Adli Sicil (Sabıka) ve Arşiv Kaydı Ne Zaman Silinir? 2026 Süreler, HAGB, Ertelenen Ceza ve Başvuru Rehberi

Adli sicil kaydı, yani halk arasında sabıka kaydı, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca cezanın infazının tamamlanması, ceza zamanaşımının dolması, genel af veya mahkûmiyetin bütün sonuçlarını ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme ve etkin pişmanlık hâllerinde silinerek arşive alınır. Arşive alınan kayıt ise Kanunun 12. maddesine göre çoğu suçta arşive alınma koşullarının oluşmasından itibaren beş yıl geçince tamamen silinir. Anayasa’nın 76. maddesinde veya Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlerde bu süre, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl, alınmamışsa otuz yıldır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararları ise adli sicil belgesinde hiç görünmez; ayrı bir sistemde tutulur ve yalnızca yargı mercileri tarafından kullanılabilir.

Bu rehberde adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki farkı, hangi kaydın kimler tarafından görülebildiğini, silinme sürelerinin nasıl hesaplandığını, ertelenen cezaların ve adli para cezalarının durumunu, HAGB kayıtlarını, yasaklanmış hakların geri verilmesi davasını, yanlış kayıtların düzeltilmesini ve iş başvurularında adli sicil kaydının etkisini açık ve net bir şekilde anlatıyoruz.

Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki fark

Adli sicil kaydı, kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarının tutulduğu ve kişinin adli sicil belgesinde, halk arasındaki adıyla sabıka kaydında görünen kayıttır. Mahkûmiyet hükmü kesinleştiğinde ilgili bilgiler adli sicile işlenir ve cezanın infazı tamamlanana kadar burada kalır. İşverenler, kamu kurumları ve diğer kurumlar kişiden adli sicil belgesi istediğinde, bu belgede yer alan kayıtlar adli sicil kayıtlarıdır.

Arşiv kaydı ise infazı tamamlanmış veya kanunda sayılan diğer nedenlerle adli sicilden çıkarılmış kayıtların tutulduğu ikinci aşamadır. Arşiv kaydı, kural olarak kişinin kendisinin ve işverenlerin aldığı adli sicil belgesinde görünmez. Ancak yargı mercileri soruşturma veya kovuşturma amacıyla arşiv kayıtlarına erişebilir ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamında yapılan araştırmalarda arşiv bilgileri dikkate alınabilir. Bu nedenle kamu görevine girişlerde veya güvenlik soruşturması gerektiren pozisyonlarda arşiv kaydı önem taşıyabilir.

Adli sicil kaydı ne zaman arşive alınır?

Adli Sicil Kanunu’nun 9. maddesinin birinci fıkrası, adli sicil kaydının silinerek arşive alınacağı hâlleri sayar. Bunlar; cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık gibi mahkûmiyetin bütün kanuni sonuçlarını ortadan kaldıran durumlar, ceza zamanaşımının dolması ve genel aftır. Uygulamada en sık karşılaşılan hâl, hapis cezasının infazının tamamlanmasıdır.

İnfazın tamamlanması, cezanın cezaevinde geçirilen süre, koşullu salıverilme ve denetim süresi dahil olmak üzere bütünüyle sona ermesi anlamına gelir. Koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresi devam ettiği sürece infaz tamamlanmış sayılmaz; denetim süresi iyi hâlle geçirildiğinde ceza infaz edilmiş sayılır ve adli sicil kaydı arşive alınır. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca kişinin ölümü hâlinde ise adli sicil bilgileri tamamen silinir.

Ertelenen ceza ve adli para cezası sabıkada görünür mü?

Adli Sicil Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca adli para cezalarına ve cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler adli sicile kaydedilmeden doğrudan arşive alınır. Bu nedenle yalnızca adli para cezası alan veya hapis cezası ertelenen kişinin bu mahkûmiyeti, kural olarak işverenlere verilen adli sicil belgesinde görünmez. Ancak bu kayıtlar arşivde yer aldığı için, yargı mercileri ve güvenlik soruşturması yapan birimler tarafından görülebilir.

Ertelenen cezada denetim süresi iyi hâlle geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır. Denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlenmesi veya yükümlülüklere uyulmaması hâlinde ise ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infazına karar verilebilir. Bu durumda ilgili kayıtlar yeniden değerlendirilir.

