Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçin
Apartmanda kedi köpek beslemek Türk hukukunda genel olarak yasak değildir; kat malikleri ve kiracılar kendi bağımsız bölümlerinde evcil hayvan besleyebilir. Ancak yönetim planında açık bir hüküm bulunması hâlinde, bu hükmün kat malikleri bakımından bağlayıcı olduğu ve hayvan beslenmesinin sınırlandırılabileceği kabul edilmektedir. Yönetim planında böyle bir hüküm yoksa, kat malikleri kurulunun salt çoğunluk kararıyla tek başına yasak getirmesi kural olarak mümkün değildir. Hayvan sahibi, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca komşularını rahatsız etmemek, ortak alanların temizliğine özen göstermek ve hayvanın aşı ile kayıt işlemlerini yaptırmakla yükümlüdür.
Evcil hayvan sahipliği, Türkiye'de giderek yaygınlaşmaktadır. Ancak apartman yaşamında evcil hayvanlar, komşular arasında sık sık anlaşmazlığa konu olmaktadır. Köpek havlaması, ortak alanlarda hijyen sorunları, alerji ve hayvan korkusu gibi nedenlerle bazı komşular, apartmanda hayvan beslenmesine itiraz edebilir. Bu rehberde apartmanda evcil hayvan beslemenin hukuki çerçevesini, yönetim planı ve kurul kararlarının etkisini ve tarafların haklarını açıklıyoruz.
Kat Mülkiyeti Kanunu ve kedi köpek beslemek
Kat Mülkiyeti Kanunu'nda, bağımsız bölümlerde kedi köpek beslemek konusunda doğrudan bir yasak bulunmamaktadır. Kanunun 18. maddesi ise kat maliklerinin bağımsız bölümlerini kullanırken doğruluk kurallarına uymalarını, birbirlerini rahatsız etmemelerini ve birbirlerinin haklarını çiğnememelerini öngörür. Bu nedenle evcil hayvan beslenmesi serbest olmakla birlikte, hayvanın komşulara aşırı rahatsızlık vermemesi ve ortak alanların temizliğinin korunması gerekir. Uygulamada uyuşmazlıklar çoğunlukla yönetim planı hükümleri ve bu genel yükümlülük çerçevesinde değerlendirilir.
Yönetim planı, kat malikleri arasında bir sözleşme niteliği taşır ve tüm kat malikleri ile onların halefleri için bağlayıcıdır. Yönetim planında değişiklik yapılması ise Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca kat maliklerinin beşte dördünün oyunu gerektirir. Bu nedenle mevcut bir yönetim planına sonradan kedi köpek beslemek konusunda yasak eklenmesi, nitelikli bir çoğunluğun varlığına bağlıdır. Basit bir kurul kararıyla yönetim planının değiştirilmesi mümkün değildir.
Yönetim planında yasak yoksa ne olur?
Yönetim planında evcil hayvan beslenmesini yasaklayan bir hüküm bulunmuyorsa, kat malikleri kurulunun salt çoğunlukla aldığı bir kararla bağımsız bölümlerde hayvan beslenmesinin yasaklanması kural olarak mümkün değildir. Çünkü bağımsız bölüm, kat malikinin mülkiyetindedir ve mülkiyet hakkının sınırlandırılması ancak kanun veya yönetim planı gibi bağlayıcı bir dayanakla mümkündür. Bu tür kurul kararları, ilgili kat maliki tarafından iptal davasına konu edilebilir.
Bununla birlikte kurul, ortak alanların kullanımına ilişkin kurallar koyabilir. Örneğin hayvanların asansörde tasmalı ve sahibinin kontrolünde taşınması, ortak bahçede dışkıların toplanması veya hayvanların ortak alanlarda serbest dolaştırılmaması gibi kurallar, kurul kararıyla getirilebilir. Bu kurallar, ortak alanların düzenli ve güvenli kullanımını amaçladığından makul ve orantılı olduğu sürece geçerlidir.
