuç kurulamaz. İç vekâlet düzeniyle dışarıya verilen yetki bilgisi uyumlu okunmalıdır.

Müteselsil ifa sorumluluğu ne anlama gelir?

511. madde, vekâleti birlikte üstlenenlerin ifadan müteselsil sorumluluğunu da düzenler. Birlikte üstlenilen iş gereği gibi yürütülmemişse, hangi borca aykırılık ve zararın bulunduğu belirlenir. Bu düzenleme, vekillerin yalnız kendi seçtikleri bir bölüm için sorumlu olduklarını ileri sürerek ortak yükümlülüğü kendiliğinden daraltabilecekleri anlamına gelmez. Bununla birlikte her iki kişinin gerçekten birlikte vekil olması başlangıç koşuludur.

Vekillerin kendi aralarında görev paylaşması, iş sahibine karşı sorumluluğu otomatik olarak aynı oranlarda bölmeyebilir. İş sahibiyle yapılan sözleşme, üstlenilen borç ve fiilî yürütme incelenir. Aynı zarar için bir vekilden ödeme alınmışsa hesapta gösterilir; müteselsil sorumluluk iki kez tahsilat hakkı vermez. Vekillerin birbirleriyle sonradan hesaplaşması ayrı bir iç ilişki meselesidir.

Hangi belgeler uyuşmazlığı çözer?

Vekâletname veya iş görme sözleşmesi, ortak talimat, yetki değişiklikleri, üçüncü kişiyle yapılan sözleşme ve imza kayıtları bir araya getirilir. İşin birlikte üstlenildiğini gösteren yazışmalar da korunur. Bir vekilin çekilmesi veya yetkisinin kaldırılması söz konusuysa bunun zamanı ve diğer kişilere bildirimi belirlenir. Eski belgedeki isim sayısı, sonraki yetki durumunu her zaman doğru yansıtmaz.

Talepte tek işlemin bağlayıcılığı mı, yoksa ortak işin yanlış yürütülmesinden doğan zarar mı tartışılıyor, açık yazılmalıdır. Birinci durumda kimlerin birlikte işlem yapması gerektiği; ikinci durumda birlikte ifa borcu ve zarar bağlantısı incelenir. 511. maddenin iki farklı kuralını aynı kavram gibi kullanmak, hem iş sahibi hem vekiller bakımından yanlış sorumluluk sonucuna yol açabilir.

Bağlantılı konular

Tapu İptal ve Tescil Davasında Vekâlet Görevinin Kötüye Kullanılması; Eşe Verilen Vekâlet Boşanınca Kendiliğinden Biter mi?.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Resmî kaynak

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: TBK m.511. Kontrol tarihi: 2026-10-02.