Arşiv kaydı ne zaman silinir? 5, 15 ve 30 yıl kuralı

Adli Sicil Kanunu’nun 12. maddesi, arşive alınan kayıtların tamamen silinme koşullarını düzenler. Birinci olarak, ilgilinin ölümü hâlinde arşiv kaydı silinir. İkinci olarak, Anayasa’nın 76. maddesinde veya Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlere ilişkin arşiv kayıtları, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla on beş yıl, böyle bir karar alınmamışsa otuz yıl geçmesiyle silinir. Üçüncü olarak, diğer mahkûmiyetlere ilişkin arşiv kayıtları, arşive alınma koşullarının gerçekleşmesinden itibaren beş yıl geçmesiyle silinir.

Anayasa’nın 76. maddesi, milletvekili seçilme yeterliliğini engelleyen suçları sayar; bu suçlar arasında taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezası gerektiren mahkûmiyetler ile zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, dolanlı iflas ve kaçakçılık gibi suçlar yer alır. Bunun yanında Devlet Memurları Kanunu gibi özel kanunlarda da belirli suçlardan mahkûmiyet, kamu görevine girme yasağı gibi hak yoksunlukları doğurur. Bu suçlardan mahkûm olan kişinin arşiv kaydı beş yılda değil, on beş veya otuz yılda silinir. Bu nedenle bir adli para cezası bile, suç türüne göre uzun süre arşivde kalabilir.

Sürelerin başlangıcı, kural olarak cezanın infazının tamamlandığı veya arşive alınma koşulunun gerçekleştiği tarihtir. Hüküm tarihinden itibaren hesaplama yapmak, sık yapılan bir hesaplama hatasıdır. Örneğin 2018’de verilen ve 2021’de infazı tamamlanan bir mahkûmiyette beş yıllık süre 2021’den itibaren işlemeye başlar.

Örneklerle adli sicil kaydı silinme hesabı

Birinci örnek: Kasten yaralama suçundan bir yıl iki ay hapis cezası alan ve cezası ertelenmeyen bir kişinin infazı 2022 yılında koşullu salıverilme ve denetim süresinin bitmesiyle tamamlanmıştır. Bu durumda adli sicil kaydı 2022’de arşive alınır. Kasten yaralama Anayasa’nın 76. maddesinde suç adı olarak sayılmasa da, aynı madde taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasını da ayrıca saydığından, bu mahkûmiyet hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetler kapsamındadır. Bu nedenle arşiv kaydı, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınırsa on beş, alınmazsa otuz yıl sonra silinir.

İkinci örnek: Hakaret suçundan adli para cezası alan bir kişinin kaydı, adli sicile işlenmeden doğrudan arşive alınır ve adli sicil belgesinde görünmez. Hakaret, hak yoksunluğu doğuran suçlar arasında yer almadığından, cezanın infazından itibaren beş yıl sonra arşiv kaydı da silinir. Üçüncü örnek: Dolandırıcılık suçundan verilen ve ertelenen bir hapis cezası, ertelendiği için doğrudan arşive alınır; ancak dolandırıcılık Anayasa’nın 76. maddesinde sayılan suçlardan olduğu için arşiv kaydı beş yılda değil, on beş veya otuz yılda silinir.

Bu örnekler, aynı türde ceza alan iki kişinin kayıtlarının, suçun türüne göre çok farklı sürelerde silinebileceğini göstermektedir. Kendi durumunuza ilişkin hesaplamanın, mahkûmiyet kararının ve infaz belgelerinin incelenerek yapılması gerekir.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi

Hak yoksunluğu doğuran bir mahkûmiyet nedeniyle kamu görevine girememek, bazı meslekleri icra edememek veya belirli izin ve ruhsatları alamamak gibi sonuçlarla karşılaşan kişi, Adli Sicil Kanunu’nun 13/A maddesi uyarınca yasaklanmış hakların geri verilmesini talep edebilir. Bu talep için cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren kanunda öngörülen sürenin geçmesi, bu süre içinde yeni bir suç işlenmemesi ve kişinin iyi hâlli bir yaşam sürdüğüne dair kanaat oluşması gerekir.

Talep, son mahkûmiyet kararını veren mahkemeye yapılır. Mahkeme, kişinin infazdan sonraki yaşamını, adli sicil ve arşiv kayıtlarını, yeni bir soruşturma veya kovuşturma bulunup bulunmadığını inceler. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı, kişinin hak yoksunluklarını ortadan kaldırır ve arşiv kaydının on beş yıl sonra silinmesinin de koşuludur. Ancak bazı özel kanunlarda, hakların geri verilmesine rağmen belirli görevlere girme yasağının devam ettiği düzenlemeler bulunabilir; bu nedenle başvuru öncesinde hedeflenen görev veya meslek bakımından ayrıca inceleme yapılmalıdır.

