Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçiniş kazasında manevi tazminat ve yakınların talep hakkı konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle saptanır. İş kazasında yaralanan işçi, bedensel bütünlüğünün ihlali nedeniyle manevi tazminat isteyebilir. Yakınlar ise her yaralanmada otomatik hak sahibi değildir; TBK 56 uyarınca ancak ağır bedensel zarar hâlinde ve olayın kendi kişilik değerlerinde ciddi etki yarattığını gösterdiklerinde manevi tazminat talep edebilir. Ölüm hâlinde ölenin yakınları için kanuni imkân diğer taraftan vardır.

Kısa cevap: İş kazasında yaralanan işçi, bedensel bütünlüğünün ihlali nedeniyle manevi tazminat isteyebilir. Yakınlar ise her yaralanmada otomatik hak sahibi değildir; TBK 56 uyarınca ancak ağır bedensel zarar hâlinde ve olayın kendi kişilik değerlerinde ciddi etki yarattığını gösterdiklerinde manevi tazminat talep edebilir. Ölüm hâlinde ölenin yakınları için kanuni imkân diğer taraftan vardır. İşverene karşı iş kazası tazminatı iş sözleşmesine aykırılık temelinde kaza tarihinden itibaren on yıllık genel zamanaşımına tabidir; zararın kapsamı sonradan kesinleşmişse başlangıç tıbbi gelişimle birlikte diğer taraftan değerlendirilir. Salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talepte TBK 72’nin iki ve on yıllık süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımı tatbik edilir. İş kazası tazminatı dava şartı arabuluculuk istisnasındadır.
Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.
iş kazasında manevi tazminat: İş Kazasında Manevi Tazminat ve Yakınların Talep Hakkı: kısa ve kesin hukuki cevap
İş kazasında yaralanan işçi, bedensel bütünlüğünün ihlali nedeniyle manevi tazminat isteyebilir. Yakınlar ise her yaralanmada otomatik hak sahibi değildir; TBK 56 uyarınca ancak ağır bedensel zarar hâlinde ve olayın kendi kişilik değerlerinde ciddi etki yarattığını gösterdiklerinde manevi tazminat talep edebilir. Ölüm hâlinde ölenin yakınları için kanuni imkân diğer taraftan vardır.
Yakınlık yalnız nüfus bağı değil fiilî duygusal ilişkiyle değerlendirilir; fakat sıradan üzüntü ağır yaralanmada bağımsız talep için yeterli değildir. SGK gelir/ödeneği ile manevi tazminat farklı amaç taşır.
Kazanın oluşu, işverenin önleme yükümlülüğü, işçi katkısı, yaralanmanın ağırlığı ve yakınların yaşamındaki etkisi kişi bazında kayıtlarla güvenilirliği denetlenir. Her davacı için ayrı uygun miktar saptanır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.
| Kontrol noktası | Kesin yaklaşım | Dosyada aranacak kayıt |
|---|---|---|
| Kaza ve iş bağlantısı | Olayın işyeri, görev, ulaşım veya kanuni iş kazası hâliyle bağlantısı kurulmalıdır. | SGK iş kazası bildirimi, tutanak ve görev kayıtları |
| Ağır bedensel zarar | Kalıcılık, yoğun bakım, bağımlılık ve yaşam fonksiyonu etkisi tıbben gösterilmelidir. | Sağlık kurulu, tedavi ve bakım raporu |
| Yakınlık ve kişisel etki | Her yakının fiilî ilişki, bakım yükü ve ruhsal/yaşam etkisi ayrı ispatlanmalıdır. | Nüfus, birlikte yaşam, bakım ve sağlık/uzman kayıtları |
| Hukuka aykırı fiil | Sorumluluğa dayanak eylem, ihmal veya özel tehlike sorumluluğu tarih ve hareket bazında ortaya konur. | Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası |
| Zarar ve uygun nedensellik | Talep edilen her zarar kalemi ile sorumluluk doğuran olay arasındaki uygun bağ unsur bazında açıklığa kavuşturulur. | Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu |
Hukuki dayanak ve temel kurallar
TBK 56
Bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye uygun manevi tazminat verilebilir; ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da verilebilir. Bu kural tatbik edilirken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.
