Senet ve Çeke Dayalı Takipte İmzaya ve Borca İtiraz

Kısa cevap: Bono, çek veya poliçeye dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte borca ve imzaya itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kural olarak beş gün içinde icra hukuk mahkemesine yapılır. İtirazın icra dairesine verilmesi yeterli değildir ve mahkemeye başvuru takibi otomatik olarak her aşamada durdurmaz. Senet altındaki imza borçluya ait değilse imzaya itiraz açıkça belirtilmeli; borç ödendi, ertelendi, takas edildi veya senet kambiyo vasfı taşımıyor ise her iddia doğru hukuki yolla ve uygun belgeyle ileri sürülmelidir. Beş günlük süre nedeniyle senet aslı, tebligat ve takip talebi gecikmeden birlikte incelenmelidir.

Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip nedir?

Kambiyo senetlerine özgü takip, alacağı bono, çek veya poliçeye dayanan ve takip hakkına sahip hamilin kullanabildiği özel bir icra yoludur. Alacaklı, genel haciz yoluna göre daha kısa itiraz süresi ve farklı sonuçlar sağlayan bu yolu yalnız kanunun aradığı nitelikte senetle kullanabilir.

İcra müdürü takip talebi üzerine senedin kambiyo senedi olup olmadığını ve alacaklının takip hakkını şeklen incelemelidir. Senet aslının dosyaya sunulması, zorunlu unsurların bulunması ve ciro zincirinin görünür olması gerekir. İcra müdürünün ödeme emri göndermesi, bu konuların mahkeme önünde tartışılamayacağı anlamına gelmez.

Kambiyo takibi soyut borç ikrarı yapısına dayanır; yine de her imza sahibi her koşulda sorumlu olmaz. Vade, ibraz, zamanaşımı, ciro, aval, yetki ve temel ilişkiye ait kişisel defiler ayrı değerlendirilir. Takip borçlusu senedin düzenleyeni, keşidecisi, cirantası, avalisti veya kabul edeni olabilir.

Bono, çek ve poliçe arasındaki temel farklar

Bonoda düzenleyen, belirli bir bedeli lehtara veya emrine kayıtsız şartsız ödeme vaadinde bulunur. “Emre muharrer senet” ibaresi, bedel, lehtar, düzenleme tarihi ve yeri, ödeme yeri, vade ve imza gibi unsurlar Türk Ticaret Kanunu’ndaki kurallara göre değerlendirilir. Bazı eksik unsurlar kanuni tamamlayıcı hükümlerle giderilebilir; bazıları kambiyo vasfını ortadan kaldırır.

Çek, banka üzerine düzenlenen ve görüldüğünde ödenmesi gereken bir ödeme aracıdır. Düzenleme tarihi, ibraz süresi, karşılıksız işlemi, çek hesabı ve ciro zinciri önemlidir. Çekin ileri tarihli olması, ibraz ve hukuki/cezai başvuru sürelerini etkiler. Takip hakkı için süresinde ibraz ve zamanaşımı belgeleri incelenir.

Poliçede düzenleyen, muhataba lehtara ödeme yapma emri verir; muhatabın kabulü ve aval farklı sorumluluklar doğurur. Uygulamada bonoya göre daha az görülse de zorunlu unsurlar ve protesto hükümleri takip hakkını etkiler.

Belge kambiyo vasfını kaybetse bile adi yazılı borç belgesi olabilir ve genel haciz yolunda kullanılabilir. Özel kambiyo takibinin iptali, maddi borcun mutlaka yok olduğu anlamına gelmez.

Kambiyo ödeme emri geldiğinde ne anlaşılmalıdır?

Kambiyo ödeme emrinde alacaklı ve borçlu bilgileri, senet türü, tutar, faiz, takip giderleri, ödeme ve itiraz süreleri yer alır. Borçluya borcu ve masrafları on gün içinde ödeme; imzaya veya borca itirazı beş gün içinde icra mahkemesine bildirme uyarısı yapılır. Mal beyanı ve haciz sonucu da formda belirtilir.