HAGB kararı adli sicil kaydında görünür mü?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, CMK 231 uyarınca bu kararlara ilişkin kayıtları tutmaya mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu amaçla kullanılabilir. Bu nedenle HAGB kararı, kişinin aldığı adli sicil belgesinde görünmez ve işverenler tarafından görülemez.

HAGB kararında kişi beş yıllık denetim süresine tabi tutulur. Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir. Denetim süresinde yeni bir kasıtlı suç işlenirse ise mahkeme hükmü açıklar ve mahkûmiyet kesinleştiğinde adli sicile işlenir. HAGB kararı almış kişinin denetim süresi boyunca özellikle dikkatli olması, bu nedenle büyük önem taşır.

Çocukken işlenen suçların kayıtları

Suç tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında verilen kararlar da adli sicil ve arşiv sistemine kaydedilir; ancak çocuklara ilişkin hükümlerde ceza miktarları yaş küçüklüğü nedeniyle indirildiğinden, kaydın türü ve silinme süresi de buna göre belirlenir. Çocuk hakkında verilen HAGB kararları ve güvenlik tedbirleri ise adli sicil belgesinde görünmez. Gençlik döneminde verilen bir mahkûmiyetin, yıllar sonra kamu görevine başvuru sırasında arşiv araştırmasında karşınıza çıkmaması için silinme sürelerinin takip edilmesi önemlidir.

Silah ruhsatı, özel güvenlik ve meslek izinlerinde kayıt

Silah ruhsatı, özel güvenlik görevlisi kimlik kartı, avukatlık, öğretmenlik veya sağlık mesleklerinde çalışma izni gibi alanlarda, ilgili özel kanunlar belirli suçlardan mahkûmiyeti engel olarak sayar. Bu alanlarda yalnızca adli sicil kaydı değil, arşiv kaydı ve güvenlik soruşturması sonuçları da dikkate alınabilir. Bu nedenle belirli bir mesleğe başvurmadan önce, o mesleğin özel kanunundaki engel hâllerinin ve kaydınızın durumunun birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Kendi adli sicil kaydınızı nasıl kontrol edersiniz?

Adli sicil belgesi e-Devlet üzerinden Adalet Bakanlığı’nın adli sicil kaydı hizmetiyle alınabilir. Belge alınırken kurum adına ve belgenin kullanım amacına göre seçim yapılır; belge karekod ile doğrulanabilir. Adli sicil kaydınızda bulunması gerekmeyen bir kayıt görüyorsanız veya kaydın silinme süresinin geçtiğini düşünüyorsanız, bunu belgelerle birlikte Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne dilekçeyle bildirebilirsiniz.

Kaydın silinmesi için başvuruda; mahkûmiyet kararının ve kesinleşme şerhinin örneği, infazın tamamlandığını gösteren belge, varsa yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı ve kimlik bilgileri sunulmalıdır. Kayıtların silinmesi kanunda öngörülen koşulların gerçekleşmesiyle kendiliğinden yapılması gereken bir işlemdir; ancak uygulamada gecikmeler yaşanabildiğinden, süre dolduktan sonra kaydın kontrol edilmesi ve gerekirse başvuru yapılması tavsiye edilir.

Adli sicil kaydında size ait olmayan bir mahkûmiyet varsa

Kimlik bilgilerinin karışması, aynı ad ve soyadına sahip kişilerin kayıtlarının eşleştirilmesi veya kimlik bilgilerinizin başkası tarafından kullanılması nedeniyle adli sicil kaydınızda size ait olmayan bir mahkûmiyet görünebilir. Bu durumda kararı veren mahkemeye ve Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne başvurarak kaydın düzeltilmesini istemelisiniz. Kimliğiniz başkası tarafından kullanılmışsa, bu durum ayrıca bir suç oluşturduğu için savcılığa şikâyette de bulunulmalıdır.

İş başvurularında adli sicil kaydı

Özel sektörde işverenler, işin niteliğine göre adaydan adli sicil belgesi isteyebilir. Ancak belge yalnızca kişinin kendisi tarafından alınabilir ve işverene verilip verilmemesi kişinin iradesine bağlıdır. İşverenin bir adayın arşiv kayıtlarına erişme yetkisi yoktur. Kamu görevlerine girişte ise Devlet Memurları Kanunu’ndaki genel şartlar ve 7315 sayılı Kanun kapsamında yapılan arşiv araştırması nedeniyle, arşiv kaydının bulunması da sonuç doğurabilir.

Adli sicil kaydının silinmiş olması, kişinin geçmişteki mahkûmiyetini işverene açıklama yükümlülüğünü de kural olarak ortadan kaldırır. Silinmiş bir kaydın işveren tarafından başka yollarla öğrenilip kişinin aleyhine kullanılması, kişisel verilerin korunması ve ayrımcılık yasağı bakımından ayrıca değerlendirilebilir.