Yakın talebi için ağır zarar ve gerçek yakınlık/kişisel etki aranır. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
6331 sayılı Kanun
İşveren mesleki riskleri önleme, eğitim, ekipman ve denetim yükümlülüklerini yerine getirir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Kusur ve olayın önlenebilirliği manevi tazminat miktarında değerlendirilir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.
5510 sayılı Kanun 13
İş kazası sigortalıyı işyerinde veya iş nedeniyle bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren kanuni olaydır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
SGK tespiti özel hukuk kusur/tazminat hesabının yerine geçmez. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte değerlendirilir.
TBK 49 ve 50
Kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişi zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlar. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Kanunda kusursuz sorumluluk öngörülmüşse kusur yerine özel sorumluluk şartları değerlendirilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.
TBK 51 ve 52
Hâkim tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini durumun gereğini ve kusurun ağırlığını gözeterek belirler; zarar görenin etkisi indirim sebebi oluşturur. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların uyuşmazlığın kendine özgü koşullarıda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Maddi zarar hesabı belgeli yerine getirilir; manevi tazminat zenginleşme veya ceza aracı değildir. Delilin hangi unsuru ispatladığı tereddütsüz biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.
iş kazasında manevi tazminat ve yakınların talep hakkı için tamamlayıcı usul çerçevesi: Tazminat hesabı, zarar göreni olay gerçekleşmemiş olsaydı bulunacağı hukuki ve ekonomik duruma yaklaştırır. Hukuka aykırı fiil veya özel sorumluluk sebebi, zarar ve uygun nedensellik bağı ayrı unsurlar olarak kayıtlarla güvenilirliği denetlenir. Bu kural tatbik edilirken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.
Aranan şartlar ve karar ölçütleri
Kaza ve iş bağlantısı
Olayın işyeri, görev, ulaşım veya kanuni iş kazası hâliyle bağlantısı kurulmalıdır. Bu kural tatbik edilirken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.
SGK iş kazası bildirimi, tutanak ve görev kayıtları Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte değerlendirilir.
Ağır bedensel zarar
Kalıcılık, yoğun bakım, bağımlılık ve yaşam fonksiyonu etkisi tıbben gösterilmelidir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Sağlık kurulu, tedavi ve bakım raporu Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.
Yakınlık ve kişisel etki
Her yakının fiilî ilişki, bakım yükü ve ruhsal/yaşam etkisi ayrı ispatlanmalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Nüfus, birlikte yaşam, bakım ve sağlık/uzman kayıtları Delilin hangi unsuru ispatladığı tereddütsüz biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.
Hukuka aykırı fiil
Sorumluluğa dayanak eylem, ihmal veya özel tehlike sorumluluğu tarih ve hareket bazında ortaya konur. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
Zarar ve uygun nedensellik
Talep edilen her zarar kalemi ile sorumluluk doğuran olay arasındaki uygun bağ unsur bazında açıklığa kavuşturulur. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların uyuşmazlığın kendine özgü koşullarıda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.
Karşı iddialar ve hukuki cevaplar
Bir iş kazasında manevi tazminat ve yakınların talep hakkı dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden saptanır. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.
Kaza ve iş bağlantısı yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Olayın işyeri, görev, ulaşım veya kanuni iş kazası hâliyle bağlantısı kurulmalıdır. Bu kural tatbik edilirken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: SGK iş kazası bildirimi, tutanak ve görev kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.
Ağır bedensel zarar yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Kalıcılık, yoğun bakım, bağımlılık ve yaşam fonksiyonu etkisi tıbben gösterilmelidir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Sağlık kurulu, tedavi ve bakım raporu Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte değerlendirilir.