Ödeme emrine senet sureti eklenir; asıl senet icra dairesinde bulunmalıdır. Suret okunaksızsa veya arka yüz ciroları görünmüyorsa asıl dosya incelenmelidir. Tahrifat, sonradan doldurma, farklı kalem ve imza iddiası fotokopiyle sağlıklı değerlendirilemez.

Tebliğ mazbatası, elektronik tebligat kaydı ve zarf saklanmalıdır. Beş günlük sürenin başlangıcı usulüne uygun tebliğe bağlıdır. SMS veya UYAP’ta dosyayı görme tarihi, usulüne uygun tebligat varsa her zaman başlangıç tarihi değildir; usulsüzlükte gerçek öğrenme tarihi önem kazanabilir.

Beş günlük itiraz süresi nasıl hesaplanır?

Süre, ödeme emrinin tebliğ edildiği günü izleyen gün başlar. Takvim günü olarak hesaplanır; son gün resmî tatile denk gelirse izleyen ilk iş günü sonuna uzar. Elektronik tebligatın ulaştığı tarih ile kanunen tebliğ edilmiş sayıldığı tarih karıştırılmamalıdır.

Beş gün, savunma belgelerinin tamamlanmasını beklemek için uzun bir süre değildir. İtiraz dilekçesi süresinde verilir; bilirkişi incelemesi, banka kaydı veya ticari defter gibi deliller yargılama usulü içinde toplanabilir. Fakat itiraz sebebinin özü baştan açıklanmalıdır.

Birden fazla borçluya farklı tarihlerde tebligat yapılmışsa süre her borçlu için ayrı işler. Şirket ve gerçek kişi avaliste aynı adrese tebligat yapılması, her tebligatın usulünü ayrı incelemeyi gerektirir.

Kambiyo senedinde imzaya itiraz nasıl yapılır?

Borçlu, senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığını açıkça söyleyerek icra mahkemesine başvurmalıdır. “Borca itiraz ediyorum” veya “senedi kabul etmiyorum” ifadesi her zaman imza itirazı sayılmaz. Hangi imzanın reddedildiği, senette birden fazla imza varsa sıfatıyla birlikte belirtilmelidir.

İmza incelemesinde senet aslı esastır. Mahkeme, imza tarihine yakın resmî belge, banka imza kartonu, noter belgesi veya tarafın huzurda vereceği örnekleri kullanabilir. Tek bir fotokopi veya düşük çözünürlüklü görüntü kesin kanaat için yeterli olmayabilir. Bilirkişi raporundaki yöntem, karşılaştırma materyali ve bulgular denetlenmelidir.

Şirket adına atılan imzada temsil yetkisi ile imzanın aidiyeti farklı sorunlardır. İmza kişiye ait olabilir; fakat şirketi tek başına temsil yetkisi bulunmayabilir. Bu durumda yetkisiz temsil, şahsi sorumluluk ve kambiyo taahhüdünün niteliği ticaret siciliyle birlikte incelenir.

Haksız imza inkârı veya alacaklının kötü niyetle sahte imzaya dayanması tazminat ve para cezası sonuçları doğurabilir. Bu yaptırımlar için kanuni şartlar ve kusur değerlendirmesi gerekir; her reddedilen itiraz otomatik yaptırım oluşturmaz.

Kambiyo takibinde borca itiraz hangi nedenlere dayanabilir?

Borcun ödendiği, ertelendiği, takas edildiği, ibra edildiği, zamanaşımına uğradığı veya hiç doğmadığı ileri sürülebilir. İcra mahkemesindeki borca itiraz, İİK 169/a’da öngörülen belge düzeniyle sınırlı ve hızlı incelenir. Resmî veya imzası ikrar edilmiş belge, alacaklının kabulü ve kanunun tanıdığı diğer deliller önemlidir.

