Yıllık İzinde Hafta Tatili ve Resmî Tatil Günleri Sayılır mı?

Kısa yanıt: Hayır. İş Kanunu m.56 uyarınca yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden sayılmaz. İznin başlangıç ve bitişi, işçinin hak ettiği izin günleri ile işyerindeki geçerli hafta tatili düzenine göre ayrı ayrı hesaplanmalıdır.

Takvim ile izin bakiyesi neden farklıdır?

Bir çalışanın evde bulunduğu toplam takvim günleri, yıllık izin hesabında tükettiği gün sayısı değildir. Kanun, araya giren hafta tatili ve resmî tatilleri açıkça ayırır. Örneğin işçi pazartesiden itibaren altı yıllık izin günü kullanıyorsa o haftadaki hafta tatili, yıllık izin günlerinden biri gibi düşülmez. Buna karşılık işyerinin ‘cumartesi tatildir’ söylemi ile iş sözleşmesindeki ve fiilî uygulamadaki hafta tatili belirlemesi her zaman aynı değildir; haftalık çalışma düzeni incelenir.

Bir bayram pazartesi gününe denk geldiğinde o gün genel tatilse yıllık izin bakiyesinden bir gün olarak çıkarılmamalıdır. Bayramın arife gününe ilişkin çalışma ve tatil süresi ayrıca resmi tatil mevzuatına göre belirlenir. İşveren izin kayıt formunda işçinin evde kaldığı tüm takvim günlerini toplam izin olarak yazdıysa gerçek hak kullanımını göstermek için gün gün hesap yapılabilir.

Ücret ve kayıt ayrı kontrol edilir

İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri İş Kanunu m.57 çerçevesinde ayrıca ele alınır. Ücretin aylık bordroda görünme şekli ile yıllık izin bakiyesinden düşülen gün sayısı farklı kontrol noktalarıdır. İşveren yıllık izin kayıt belgesi tutmakla yükümlüdür. İmzalı izin formu, vardiya çizelgesi ve resmî tatil takvimi birbiriyle karşılaştırıldığında yanlış düşüm görülebilir.

Sitedeki kullanılmayan yıllık izin ücreti yazısı sözleşme sona erince doğabilecek parasal alacağı anlatır. hafta tatili ücreti yazısı ise yıllık izinden bağımsız dinlenme ve çalışma iddiasına odaklanır. Aynı gün için hangi hakkın tartışıldığı belirlenmeden iki alacak kalemi rastgele toplanmamalıdır.

Uyuşmazlığı nasıl somutlaştırmalı?

İşe giriş tarihi, hak edilen yıllık izin dönemi, iş sözleşmesi ve işyeri uygulamasındaki haftalık çalışma günleri, izin talep ve onay formları ile tüm bordrolar toplanır. Hesap çizelgesinde her günü ‘yıllık izin’, ‘hafta tatili’ veya ‘genel tatil’ diye ayırmak savı anlaşılır kılar. İşçinin izne ayrıldığı gün ve dönüş tarihi konusunda farklı kayıtlar varsa işverenin kayıtları ile fiilî çalışma izleri karşılaştırılır. Sözleşme sürerken yanlış izin bakiyesinin düzeltilmesi, işten ayrılınca kullanılmayan izin ücretinin istenmesiyle usulen farklıdır.

Örnek bir gün çizelgesi

Pazartesi yıllık izne ayrılan ve sonraki pazartesi dönen işçi için ‘yedi gün evdeydi’ diye doğrudan yedi gün izin tüketimi yazılmaz. Önce işçinin hafta tatilinin hangi gün olduğu, araya ulusal bayram veya genel tatil girip girmediği ve izin formundaki başlangıç ile dönüş tarihi incelenir. Kanunen izin süresinden sayılmayan günler toplamdan ayrılır. Cumartesinin işyerinde fiilen veya sözleşmeyle nasıl uygulandığı, bazı işyerlerinde sonucu değiştirebilir; herkese tek formül konulmaz.

İzin dönemine giren resmî tatilin ücretinin bordroda ayrı gösterilmesi veya aylık ücretin içinde yer alması ile izin bakiyesinin doğru düşülmesi farklı sorulardır. İki kayıt aynı belgede tutulsa bile birinin doğru olması diğerinin de doğru olduğu anlamına gelmez. İşverenin izne çıkışta izin ücretini peşin veya avans olarak ödeme yükümlülüğü ayrıca m.57’de düzenlenir. Yıllık izne rastlayan hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin ne şekilde ödendiği de bordrodan kontrol edilir.

İşyeri otomasyonunda ‘gün’ ile ‘takvim günü’ alanları karışmış olabilir. Yanlış düşümü gösteren kısa bir tablo, resmî tatil adları, hafta tatili düzeni ve izin onayıyla işverene yazılı düzeltme istemi gönderilmesi anlaşmazlığı somutlaştırır. Sözleşme devam ederken yıllık izin yerine doğrudan para istemek ile işten ayrıldıktan sonra kullanılmayan izin ücretini talep etmek aynı hukuki sonuç değildir. Önce hangi hakkın fiilen kullanıldığı belirlenmelidir.

Sık sorulan sorular

Cumartesi her zaman yıllık izin dışı mıdır?

Otomatik değildir. İşyerindeki çalışma ve hafta tatili düzeni, sözleşme ve fiilî uygulama incelenir.

Bayram günü iznin ortasına gelirse ne olur?

Kanundaki ulusal bayram ve genel tatil günü, yıllık izin süresinden sayılmaz; izin kayıt bakiyesi buna göre düzeltilir.

Hukuki dayanak

İş Kanunu m.53, 56, 57, Çalışma Bakanlığı dinlenme hakkı rehberi

İzin kaydındaki her günün niteliği işyeri çalışma düzeni ve resmî tatil takvimiyle karşılaştırılmalıdır. Doğru gün sayısı, yıllık izin bakiyesinin ve işten ayrılınca doğabilecek ücretin hesabını etkiler.

Resmî kaynaklar: İş Kanunu (4857)