Kedi köpek beslemek ve komşuluk yükümlülükleri
Apartmanda kedi köpek beslemek isteyen kişinin, hayvanın komşulara rahatsızlık vermemesi için gerekli önlemleri alması gerekir. Köpeğin sürekli ve uzun süre havlaması, özellikle gece saatlerinde komşuların dinlenme hakkını ihlal edebilir. Kedi ve köpeklerin ortak alanlarda dışkılaması, kötü koku ve hijyen sorunlarına yol açabilir. Bu tür durumlar, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesindeki rahatsız etmeme yükümlülüğüne aykırılık olarak değerlendirilir.
Rahatsızlığın sürekli ve aşırı olması hâlinde, diğer kat malikleri önce yöneticiye başvurabilir, ardından arabuluculuk sonrası Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 33. maddesi uyarınca sulh hukuk mahkemesinden gerekli önlemlerin alınmasını isteyebilir. Mahkeme, hayvanın evden çıkarılmasına doğrudan karar vermek yerine, öncelikle rahatsızlığı giderecek önlemlerin alınmasını isteyebilir. Ancak hayvan sayısının aşırı fazla olması ve ciddi hijyen sorunları yaratması gibi durumlarda daha ağır tedbirler gündeme gelebilir.
Kira sözleşmesinde kedi köpek beslemek yasağı
Kiracılar bakımından durum farklıdır. Kira sözleşmesine, kiralananda evcil hayvan beslenmeyeceğine ilişkin bir hüküm konulması mümkündür ve bu hüküm kiracı için bağlayıcıdır. Kiracı, sözleşmede yasak bulunmasına rağmen evde hayvan beslerse, kiraya veren yazılı ihtarda bulunarak aykırılığın giderilmesi için süre verebilir. Aykırılık devam ederse, Türk Borçlar Kanunu'nun 316. maddesi kapsamında sözleşmenin feshi gündeme gelebilir.
Kira sözleşmesinde hayvan beslenmesine ilişkin bir hüküm bulunmuyorsa, kiracı kural olarak evde evcil hayvan besleyebilir. Ancak kiracı, hayvanın kiralanana verdiği zararlardan sorumludur. Kapıların, zeminin veya duvarların hayvan nedeniyle zarar görmesi hâlinde, kiraya veren bu zararların giderilmesini ve gerekirse depozitodan mahsup edilmesini talep edebilir. Bu nedenle kiracının, hayvan sahibi olduğunu sözleşme aşamasında açıkça belirtmesi önerilir.
Kedi köpek beslemek için kayıt ve aşı yükümlülüğü
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve ilgili yönetmelikler, sahipli kedi ve köpeklerin mikroçip ile işaretlenerek kayıt altına alınmasını zorunlu kılar. Sahipli hayvanların kuduz başta olmak üzere gerekli aşılarının düzenli olarak yaptırılması da hayvan sahibinin yükümlülüğüdür. Kayıt ve aşı yükümlülüklerine uyulmaması, idari para cezasıyla sonuçlanabilir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi, apartman komşularının sağlık kaygılarını da azaltır.
Ayrıca tehlikeli veya yasaklı ırk olarak belirlenen köpeklerin sahiplenilmesi ve beslenmesi, mevzuatta özel kurallara tabidir. Bu ırklardan bir köpeğin apartmanda beslenmesi hâlinde, ortak alanlarda ağızlık ve tasma kullanılması gibi önlemlerin alınması gerekir. Hayvanın bir başkasına zarar vermesi hâlinde ise hayvan sahibi, Türk Borçlar Kanunu'nun 67. maddesi uyarınca hayvan bulunduranın sorumluluğu kapsamında zarardan sorumlu tutulur.
Hayvana zarar veren komşunun sorumluluğu
Apartmanda kedi köpek beslemek konusunda yaşanan anlaşmazlıklar, bazen komşuların hayvanlara zarar vermesiyle sonuçlanabilir. Hayvanları zehirlemek, yaralamak veya öldürmek, 5199 sayılı Kanun'a 2021 yılında eklenen hükümlerle suç olarak düzenlenmiştir ve hapis cezası gerektirir. Ayrıca hayvanın sahibine ait olması nedeniyle mala zarar verme hükümleri de gündeme gelebilir. Hayvanı zarar gören kişi, kolluğa ve savcılığa başvurarak şikâyette bulunabilir.