Banka dekontunun hangi senede ilişkin olduğu açıklamasından, tutarından ve tarihinden anlaşılmalıdır. Senet bedelinden farklı ödeme, cari hesap ilişkisi veya başka borç için yapılmış olabilir. Mesaj ve e-posta tek başına İİK 169/a belgesi sayılmasa da alacaklının kabulü veya menfi tespit davasında delil değeri taşıyabilir.

Vade uzatılmışsa yazılı erteleme belgesi, yapılandırma protokolü ve yeni ödeme planı sunulur. Yeni senet verilmesi eski senedi otomatik olarak hükümsüz kılmaz; yenileme iradesi açık olmalıdır. Alacaklının hem eski hem yeni senedi tahsil etmeye çalışması mükerrer takip savunması doğurabilir.

Zamanaşımı senet türü, borçlunun sıfatı, vade ve kesilme işlemlerine göre hesaplanır. Takip, dava, ödeme veya ikrar süreyi etkileyebilir. Senet zamanaşımına uğrasa bile temel ilişkiye dayalı alacak farklı süre içinde ileri sürülebilir.

Senedin kambiyo vasfına ve alacaklının takip hakkına şikâyet

Senet zorunlu unsurları taşımıyorsa, vadesi gelmemişse, aslı sunulmamışsa veya alacaklı yetkili hamil değilse özel takip yolunun kullanılamadığı ileri sürülebilir. Bu iddiaların bir kısmı borca itiraz değil şikâyet niteliğindedir. Süre ve inceleme biçimi şikâyetin konusuna göre değişebilir.

İcra müdürü senet ve ciro zincirini re’sen sınırlı biçimde inceler; mahkeme de ödeme emrinin iptali isteminde şekli koşullara bakar. Senet kambiyo vasfı taşımadığında takip iptal edilebilir, ancak alacaklı genel haciz veya alacak davası yoluna gidebilir.

Vade hanesindeki birden çok vade, ödeme vaadinin şarta bağlanması, lehtarın belirsizliği veya imzanın bulunmaması kambiyo vasfını etkileyebilir. Düzenleme/ödeme yeri gibi bazı eksiklikler kanuni varsayımla tamamlanabilir. Her eksiklik aynı sonucu doğurmaz.

Kambiyo takibinde yetki itirazı

Yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yeri, senedin ödeme yeri, sözleşmedeki geçerli yetki kaydı ve borçluların sıfatına göre belirlenir. Bonoda ödeme yeri senet metninden veya kanuni tamamlayıcı hükümlerden çıkabilir. Çekte banka şubesi ve ibraz yeri ayrıca önemlidir.

Yetki itirazı beş günlük sürede icra mahkemesine yapılmalı ve yetkili icra dairesi gösterilmelidir. Birden fazla borçlu veya avalist olması hâlinde yetki bağlantısı somut takipte değerlendirilir. Yetki sözleşmesi yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında kanuni şartlarla bağlayıcı olabilir.

Yetki itirazı kabul edilirse dosyanın yetkili yere gönderilmesi için alacaklının süresinde talepte bulunması gerekir. Yetki kararı borcun esasını ortadan kaldırmaz.

Ciro zinciri ve yetkili hamil nasıl incelenir?

Emre yazılı senet ciro ve teslimle devredilir. Takip yapan kişinin kesintisiz ciro zinciriyle yetkili hamil görünmesi gerekir. Tam ciro, beyaz ciro, tahsil cirosu ve rehin cirosu farklı sonuç doğurur. Çizilmiş cirolar ve ciro yasağı kayıtları zinciri etkileyebilir.

Alacağın adi temlik yoluyla devri ile ciro aynı değildir. Vade sonrası ciro veya protestodan sonra yapılan devir, borçlunun yeni hamile karşı ileri sürebileceği defileri genişletebilir. Devir tarihi ve senedin arka yüzü incelenmelidir.

