Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atandım: Görevi Kabul Etmezsem Ne Yapmalıyım?

Vasiyeti yerine getirme görevlisi olarak atandığınız size sulh hâkimi tarafından bildirildiyse, bildirimin tarihinden itibaren on beş gün içinde görevi kabul etmediğinizi sulh hâkimine bildirmeniz gerekir. TMK m.550 uyarınca bu süre içinde kabul etmeme açıklaması yapılmazsa görev kabul edilmiş sayılır. Aileye “bu işi yapamam” demek, mahkemeye yapılması gereken bildirimin yerine geçmez. Görevi kabul ettikten sonra ayrılmak ise m.554 kapsamında ayrı bir işlemdir ve uygunsuz zamanda görev bırakılamaz.

Vasiyeti yerine getirme görevlisi için atama bildirimi neden önemlidir?

Mirasbırakan vasiyetnamesinde bir veya birden fazla vasiyeti yerine getirme görevlisi belirleyebilir. Atanan kişinin göreve başladığı sırada fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Vasiyetnamede adının yazılı olduğunu öğrenmek ile sulh hâkiminin görevi usulen bildirmesi aynı olay değildir. On beş günlük sürenin hesabında mahkeme bildirimi ve tebliğ kaydı görülmelidir. Özellikle adres veya elektronik tebligat yönünden sorun varsa süre değerlendirmesi buna göre yapılır.

Bu görevi üstlenmek, yalnız aile toplantısında malların listesini okumak değildir. Tasarrufun kapsamına göre terekenin yönetimi, borçların ödenmesi, vasiyetlerin uygulanması ve dava veya takiplerde temsil gibi önemli işlemler gerekebilir. Bu nedenle bildirim geldiğinde, kabul veya ret kararı verilmeden önce vasiyetnamenin bütünü ve bilinen tereke durumu incelenmelidir. Yoğunluk, uzaklık veya bilgi eksikliği nedeniyle görevi yerine getiremeyecek kişinin sessiz kalması güvenli bir yöntem değildir.

Kabul etmediğini bildirme ile görevden ayrılma ayrımı

Başlangıçtaki kabul etmeme bildirimi m.550 kapsamında süreye bağlıdır. Görev kabul edilmişse artık m.554'teki ayrılma çerçevesi değerlendirilir. Görevli sulh hâkimine beyanda bulunarak ayrılabilir; fakat görevin uygunsuz bir zamanda bırakılması yasaklanmıştır. Örneğin korunması gereken tereke malının ortada kalmasına veya yaklaşan bir dava süresinin kaçmasına yol açan ani terk, ayrıca sorumluluk tartışması doğurabilir.

Bu ayrım nedeniyle “ben hiç imza atmadım” savunması tek başına yeterli değildir. Kanun belirli koşullarda susmaya kabul sonucu bağlar. Ayrılma aşamasında yapılan işlerin, teslim edilecek belgelerin, hesapların ve acil ihtiyaçların açıkça bildirilmesi önemlidir. Görevin yalnız bir bölümünün kabul edildiği varsayımı da vasiyetname ve hukuki kapsam görülmeden kurulamaz; atamanın sınırları baştan incelenmelidir.

Görevli hangi işleri yapar, hangi işlemler için izin gerekir?

TMK m.552, mirasbırakan aksini öngörmemiş veya görevi sınırlandırmamışsa son arzuların yerine getirilmesi için gerekli işlemleri yapma yetkisini düzenler. Terekedeki hak, mal ve borçların listesi hazırlanır; alacaklar tahsil edilir, borçlar ödenir ve paylaşma planı oluşturulur. Görevli, görev kapsamındaki dava ve takiplerde miras ortaklığını temsil eder ve bu süreçleri mirasçılara bildirir.

Bununla birlikte her malı dilediği kişiye satabileceği söylenemez. M.553 uyarınca tereke mallarının devri veya sınırlı ayni hak kurulması, hükümdeki istisnalar dışında sulh hâkiminin yetki vermesine bağlıdır. Olağan giderleri karşılayacak ölçüdeki tasarruflar ile önemli malvarlığı devirleri ayrılır. Mirasçıların çoğunluğunun sözlü onayı, gereken mahkeme yetkisi yerine her zaman geçmez. Görevli, yetki sınırını işlemden önce kontrol etmelidir.

Birden fazla görevli varsa birinin reddi ne doğurur?

M.551 uyarınca birden fazla görevli, tasarruftan veya işin niteliğinden başka sonuç çıkmadıkça görevi birlikte yürütür. Bir kişinin görevi kabul etmemesi, diğerlerinin görevlerinin mutlaka sona erdiği anlamına gelmez. Mirasbırakanın iradesinde aksine bir düzenleme yoksa diğerleri devam edebilir. Acil hâllerde birlikte hareket üzere atanmış kişilerden her birinin gerekli işlem yapabilmesine ilişkin özel çerçeve de dikkate alınır.

Bu sebeple bir görevlinin reddini bildiren yazı, diğer görevlinin kendisi adına ret beyanı sayılmamalıdır. Her atanan kişinin bildirim tarihi ve iradesi ayrı değerlendirilir. Vasiyetnamede yedek görevli belirtilmişse o düzenlemenin etkisi ayrıca incelenir. Görevliler arasındaki iş bölümü ve belge erişimi açık tutulmalıdır; görevin bir kişiye fiilen bırakılması diğerinin hukuki yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmayabilir.