Yakınlık ve kişisel etki yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Her yakının fiilî ilişki, bakım yükü ve ruhsal/yaşam etkisi ayrı ispatlanmalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Nüfus, birlikte yaşam, bakım ve sağlık/uzman kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından tarih ve hareket bazında ortaya konur.
Hukuka aykırı fiil yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Sorumluluğa dayanak eylem, ihmal veya özel tehlike sorumluluğu tarih ve hareket bazında ortaya konur. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. Delilin hangi unsuru ispatladığı tereddütsüz biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.
Zarar ve uygun nedensellik yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Talep edilen her zarar kalemi ile sorumluluk doğuran olay arasındaki uygun bağ unsur bazında açıklığa kavuşturulur. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların uyuşmazlığın kendine özgü koşullarıda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
Deliller ve ispat planı
Bir iş kazasında manevi tazminat ve yakınların talep hakkı dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. Zarar gören hukuka aykırı fiili, zararı ve uygun nedensellik bağını; kusursuz sorumluluk hâli yoksa kusuru ispatlar. Karşı taraf kesilme sebebi, müterafik kusur veya ödeme savunmasını delillendirir. Delilin hangi unsuru ispatladığı tereddütsüz biçimde yazılmadığında uyuşmazlık dosyasında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.
- SGK iş kazası bildirimi, tutanak ve görev kayıtları
- Sağlık kurulu, tedavi ve bakım raporu
- Nüfus, birlikte yaşam, bakım ve sağlık/uzman kayıtları
- Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası
- Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu
- İş kazası ve kusur dosyası
- Ağır bedensel zarar/maluliyet raporu
- Her yakının fiilî ilişki ve kişisel etki belgeleri
SGK iş kazası bildirimi, tutanak ve görev kayıtları ile Her yakının fiilî ilişki ve kişisel etki belgeleri aynı kronolojide karşılaştırılır. Zarar gören hukuka aykırı fiili, zararı ve uygun nedensellik bağını; kusursuz sorumluluk hâli yoksa kusuru ispatlar. Karşı taraf kesilme sebebi, müterafik kusur veya ödeme savunmasını delillendirir. Kurumdan kayıt yetkili merciden talep edilirken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.
Süre, görev, yetki ve ön başvuru
Başvuru ve dava süresi
İşverene karşı iş kazası tazminatı iş sözleşmesine aykırılık temelinde kaza tarihinden itibaren on yıllık genel zamanaşımına tabidir; zararın kapsamı sonradan kesinleşmişse başlangıç tıbbi gelişimle birlikte diğer taraftan değerlendirilir. Salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talepte TBK 72’nin iki ve on yıllık süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımı tatbik edilir. İş kazası tazminatı dava şartı arabuluculuk istisnasındadır.
Görevli mahkeme veya merci
İşveren, alt işveren ve iş kazasından iş hukuku hükümleriyle sorumlu tutulan kişilere karşı maddi veya manevi tazminat davası iş mahkemesinde görülür. Üçüncü kişinin salt haksız fiili ve kamu idaresinin hizmet kusuru yönünden görev ayrımı diğer taraftan yerine getirilir.
Yetkili yer
Haksız fiilde fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri; sözleşmede ise HMK’nın sözleşmeye ilişkin yetki kuralları değerlendirilir.
Arabuluculuk ya da idari ön başvuru
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz.
Geçici koruma ve acil işlem
Kaza delilleri ve sağlık seyri muhafaza edilir; işçinin tedavi/bakımı öncelenir. Ağır zarar hâlinde geçici ödeme ve bakım tedbiri şartları somut gider belgeleriyle açık talep olarak yazılır.
Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı iş kazasında manevi tazminat ve yakınların talep hakkı uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte açıklığa kavuşturulur. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.
Adım adım başvuru ve dava planı
- Fiil, zarar ve öğrenme tarihlerini ayrı satırlı kronolojide gösterin.