Borçlu, önceki hamille arasındaki kişisel defileri iyiniyetli yeni hamile her zaman ileri süremez. Yeni hamilin borçlunun zararına hareket ettiğinin ispatı veya senedin tüketici işlemi gibi özel niteliği sonucu değiştirebilir.

Aval, kefalet ve şirket imzası arasındaki fark

Aval, kambiyo borcunun tamamen veya kısmen ödenmesini güvence altına alan kambiyo taahhüdüdür. Aval veren, kimin için aval verdiğine göre o kişi gibi sorumlu olur. Aval, Türk Borçlar Kanunu’ndaki kefaletten farklıdır; şekli, eş rızası ve savunmaları aynı değildir.

Senet ön yüzünde düzenleyen dışında atılan imza çoğu kez aval olarak yorumlanabilir. İmzanın şirket kaşesi üzerinde veya yanında bulunması, birden çok temsilci ve şahsi aval tartışması doğurur. İmza sahibinin yalnız şirketi temsilen mi, ayrıca şahsen mi taahhüt verdiği görünür olmalıdır.

Avalist, lehine aval verdiği kişinin şekle ilişkin geçersizliği dışındaki bazı kişisel savunmalarını ileri süremeyebilir. Buna karşılık kendi imzasını, yetkiyi, zamanaşımını ve ödeme gibi savunmaları kullanabilir. Ödeme yapan avalist senet borçlularına rücu edebilir.

“Teminat senedidir” savunması ne zaman geçerlidir?

Bir senedin teminat amacıyla verilmesi tek başına kambiyo vasfını ortadan kaldırmaz. Senet metninde belirli sözleşmeye ve koşula açık bağ bulunması, senedin kayıtsız şartsız ödeme vaadini etkileyebilir. Ayrı sözleşmedeki teminat kaydı ise taraflar arasındaki kişisel defi olarak değerlendirilebilir.

Teminat savunmasının icra mahkemesinde dikkate alınabilmesi için İİK 169/a’ya uygun belge gerekir. Hangi borcu, hangi sözleşmeyi, hangi risk ve koşulu teminat altına aldığı somut olmalıdır. Genel “teminat için alınmıştır” yazışması senetle bağlantısı kurulmadığında yetersiz kalabilir.

Teminat koşulu gerçekleşmemişse menfi tespit davasında sözleşme, teslim, ayıp, fesih ve hesap kayıtları daha geniş delillerle incelenebilir. İcra mahkemesindeki ret, maddi borç hakkında her zaman kesin hüküm oluşturmaz.

Tüketici işlemlerinde senet düzenlenmesi

Tüketicinin yaptığı işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde senet düzenlenecekse Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun taksitler için ayrı ayrı ve yalnız nama yazılı senet düzenlenmesini öngörür. Aykırılığın tüketici yönünden sonuçları vardır. Ticari senet kurallarının yanında tüketici mevzuatı uygulanır.

Tek senetle tüm taksitlerin bağlanması, emre yazılı düzenleme veya devralan finans kuruluşunun durumu savunmayı etkileyebilir. Tüketici mahkemesi, icra mahkemesi ve arabuluculuk dava şartı ilişkisi talebe göre değerlendirilir.

Tüketici senedinin devri, temel sözleşmedeki ayıp veya hizmetin verilmemesi savunmalarını tamamen ortadan kaldırmayabilir. Hamilin sıfatı ve iyi niyeti, senedin düzenlenme şekli ve özel kanun birlikte incelenmelidir.

İtiraz takibi durdurur mu?

Kambiyo takibinde icra mahkemesine yapılan borca veya imzaya itiraz, genel haciz yolundaki itiraz gibi takibi kendiliğinden tamamen durdurmaz. Mahkeme, itirazın ciddi olduğuna ilişkin kanaat ve kanuni koşullar varsa takibi geçici olarak durdurabilir. Satış ve paranın alacaklıya ödenmesi bakımından özel etkiler vardır.