Komşuların hayvanlara yönelik tehdit veya hakaret içeren davranışları da ayrı suçlar oluşturabilir. Bu tür olayların kamera kayıtları, tanık beyanları ve veteriner raporlarıyla belgelenmesi önemlidir. Uyuşmazlıkların şiddete dönüşmeden önce yönetici veya arabuluculuk aracılığıyla çözülmesi, tüm apartman sakinleri bakımından en sağlıklı yoldur.
Sokak hayvanlarını besleme
Apartmanın ortak alanlarında veya bahçesinde sokak hayvanlarının beslenmesi de sık rastlanan bir uyuşmazlık konusudur. Hayvanları Koruma Kanunu, sahipsiz hayvanların bulundukları ortamda yaşatılmasını ve korunmasını esas alır. Bu nedenle sokak hayvanlarının beslenmesi kural olarak yasak değildir. Ancak besleme yapılan alanın temiz tutulması, mamaların ve su kaplarının düzenli olarak toplanması ve diğer sakinlerin kullanımını engellememesi gerekir.
Kat malikleri kurulu, ortak alanların kullanımı kapsamında sokak hayvanlarının beslenmesi için belirli bir alan belirleyebilir veya hijyen kuralları koyabilir. Ancak sokak hayvanlarının beslenmesini tamamen yasaklayan veya hayvanlara zarar verecek uygulamalar öngören kararlar, Hayvanları Koruma Kanunu'nun amacıyla bağdaşmaz. Bu tür kararlar, iptal davasına konu edilebilir.
Kedi köpek beslemek nedeniyle açılan davalar
Apartmanda kedi köpek beslemek konusunda çıkan uyuşmazlıklar, Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında sulh hukuk mahkemesinde görülür. 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuk zorunlu olduğundan, taraflar önce arabuluculuk bürosuna başvurmalıdır. Arabuluculuk görüşmelerinde hayvanın ortak alanlarda nasıl dolaştırılacağı, havlama sorununun nasıl çözüleceği ve temizlik kuralları gibi konularda anlaşma sağlanabilir.
Dava aşamasında mahkeme, yönetim planı hükümlerini, kurul kararlarını, rahatsızlığın niteliğini ve hayvanın yaşam koşullarını birlikte değerlendirir. Kedi köpek beslemek yasağını içeren bir kurul kararının iptali için ise karara katılmayan kat maliki, kararın alındığı tarihten itibaren bir ay, toplantıya çağrılmamışsa kararı öğrendiği tarihten itibaren bir ay ve her hâlde karar tarihinden itibaren altı ay içinde dava açabilir.
Kedi köpek beslemek ve ortak alan kullanımı
Ortak alanlarda hayvan sahiplerinin uyması gereken kurallar, apartman yaşamının düzeni bakımından önemlidir. Köpeklerin asansör, merdiven ve giriş holü gibi alanlarda tasmalı olarak ve sahibinin kontrolünde bulunması, diğer sakinlerin güvenliğini sağlar. Hayvanların ortak alanlarda dışkılaması hâlinde sahibinin derhâl temizlik yapması gerekir. Bu kurallar, yönetim planında veya kurul kararında açıkça belirtilerek tüm sakinlere duyurulabilir.
Ortak alanlara ilişkin kuralların, hayvan sahiplerinin kendi bağımsız bölümlerine erişimini engelleyecek şekilde düzenlenmesi ise hukuka aykırıdır. Örneğin köpeklerin asansöre hiç binemeyeceğine ilişkin bir kural, yüksek katlarda oturan hayvan sahiplerinin evlerine ulaşmasını fiilen imkânsız hâle getireceğinden ölçüsüz kabul edilebilir. Kuralların makul ve orantılı olması, hem hayvan sahiplerinin hem de diğer sakinlerin haklarını dengeler.
Hayvanın komşuya zarar vermesi
Türk Borçlar Kanunu'nun 67. maddesine göre bir hayvanı bulunduran kişi, hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Hayvan bulunduran, hayvanın gözetimi ve yönetiminde gerekli özeni gösterdiğini veya bu özeni gösterse bile zararın doğmasını önleyemeyeceğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Bu nedenle apartmanda bir köpeğin komşuyu ısırması veya bir kedinin komşunun eşyalarına zarar vermesi hâlinde, hayvan sahibi tedavi giderleri ve diğer zararlardan sorumlu tutulabilir.