Denetim, ücret ve sorumluluk

Görevli yaptığı hizmet için uygun ücret isteyebilir; ancak tereke parasından kendi belirlediği tutarı denetimsiz biçimde çekme yetkisi bulunduğu varsayılmamalıdır. Görev ve işlemler sulh hâkiminin denetimine tabidir. M.555 kapsamında hâkim şikâyet üzerine veya kendiliğinden gerekli önlemleri alabilir; yetersizlik, kötüye kullanım veya ağır ihmal tespit edilirse görev sona erdirilebilir.

Görevli m.556 uyarınca özen göstermek zorundadır ve ilgililere karşı vekil gibi sorumludur. Malvarlığı kayıtları, tahsilat, ödeme ve teslim işlemleri belgeye dayanmalıdır. Mirasçılarla iletişimde yalnız sonuç bildirmek yeterli olmayabilir; görevin gereklerine uygun bilgi verilmesi önemlidir. Hesapların kişisel banka hesabıyla karıştırılması, hangi paranın terekeye ait olduğunun ispatını güçleştirir. Düzenli kayıt, hem hak sahiplerinin hem görevlinin menfaatini korur.

Varsayımsal örnek: yurt dışındaki atanan kişi

Varsayımsal olayda Murat, vefat eden arkadaşının vasiyetinde görevli olarak yazılmıştır. Murat başka ülkede yaşamakta ve terekeye ilişkin hiçbir bilgiye sahip değildir. Mahkeme bildirimi kendisine ulaştığında aileye telefonla görevi istemediğini söylemiş fakat sulh hâkimine başvurmamıştır. On beş günlük sürenin dolması, m.550 uyarınca kabul sonucu doğurabilir; aileyle konuşma mahkeme bildirimi yerine geçmez.

Murat zamanında görevi kabul etmediğini mahkemeye açıkça bildirirse başlangıçtaki ret çerçevesi uygulanır. Süre geçmişse mevcut durum, görevden ayrılma ve acil koruma ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir. Göreve hiç başlamadığını düşünerek belgeleri çöpe atması veya tereke malına ilişkin çağrıları görmezden gelmesi uygun olmaz. Örnek, kabul imzası aramak yerine kanunun bildirim ve süre düzenine dikkat edilmesi gerektiğini gösterir.

Başvuruda hangi bilgiler bulunmalı?

Atama bildirimi, tebligat zarfı veya elektronik kayıt, vasiyetnamenin ilgili ve tamamlayıcı bölümleri, dosya numarası ve kimlik bilgileri hazırlanmalıdır. Kabul etmeme açıklamasının hangi göreve ilişkin olduğu açıkça belirtilmelidir. Süre ve merci konusunda tereddüt varsa bildirim kaydı gecikmeden incelenmelidir. Yazının yanlış aile üyesine veya başka bir mahkemeye gönderilmesi, gerekli beyanın dosyaya ulaştığı sonucunu garanti etmez.

Görev kabul edilmişse yapılan işlemler ve teslim edilecek kayıtlar ayrıca listelenir. Bir malın acil korunma ihtiyacı varsa bunun bildirilmesi gerekir. Mirasçı olmak ile görevli olmak da ayrı sıfatlardır; kişi hem mirasçı hem görevli olabilir. Görevi reddetmek, mirasın reddi anlamına gelmez. Mirası reddetmek isteniyorsa onun ayrı koşulları ve süreleri üzerinden işlem yapılmalıdır.

Sık sorulan sorular

Vasiyette adım var; görevi kabul etmiş mi sayılırım?

Kanuni susma sonucu için sulh hâkiminin görevi bildirimi ve on beş günlük süre değerlendirilir.

Aileye kabul etmediğimi söylemek yeterli mi?

Hayır. Kabul etmeme beyanı sulh hâkimine bildirilmelidir.

Görevi reddetmek mirası reddetmek midir?

Hayır. Görevli sıfatı ve mirasçılık farklıdır; mirasın reddi ayrı işlemdir.

Kabul ettikten sonra ayrılabilir miyim?

TMK m.554 kapsamında beyanda bulunabilirsiniz; fakat görev uygunsuz zamanda bırakılamaz.

Görevli bütün tereke mallarını izinsiz satabilir mi?

Hayır. TMK m.553 kapsamında yetki ve istisnalar işlem özelinde kontrol edilir.

Hukuki kaynaklar ve ilgili yazılar

• 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu: m.550-556
• TBMM: 4721 sayılı Kanunun kabul edilen metni: m.550-556

• Tereke Temsilcisi Atanması ve Yetkileri
• Vasiyetnameyle Yüklenen Bakım Görevi Yerine Getirilmezse Ne Yapılır?
• Evde Bulunan Vasiyetname Saklanırsa Mirasçılar Ne Yapmalı?
• Miras hukuku yazıları

Atama bildirimini aldıysanız, görevin kapsamı ve süre hesabı birlikte incelenmelidir. Mersin merkezli ofisimiz, vekâletname ve dosyanın usul koşulları doğrultusunda Türkiye genelindeki miras uyuşmazlıklarının yönetimi için destek planlayabilir. Bildirim ve vasiyetname örneğinizle iletişim kurabilirsiniz.

Hazırlayan: Av. Emirhan Keskin. Hukuki çerçeve kontrol tarihi: 30 Eylül 2026. Somut olayın belgeleri ve özel hükümleri, uygulanacak yolun belirlenmesinde esas alınır.