Geçici durdurma talebinde senet aslı, ödeme belgesi, imza örnekleri ve telafisi güç zarar somutlaştırılmalıdır. Sadece “itiraz ettim” demek banka/maaş haczini otomatik kaldırmaz. Mahkemenin ara kararının icra dosyasına işlenmesi takip edilmelidir.

İhtiyati haciz daha önce uygulanmışsa kambiyo itirazı ile ihtiyati hacze itiraz farklıdır. Teminat, yetki, vade ve ihtiyati haciz koşulları ayrı mahkeme kararına konu olabilir.

İcra hukuk mahkemesi neyi inceler?

İcra mahkemesi takip hukukuna özgü, hızlı ve çoğu kez belge ağırlıklı inceleme yapar. İmzaya itirazda bilirkişi ve karşılaştırma belgeleri; borca itirazda İİK 169/a’daki belgeler; şikâyette senedin şekli ve takip hakkı incelenir. Tanık ve yemin gibi delillerin kullanımı sınırlıdır.

Mahkeme itirazı kabul ederse takibin durmasına veya iptaline karar verebilir; reddederse takip devam eder. Tazminat ve para cezası için kanundaki kötü niyet, ağır kusur ve oran şartları somut karara göre uygulanır. Talep sonucu doğru kurulmalıdır.

Karara karşı istinaf ve temyiz kanun yolu, parasal sınır ve karar türüne göre değişir. Kanun yolu başvurusu icrayı her durumda kendiliğinden durdurmaz. İcranın geri bırakılması için özel prosedür gerekebilir.

Menfi tespit ve istirdat davası

Beş günlük süre kaçırılmış veya icra mahkemesinin sınırlı belge incelemesinde savunma ispatlanamamışsa borçlu genel mahkemede menfi tespit davası açabilir. Temel sözleşme, tanık, ticari defter, uzman incelemesi ve diğer deliller daha geniş değerlendirilebilir.

Menfi tespit davası kambiyo takibini kendiliğinden durdurmaz. Takipten sonra verilecek ihtiyati tedbir kural olarak icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesini önleyebilir; hacizleri tamamen kaldırma kapsamı kanundaki sınırlara tabidir. Teminat yatırılması gerekebilir.

Borç takip baskısıyla tamamen ödenirse dava istirdada dönüşebilir veya bir yıllık süre içinde istirdat davası açılabilir. Ödeme tarihi, dosya hesabı ve borçsuzluk delilleri saklanmalıdır.

Kambiyo takibi dosya inceleme listesi

• Ödeme emri, zarf ve tebligat kayıtları,
• Takip talebi ile senedin ön ve arka yüzünün okunaklı sureti,
• İcra dosyasındaki senet aslı,
• Düzenleme, vade, ibraz ve protesto belgeleri,
• Ciro zinciri ve alacaklı sıfatını gösteren devirler,
• Temel sözleşme, fatura, teslim ve hesap kayıtları,
• Ödeme, ibra, erteleme, takas veya yapılandırma belgeleri,
• İmza karşılaştırma belgeleri ve ticaret sicili yetki kayıtları,
• Tüketici işlemi varsa taksit planı ve her bir senet,
• Faiz oranı, başlangıcı ve dosya kapak hesabı.

Çek bakımından ibraz, ciro ve karşılıksız işlemi

Çekte düzenleme tarihi, ödeme yeri ve ibraz süresi kambiyo hakkının kullanılması bakımından önemlidir. Bankaya süresinde ibraz, karşılıksızdır işlemi ve ödenen kısım senet üzerindeki kayıtlarla doğrulanır. Çekin ileri tarihli düzenlenmesi, teslim amacı ve taraflar arasındaki temel ilişki ayrıca incelenir.

