Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinTasarım başvurusu yapılırken yayımın ertelenmesi istenebilir. Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 66. maddesi, başvuru veya varsa rüçhan tarihinden başlayarak otuz aylık yayım ertelemesine imkân verir. Bu yol, tasarımın lansman öncesinde görsellerini kamuya açmadan tescil sürecini yürütmek isteyenler için önemlidir. Erteleme, başvuruyu otuz ay sonra yapmak veya koruma süresini otuz ay uzatmak anlamına gelmez.

Talep hangi aşamada yapılır?
Kanun yayım erteleme talebinin başvuruyla birlikte yapılmasını öngörür. Bu nedenle ürün piyasaya çıktıktan veya başvuru görselleri yayımlandıktan sonra aynı gizliliği geriye dönük kurabileceğiniz varsayılmamalıdır. Başvuru hazırlığında tescil sahibi, görseller, rüçhan ve açıklama planı birlikte belirlenmelidir. “Önce tescil yapalım, gizlilik konusunu sonra konuşuruz” yaklaşımı bu imkânı etkileyebilir.
Otuz ayın başlangıcı kurumun tescil belgesini düzenlediği tarih değildir. Rüçhan yoksa başvuru, varsa rüçhan tarihi esas alınır. Ürünün pazara çıkacağı gün, fotoğraf çekimi veya tasarım ajansına ödeme tarihi ayrı ticari kayıtlardır. Bunlar kanundaki erteleme takvimini kendiliğinden değiştirmez.
Sicilde hangi bilgiler görünür?
Erteleme talebi bulunan ve kanuni incelemede reddedilmeyen tasarım tescil edilerek sicile kaydedilir. Görsel anlatımıyla başvuru dosyasına ilişkin bilgi ve belgeler üçüncü kişilerin incelemesine kapalı tutulur. Buna karşılık sicile kaydedilmiş tasarıma ilişkin yayım erteleme talebi Bültende yayımlanır. Dolayısıyla işlem, hiçbir resmî kaydın bulunmadığı mutlak bir sır rejimi değildir.
Kurumdaki erteleme, tasarım sahibinin kendi internet sitesinde veya fuarda yaptığı açıklamayı durdurmaz. Pazarlama ekibi ve üreticiyle paylaşımın gizlilik koşulları ayrıca düzenlenmelidir. Başvuru görselleri kurumda kapalı tutulurken aynı ürünün ayrıntılı katalogda kamuya sunulması fiilî gizlilik hedefini bozabilir. Sözleşmedeki gizlilik yükümlülüğü ile kurumun yayım işlemi ayrı konulardır.
Süre dolarken hangi işlemler gerekir?
Kurum, erteleme süresinin sonunda veya hak sahibinin daha erken istemesi üzerine kayıt ve belgeleri incelemeye açarak yayımlar. Yayımdan önce yayım ücretinin ödenmesi zorunludur. Başvuruda yalnız ürün örneği verilmişse ayrıca yayıma uygun görsel anlatımın sunulması gerekir. Bu şartlar süresinde tamamlanmazsa tasarıma kanunla sağlanan koruma başvuru tarihinden itibaren hiç doğmamış sayılır.
Bu sonuç, yalnız geç yayım yapılmış kabul edilmesinden daha ağırdır. Bu yüzden erteleme dönemi için ayrı bir işlem takvimi tutulur. İşletmenin ürünü henüz piyasaya çıkaramaması, gerekli son işlemlerin otomatik erteleneceği anlamına gelmez. Resmî bildirimler, ücret makbuzları ve teslim edilen görsel sürümler dosyada eşleştirilmelidir.

Erteleme sırasında taklide karşı dava açılır mı?
66. madde, erteleme süresi içinde tecavüz davası açılabilmesi için sicil kaydındaki ve başvuru dosyasındaki bilgilerin davalıya bildirilmiş olmasını şart koşar. Kapalı görselin karşı tarafa hiç açıklanmadan her durumda dava yürütülebileceği varsayılmaz. Bildirilecek içeriğin, muhatabın ve ulaşma kaydının somut dosya üzerinden hazırlanması gerekir.
Tasarımın korunabilirliği ve ihlal koşulları da ayrıca incelenir. Erteleme kararı, yenilik veya ayırt edici nitelik konusunda bütün itirazları ortadan kaldırmaz. Örneğin mobilya üreticisi tasarımını başvuruyla koruma altına alıp lansmana kadar yayımı ertelemek isteyebilir. Rakibin aynı görünümü kullandığını fark ettiğinde hem ihlal delillerini hem erteleme dönemine özgü bildirim şartını değerlendirir. Çoklu başvurudaki tasarımların yalnız bir kısmı için de erteleme uygulanabilir; takvim her ilgili tasarım bakımından izlenir.
Bağlantılı konular
Ürün Tasarımım Kopyalandı: Tescilli ve Tescilsiz Tasarım Nasıl Korunur?; Logo Tasarım Bedelini Ödemek Telif Haklarını da Devralmak Anlamına Gelir mi?.
Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)
Resmî kaynaklar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — TBMM: m.64–66.
