Soruşturma Nedeniyle Banka Hesabı Bloke Edildi: Karar Nasıl Öğrenilir, Kaldırma Nasıl İstenir?

Banka uygulamasında “bloke” tek bir hukuki işlem adı değildir. Hesap üzerinde ceza soruşturmasına bağlı elkoyma, 2025 sonunda getirilen özel usulle kısa süreli askıya alma veya soruşturma dışındaki icra, vergi ve bankacılık işlemlerinden biri bulunabilir. Kaldırma başvurusunun ilk adımı bankadan işlemin dayanağını, tarihini, kapsamını ve ilgili makamı yazılı istemektir. CMK 128 uyarınca banka hesabına elkoyma için hâkim kararı gerekir. CMK 128/A ise yalnız kanunda sayılan belirli bilişim bağlantılı suçlarda farklı bir askıya alma ve elkoyma yolu öngörür.

İlk gün hangi bilgileri toplayın?

Mobil bankacılık ekranında yalnız “işlem yapılamıyor” uyarısı görünmesi kararın niteliğini açıklamaz. Hesabın bağlı olduğu bankaya yazılı başvuruda bloke konulan hesap veya alt hesap, blokeye konu tutar, işlem tarihi, karar ya da yazının sayı ve tarihi, kararı gönderen kurum ve işlemin tüm hesaba mı belirli paraya mı uygulandığı sorulabilir. Başvurunun kayıt numarasını saklayın. Bankanın soruşturma gizliliği nedeniyle paylaşamayacağı belgeler bulunabilir; buna rağmen kendi uyguladığı işlemin kapsamını öğrenmek ve yetkili makama başvurmak için yazılı iz oluşturmak önemlidir.

Son para girişlerini gösteren dekontları, satış sözleşmesini, maaş bordrosunu, fatura ve vergi belgelerini de muhafaza edin. Bunları tanımadığınız üçüncü kişilere göndermeyin. Soruşturma numarası öğrenilmişse dosyayı müdafi aracılığıyla inceleme imkânı ve CMK 153 kapsamındaki olası sınırlamalar değerlendirilir. UYAP’ta bir belgenin görünmemesi, tek başına hiçbir adli işlem bulunmadığını kanıtlamaz.

Birden çok hesapta aynı anda işlem yapılamıyorsa her bankadan ayrı cevap alın. Bir bankanın “kurum yazısı”na, diğerinin mahkeme kararına dayanması mümkündür. Hesap türü de önemlidir: kişisel vadesiz hesap, şirket hesabı, müşterek hesap veya ödeme kuruluşu bakiyesi aynı mülkiyet açıklamasıyla savunulamaz. Başvuruda hesap sahibi ile menfaatin gerçek kaynağının neden ayrıştığı varsa açıkça anlatılır.

CMK 128 elkoyması ile CMK 128/A askıya alması farklıdır

Ceza Muhakemesi Kanunu madde 128, belirli suçlara ve suçtan elde edildiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe koşullarında şüpheli veya sanığa ait banka hesapları dahil malvarlığına elkoymayı düzenler. Maddenin dokuzuncu fıkrasında bu kapsamda elkoyma kararını yalnız hâkimin verebileceği belirtilir. Dolayısıyla bankadaki her ceza blokesi için “savcı karar verdi” ifadesi hukuken yeterli bir açıklama değildir; hangi maddeye dayanıldığı ve hâkim kararı olup olmadığı görülmelidir.

CMK 128/A, TCK 142/2-e, 158/1-f veya l ve 245 kapsamındaki belirli fiillerde makul şüphe üzerine, suçta kullanılan hesabın banka, ödeme veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından 48 saate kadar askıya alınabilmesine imkân tanır. Mali kurum işlemi savcılığa ve hesap sahibine bildirir. Hesap sahibi kaldırma için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; savcı başvuruyu 24 saat içinde karara bağlar. Askıya alma süresinde suça konu menfaate hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle elkonulabilir; hâkim kararı olmaksızın elkoymanın onayı için kanundaki 24 ve 48 saatlik denetim uygulanır. 48 saatlik askıya alma süresinin bitmesi, ayrıca verilmiş elkoyma kararının kendiliğinden yok olduğu anlamına gelmez.

Kaldırma veya daraltma dilekçesinde ne gösterilir?

Başvuru, işlemi doğuran karara yönelmelidir. CMK 128/A kapsamında yalnız mali kurumun askıya alması söz konusuysa doğrudan savcılığa başvuru yolu vardır. Hâkimce verilmiş elkoyma kararında kararın hukuki şartları ve ölçülülüğü incelenerek kanun yoluna başvuru değerlendirilir. Genel itiraz usulünde CMK 268, ayrıca özel düzenleme yoksa kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftalık süreyi öngörür. Süreyi bankanın ilk hata ekranına göre tahmin etmek yerine kararın bildirilmesini ve fiilen öğrenildiği tarihi kayıt altına alın.