Çeki elinde bulunduran kişinin yetkili hamil olup olmadığı kesintisiz ciro zincirinden anlaşılır. Ciro imzaları, şirket temsil yetkisi ve cironun tahsil mi temlik mi olduğu savunmayı etkileyebilir. Borçlu keşideci, ciranta, avalist ve şirket temsilcisinin sorumluluklarını birbirine karıştırmamalıdır.

Karşılıksız çek nedeniyle cezaî başvuru ile kambiyo takibi farklı süreçlerdir. Ceza dosyasında ödeme veya şikâyetten vazgeçme, icra dosyasındaki ana para, faiz ve giderleri otomatik kapatmayabilir. Her dosyada tahsilatın ayrı kayda alınması gerekir.

Senette tahrifat, ekleme ve kayıp iddiası

Vade, bedel, lehtar veya düzenleme yeri üzerinde sonradan değişiklik olduğu iddia ediliyorsa senet aslı incelenmelidir. Kazıntı, farklı mürekkep, rakam ekleme veya imza sonrası doldurma uzman incelemesi gerektirebilir. Her sonradan doldurma sahtecilik değildir; açık senedi doldurma anlaşmasının kapsamı da araştırılır.

Senet kaybedilmiş veya çalınmışsa zayi nedeniyle iptal davası ile icra takibine itiraz farklı amaç taşır. İptal kararı senedi elinde bulunduran iyi niyetli kişinin hakları ve ödeme yasağı bakımından özel sonuç doğurur. Kayıp iddiası takip dosyasına süresinde sunulmalı ve varsa ödeme yasağı kararı uygulanmalıdır.

Fotokopi senetle başlatılan takipte aslın ibrazı talep edilebilir. İmza incelemesi ve senet vasfı için orijinal belge kritik önemdedir. Belgenin mahkeme veya savcılık dosyasında olması hâlinde resmî getirtilmesi istenir.

Temel ilişki ile kambiyo borcunun birlikte incelenmesi

Senet bir mal satışı, hizmet, borç para, kira veya teminat ilişkisi nedeniyle verilmiş olabilir. Kambiyo senedi soyut borç ikrarı niteliği taşısa da doğrudan taraflar arasında bedelsizlik, ifa edilmemiş karşı edim, takas veya teminat savunmaları uygun delille ileri sürülebilir. Senedi ciroyla alan üçüncü kişinin iyi niyeti bu savunmaların kapsamını daraltabilir.

Sözleşme, sipariş, teslim belgesi, banka havalesi, cari hesap, mesaj ve senet teslim tutanağı birlikte değerlendirilir. Yalnız temel sözleşmede uyuşmazlık bulunması kambiyo takibini kendiliğinden durdurmaz; beş günlük özel başvuru ve tedbir koşulları ayrıca yerine getirilmelidir.

Kambiyo dosyasında ödeme ve senedin iadesi

Borç ödenirken yalnız icra kapak hesabı değil, senet aslının durumu da kontrol edilmelidir. Tam ödeme sonrası senedin iadesi veya üzerine tahsil kaydı düşülmesi, aynı belgenin yeniden dolaşıma sokulması riskini azaltır. Kısmi ödemeler senet ve icra dosyasında tarih ve tutarla gösterilmelidir.

Alacaklıya haricen ödeme yapıldıysa tahsilatın kambiyo dosyasına bildirilmesi, harçların tamamlanması ve hacizlerin kaldırılması gerekir. Açıklamasız ödeme, birden fazla senetten hangisinin kapandığı konusunda yeni uyuşmazlık doğurabilir.