- Zarar kalemlerini belge, dönem ve hesap yöntemiyle sınıflandırın.
- Görev, dava şartı arabuluculuk ve özel ön başvuruyu zararın kaynağına göre belirleyin.
- Dijital veya fiziksel delili kaynağı, bütünlüğü ve aidiyetiyle koruyun.
- Geçici ödeme, ihtiyati haciz, tedbir veya içerik kaldırma ihtiyacını ölçülülükle değerlendirin.
- Kusur, illiyet, maluliyet ve aktüerya için bilirkişi sorularını somutlaştırın.
- Zamanaşımını fiil, zarar, fail ve varsa suç tarihi üzerinden hesaplayın.
- Faiz başlangıcı, sigorta ödemesi, rücu ve icra aşamasını hüküm sonrasında takip edin.
Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta; idari yargı kararına karşı otuz gün içinde istinaf başvurusu yerine getirilir. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.
Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü
Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı tereddütsüz biçimde içerip içermediğidir. Kazanın oluşu, işverenin önleme yükümlülüğü, işçi katkısı, yaralanmanın ağırlığı ve yakınların yaşamındaki etkisi kişi bazında kayıtlarla güvenilirliği denetlenir. Her davacı için ayrı uygun miktar saptanır. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.
Geçici koruma bakımından uyuşmazlık dosyasında benimsenen yaklaşım şudur: Kaza delilleri ve sağlık seyri muhafaza edilir; işçinin tedavi/bakımı öncelenir. Ağır zarar hâlinde geçici ödeme ve bakım tedbiri şartları somut gider belgeleriyle açık talep olarak yazılır. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti diğer taraftan izlenir.
Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı belgeler üzerinden sınanır. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.
Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.
İş Kazasında Manevi Tazminat ve Yakınların Talep Hakkı hakkında sık sorulan sorular
İş Kazasında Manevi Tazminat ve Yakınların Talep Hakkı konusunda temel kural nedir?
İş kazasında yaralanan işçi, bedensel bütünlüğünün ihlali nedeniyle manevi tazminat isteyebilir. Yakınlar ise her yaralanmada otomatik hak sahibi değildir; TBK 56 uyarınca ancak ağır bedensel zarar hâlinde ve olayın kendi kişilik değerlerinde ciddi etki yarattığını gösterdiklerinde manevi tazminat talep edebilir. Ölüm hâlinde ölenin yakınları için kanuni imkân diğer taraftan vardır.
İş Kazasında Manevi Tazminat ve Yakınların Talep Hakkı hangi kanun hükümlerine dayanır?
TBK 56: Bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye uygun manevi tazminat verilebilir; ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da verilebilir. 6331 sayılı Kanun: İşveren mesleki riskleri önleme, eğitim, ekipman ve denetim yükümlülüklerini yerine getirir. 5510 sayılı Kanun 13: İş kazası sigortalıyı işyerinde veya iş nedeniyle bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren kanuni olaydır. TBK 49 ve 50: Kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişi zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlar. TBK 51 ve 52: Hâkim tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini durumun gereğini ve kusurun ağırlığını gözeterek belirler; zarar görenin etkisi indirim sebebi oluşturur.
İş Kazasında Manevi Tazminat ve Yakınların Talep Hakkı için hangi şartlar aranır?
Olayın işyeri, görev, ulaşım veya kanuni iş kazası hâliyle bağlantısı kurulmalıdır. Kalıcılık, yoğun bakım, bağımlılık ve yaşam fonksiyonu etkisi tıbben gösterilmelidir. Her yakının fiilî ilişki, bakım yükü ve ruhsal/yaşam etkisi ayrı ispatlanmalıdır. Sorumluluğa dayanak eylem, ihmal veya özel tehlike sorumluluğu tarih ve hareket bazında ortaya konur.
Hangi belgeler ve kayıtlar sağlanmalıdır?