• Paranın kaynağını: sözleşme, ücret, ticari işlem, aile içi transfer veya başka ilişkiyi gösteren banka zinciriyle açıklayın.
• Şüpheli hareket olduğu iddia edilen işlem ile hesaptaki diğer bakiyeyi ayırın; işlemlerin tarih, gönderen ve tutarını tablo halinde gösterin.
• Tedbirin kapsamını sorun: yalnız belirli menfaatin korunması mümkünken bütün hesabın süresiz kullanılamaması hangi gerekçeye dayanıyor?
• Üçüncü kişinin parası veya suçtan zarar gören mağdura ait menfaat söz konusuysa mülkiyet ve iade delillerini ekleyin.
• Talepte kararın kaldırılmasını, gerekirse belirli meblağla sınırlandırılmasını ve gerekçeli cevabın bildirilmesini açıkça belirtin.

CMK 131, soruşturma ve kovuşturma için korunmasına gerek kalmayan ya da müsadereye tabi olmadığı anlaşılan elkonulmuş eşyanın istem üzerine geri verilmesini ve ret kararına itirazı düzenler. CMK 128/A/5 ise suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılan suça konu menfaatin soruşturma veya kovuşturma evresinde iadesini ayrıca öngörür. “Hesaptaki para bana ait” savını yalnız hesap sahibinin adıyla değil, paranın kimden hangi nedenle geldiğiyle desteklemek gerekir.

Örnek olarak bir taşınmaz satış bedelinin bloke öncesinde hesaba girdiğini savunan kişi tapu işlem tarihini, banka havalesini, satış sözleşmesini ve karşı tarafın ödeme açıklamasını birbirine bağlayabilir. Maaş olduğunu ileri süren kişinin yalnız bordro değil işveren ödeme dekontu ve düzenli ücret akışını göstermesi yararlıdır. Bu belgeler otomatik kaldırma sebebi değildir; şüpheli işlemin dışındaki paranın niteliğini denetlenebilir hâle getirir.

Banka 48 saat doldu dediği halde hesap niçin açılmayabilir?

Bir olasılık, 128/A kapsamındaki ilk askıya almayı izleyen ayrı elkoyma kararıdır. Başka bir olasılık, aynı hesapta icra haczi veya idari yükümlülük gibi bağımsız ikinci kısıtlamadır. Bankadan her bir kısıtın dayanağını ayrı ayrı yazılı isteyin. Ceza dosyasındaki tedbir kalktığında icra haczi otomatik kalkmaz; bunun tersi de geçerlidir. Şubedeki sözlü “savcılık blokesi” açıklamasına dayanarak yanlış mercie tek dilekçe göndermek zaman kaybettirir.

Sık sorulan sorular

Hesabın tamamen bloke edilmesi şart mı?

Kararın metnindeki menfaat, tutar ve hesap kapsamı belirleyicidir. Suçla ilgisi kurulamayan farklı kaynaklı tutarlar ve geçim ihtiyacı, tedbirin gerekliliği ile ölçülülüğü bakımından somut belgelerle ileri sürülebilir. Kaldırma otomatik değildir.

Bankaya dekont vermek blokeyi kaldırır mı?

Dekont kaynağı açıklamaya yardımcı olur; ceza tedbirini kaldırma yetkisi yalnız bankanın müşteri hizmetlerinde değildir. Belgenin karar makamına da usulüne uygun sunulması gerekir.

Şüpheli değilsem yine başvurabilir miyim?

Hesap veya para üzerindeki hakkı etkilenen kişi kendi mülkiyetini, işlemin nedenini ve tedbirin etkisini gösteren evrakla başvuru imkânını değerlendirebilir. Sıfat ve kanun yolu, kararın türüne göre değişir.

Dosyanın değerlendirilmesi

Banka yazısı, karar örneği, hesap hareketleri ve paranın kaynağı birlikte incelenmeden “bloke hemen kalkar” denilemez. El koyma ve delil denetimine ilişkin daha geniş çerçeve için hukuka aykırı arama ve elkoyma rehberine bakabilirsiniz. Türkiye’nin farklı illerindeki soruşturmalarda ilgili dosya ve yetkili makam belirlenerek hukuki başvuru hazırlanabilir; iletişim ve çalışma alanları sayfasından dosya bilgilerini iletebilirsiniz. Bu metin genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyadaki karar ve süre ayrıca incelenmelidir.

Resmî kaynaklar: Türk Ceza Kanunu (5237)