Zarar gören kişinin, olayın hemen ardından sağlık raporu alması, zararın fotoğraflarını çekmesi ve tanıkların bilgilerini not etmesi gerekir. Köpek ısırması vakalarında ayrıca kuduz riskine karşı sağlık kuruluşuna başvurulması ve hayvanın aşı durumunun kontrol edilmesi önemlidir. Hayvan sahibinin ihmali ağır ise taksirle yaralama suçu da gündeme gelebilir.
Uzlaşma ve hukuki destek
Apartmanda kedi köpek beslemek konusundaki uyuşmazlıkların çoğu, tarafların karşılıklı anlayış göstermesiyle çözülebilir. Hayvan sahibinin komşuların kaygılarını dikkate alması, diğer sakinlerin de hayvan sahibinin haklarına saygı göstermesi gerekir. Uzlaşma sağlanamayan durumlarda ise kat mülkiyeti hukukunda deneyimli bir avukattan destek alınarak, yönetim planı ve kurul kararlarının hukuka uygunluğu değerlendirilmeli ve en uygun hukuki yol belirlenmelidir.

Sık sorulan sorular
Apartmanda kedi köpek beslemek yasak mı?
Kanunda genel bir yasak yoktur; yönetim planında açık hüküm varsa sınırlama uygulanabilir.
Kurul kararıyla hayvan yasağı getirilebilir mi?
Yönetim planında dayanak yoksa salt çoğunluk kararıyla bağımsız bölümde yasak getirilemez.
Yönetim planı nasıl değiştirilir?
Kat maliklerinin beşte dördünün oyuyla değiştirilebilir.
Ev sahibi kira sözleşmesiyle hayvanı yasaklayabilir mi?
Evet. Kira sözleşmesinde hayvan beslenmesini yasaklayan hükümler konulabilir.
Köpek havlaması nedeniyle dava açılabilir mi?
Sürekli ve aşırı rahatsızlık varsa KMK 18 ve 33 kapsamında sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir.
Kedi ve köpek için mikroçip zorunlu mu?
Evet. Sahipli kedi ve köpeklerin mikroçiple kayıt altına alınması zorunludur.
Sokak hayvanlarını beslemek yasak mı?
Kural olarak yasak değildir; ancak temizlik ve düzen kurallarına uyulmalıdır.
Kurul kararına itiraz süresi nedir?
Karara katılmayan kat maliki kural olarak karardan itibaren bir ay, her hâlde altı ay içinde iptal davası açabilir.
Köpekler asansöre binebilir mi?
Makul kurallarla binebilir; asansör kullanımının tamamen yasaklanması ölçüsüz sayılabilir.
Köpek komşuyu ısırırsa sorumlu kim?
Hayvan bulunduran kişi TBK 67 uyarınca zarardan sorumludur; gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse kurtulur.
Kiracı sözleşmede yasak varken hayvan beslerse ne olur?
Kiraya veren ihtar ederek süre verebilir; aykırılık sürerse sözleşmenin feshi gündeme gelebilir.
Komşu hayvanıma zarar verirse ne yapmalıyım?
Veteriner raporu alıp kolluğa ve savcılığa şikâyette bulunabilirsiniz; hayvana eziyet suçtur.
Yönetim planında yasak varsa ne olur?
Yönetim planı bağlayıcı olduğundan hükme aykırı davranış için KMK 33 kapsamında önlem istenebilir.
İlgili konular ve resmî kaynak
İlgili yayınlar: Apartmanda sigara ve mangal dumanı · Boşanmada evcil hayvan kime kalır · Hayvana eziyet ve hayvan öldürme suçu · Kat malikleri kurulu kararına itiraz
Resmî kaynaklar: Kat Mülkiyeti Kanunu (634) · Hayvanları Koruma Kanunu (5199)
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Somut dosyanızda süreler ve deliller belgelerinizle birlikte değerlendirilmelidir.
Konunuzla ilgili belgelerinizi değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