Yurt dışı vize, oturum ve vatandaşlık başvurularında adli sicil kaydı

Yurt dışına vize, oturum izni veya çalışma izni başvurusu yapan kişilerden çoğu zaman adli sicil belgesi istenir. e-Devlet’ten alınan adli sicil belgesinin yurt dışında kullanılabilmesi için genellikle apostil şerhi gerekir; apostil işlemi valilikler ve kaymakamlıklar tarafından yapılır. Bazı ülkeler ise belgenin yeminli tercüman tarafından çevrilmesini ve noter onayını da ister. Adli sicil kaydınızda görünen bir mahkûmiyet, başvurduğunuz ülkenin göç mevzuatına göre ret nedeni olabilir. Arşiv kayıtları ise bu belgede görünmez.

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları da adli sicil belgesini e-Devlet üzerinden veya dış temsilciliklerden alabilir. Yabancı bir ülkede verilen ve Türkiye’ye bildirilen mahkûmiyetler ise Adli Sicil Kanunu’nun 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, yabancı karardaki süre geçtikten sonra arşive alınır.

Mersin’de ve Türkiye genelinde adli sicil işlemleri

Ofisimiz Mersin’dedir; adli sicil ve arşiv kaydı silme sürelerinin hesaplanması, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne başvuru, yasaklanmış hakların geri verilmesi davası ve hatalı kayıtların düzeltilmesi konularında Mersin ve Türkiye genelinde hukuki destek veriyoruz. Kamu görevine veya güvenlik soruşturması gerektiren bir işe başvurmadan önce kayıtlarınızı birlikte değerlendirebiliriz.

Sık sorulan sorular

Adli sicil kaydı kaç yılda silinir?

İnfaz tamamlanınca adli sicil kaydı arşive alınır. Arşiv kaydı çoğu suçta beş yılda; hak yoksunluğu doğuran suçlarda hakların geri verilmesiyle on beş, aksi hâlde otuz yılda silinir.

Sabıka kaydı ile arşiv kaydı farkı nedir?

Adli sicil kaydı adli sicil belgesinde görünür; arşiv kaydı ise kural olarak görünmez, yalnızca yargı mercileri ve kanunda sayılan araştırmalarda kullanılır.

HAGB kararı sabıka kaydında görünür mü?

Hayır. HAGB kararları ayrı bir sistemde tutulur ve yalnızca soruşturma ve kovuşturma amacıyla kullanılabilir.

Ertelenen ceza sabıkada görünür mü?

Ertelenen cezalar ve adli para cezaları adli sicile kaydedilmeden doğrudan arşive alınır; adli sicil belgesinde görünmez.

Arşiv kaydının süresi ne zaman başlar?

Kural olarak cezanın infazının tamamlandığı veya arşive alınma koşulunun gerçekleştiği tarihten itibaren başlar; hüküm tarihi esas alınmaz.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi için nereye başvurulur?

Son mahkûmiyet kararını veren mahkemeye başvurulur; kanuni süre, yeni suç işlenmemesi ve iyi hâl aranır.

Kaydım silinmediyse ne yapmalıyım?

Belgelerle birlikte Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne dilekçe vererek silinmesini isteyebilirsiniz.

İşveren arşiv kaydımı görebilir mi?

Hayır. Özel sektör işvereni arşiv kayıtlarına erişemez; yalnızca sizin aldığınız adli sicil belgesini görebilir.

Yurt dışı vize için adli sicil belgesine apostil gerekir mi?

Birçok ülke e-Devlet’ten alınan belgenin apostilli olmasını ister; apostil valilik veya kaymakamlıklarda yapılır, bazı ülkeler ayrıca tercüme ister.

Çocukken aldığım ceza ileride karşıma çıkar mı?

Kayıtlar arşiv sisteminde tutulur ve silinme süreleri dolana kadar arşiv araştırmasında görülebilir; HAGB ve güvenlik tedbirleri adli sicil belgesinde görünmez.

İlgili konular ve resmî kaynaklar

İlgili yayınlar: Adli sicil kaydında bana ait olmayan mahkûmiyet · İş başvurusunda adli sicil kaydı istenebilir mi? · HAGB denetim süresinde yeni suç · Hakkımda yakalama kararı var mı?

Resmî kaynaklar: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu · 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m.231) · 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu · Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (m.76) · Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Somut dosyanızda süreler ve deliller belgelerinizle birlikte değerlendirilmelidir.

Dosyanızı değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Ofisimiz Mersin’dedir; Türkiye’nin her yerindeki dosyalara vekâletname ile hizmet veriyoruz.