SGK iş kazası bildirimi, tutanak ve görev kayıtları; Sağlık kurulu, tedavi ve bakım raporu; Nüfus, birlikte yaşam, bakım ve sağlık/uzman kayıtları; Tutanak, sözleşme, yazışma, fotoğraf, video ve resmî işlem dosyası; Fatura, gelir kaydı, sağlık raporu, ekspertiz ve hesap tablosu; İş kazası ve kusur dosyası.
Başvuru veya dava süresi nedir?
İşverene karşı iş kazası tazminatı iş sözleşmesine aykırılık temelinde kaza tarihinden itibaren on yıllık genel zamanaşımına tabidir; zararın kapsamı sonradan kesinleşmişse başlangıç tıbbi gelişimle birlikte diğer taraftan değerlendirilir. Salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talepte TBK 72’nin iki ve on yıllık süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımı tatbik edilir. İş kazası tazminatı dava şartı arabuluculuk istisnasındadır.
Görevli mahkeme veya merci hangisidir?
İşveren, alt işveren ve iş kazasından iş hukuku hükümleriyle sorumlu tutulan kişilere karşı maddi veya manevi tazminat davası iş mahkemesinde görülür. Üçüncü kişinin salt haksız fiili ve kamu idaresinin hizmet kusuru yönünden görev ayrımı diğer taraftan yerine getirilir.
Yetkili yer nasıl saptanır?
Haksız fiilde fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri; sözleşmede ise HMK’nın sözleşmeye ilişkin yetki kuralları değerlendirilir.
Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz.
İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma yetkili merciden talep edilir mi?
Kaza delilleri ve sağlık seyri muhafaza edilir; işçinin tedavi/bakımı öncelenir. Ağır zarar hâlinde geçici ödeme ve bakım tedbiri şartları somut gider belgeleriyle açık talep olarak yazılır.
İspat yükü kimdedir?
Zarar gören hukuka aykırı fiili, zararı ve uygun nedensellik bağını; kusursuz sorumluluk hâli yoksa kusuru ispatlar. Karşı taraf kesilme sebebi, müterafik kusur veya ödeme savunmasını delillendirir.
Bilirkişi incelemesi sağlanmalıdır mi?
Kusur, maluliyet, destek payı, bakım süresi, gelir kaybı, değer kaybı veya aktüerya hesabı uzmanlık gerektiriyorsa veri ve varsayımlar raporda görünür olmalıdır. Nihai hakkaniyet ve hukuki sorumluluk değerlendirmesi mahkemeye aittir.
Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?
İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta; idari yargı kararına karşı otuz gün içinde istinaf başvurusu yerine getirilir.
İlgili yayınlar
Resmî kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — resmî metin
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — resmî metin
Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve uyuşmazlığın kendine özgü koşullarıın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi sağlanmalıdır. Somut uyuşmazlık dosyasında güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu diğer taraftan değerlendirilir.
{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"İş Kazasında Manevi Tazminat ve Yakınların Talep Hakkı","description":"İş kazasında manevi tazminat ve yakınların talep hakkı: Zarar, kusur, illiyet, süre, delil ve tazminat hesabını 2026 güncel hukukuyla öğrenin.","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://www.emirhankeskin.av.tr/is-kazasinda-manevi-tazminat-ve-yakinlarin-talep-hakki/"},"author":{"@type":"Person","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},"publisher":{"@type":"LegalService","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/","telephone":"+90 552 224 43 66"},"about":{"@type":"Thing","name":"iş kazasında manevi tazminat ve yakınların talep hakkı"},"isAccessibleForFree":true}{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana Sayfa","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tazminat Hukuku","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/category/tazminat-hukuku/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"İş Kazasında Manevi Tazminat ve Yakınların Talep Hakkı","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/is-kazasinda-manevi-tazminat-ve-yakinlarin-talep-hakki/"}]}