Kambiyo takibine itirazda sık yapılan hatalar

• İtirazı icra dairesine verip mahkemeye başvurmamak,
• Beş günlük itiraz ile on günlük ödeme süresini karıştırmak,
• İmzaya itirazı açıkça yazmamak,
• Senet aslını ve ciro zincirini incelememek,
• Teminat senedi savunmasını sözleşmeyle ilişkilendirmemek,
• İtirazın tüm hacizleri otomatik durdurduğunu sanmak,
• Aval ile kefaleti ve eş rızası kurallarını karıştırmak,
• İcra mahkemesinin sınırlı delil yapısını göz ardı etmek.

Senet ve çeke dayalı takip hakkında sıkça sorulan sorular

Kambiyo takibine itiraz süresi kaç gündür?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren imzaya ve borca itiraz için kural beş gündür. Ödeme süresi on gün olabilir; iki süre karıştırılmamalıdır.

İtiraz nereye yapılır?

Kambiyo takibinde borca ve imzaya itiraz icra hukuk mahkemesine yapılır. İcra dairesine verilen genel itiraz dilekçesi süreyi korumayabilir.

İtiraz takibi hemen durdurur mu?

Hayır. Mahkemeden geçici durdurma kararı gerekebilir. Başvurunun satış ve ödeme üzerindeki kanuni etkileri ayrıca vardır.

Senetteki imza bana ait değilse ne yapmalıyım?

Beş gün içinde açık imza itirazı yapılmalı, senet aslı ile karşılaştırma örnekleri incelenmelidir. Genel borca itiraz yeterli değildir.

Senedi boş imzaladım; sonradan doldurulduysa itiraz edebilir miyim?

Açığa imzanın anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası belge ve temel ilişkiyle ispatlanır. İmza size aitse salt imza itirazı yerine borca/şikâyete veya menfi tespite dayalı savunma gerekebilir.

Teminat senedi icraya konabilir mi?

Teminat amacı tek başına takibi engellemez. Senet metni ve ayrı sözleşme, teminat koşulu ve borcun doğup doğmadığı incelenir.

Çek süresinde bankaya sunulmadıysa takip yapılabilir mi?

İbraz ve zamanaşımı, çek sorumlularına kambiyo başvurusunu etkiler. Temel ilişkiye dayalı alacak imkânı farklı olabilir.

Senedin vadesi gelmeden takip başlatılabilir mi?

Kural olarak muaccel olmayan senet için kambiyo takibi yapılamaz. Kanuni erken muacceliyet hâlleri ve senet metni ayrıca değerlendirilir.

Şirket kaşesi üzerindeki ikinci imza şahsi aval midir?

İmzanın yeri, temsil yetkisi, kaşe ve senedin bütünü incelenir. Her ikinci imza otomatik aval değildir; ön yüzde düzenleyen dışındaki imza aval karinesi yaratabilir.

Aval için eş rızası gerekir mi?

Aval kambiyo taahhüdüdür ve kefaletin eş rızası hükmü doğrudan aynı şekilde uygulanmaz. İşlemin gerçek niteliği muvazaa veya başka kişisel güvence yönünden ayrıca incelenebilir.

Borcu banka havalesiyle ödedim; takip iptal olur mu?

Dekontun senet borcuyla bağlantısı ve alacaklının imza kabulü araştırılır. İcra mahkemesinde İİK 169/a’ya uygun belge; gerekirse menfi tespit davası kullanılır.

Faiz oranına itiraz edebilir miyim?

Evet. Faiz türü, sözleşme, vade, temerrüt ve ticari/tüketici niteliği incelenir. Beş günlük başvuruda faiz itirazı açıkça gösterilmelidir.

Ciro zinciri kopuksa ne olur?

Alacaklı yetkili hamil görünmüyorsa kambiyo yoluyla takip hakkına şikâyet edilebilir. Devir belgeleri ve senedin arka yüzü incelenir.

Senedin bir kısmını ödedim; kalan tutara nasıl itiraz ederim?

Ödeme belgesi senetle eşleştirilir ve kalan ana para/faiz hesaplanır. Kısmi ödeme senet üzerine işlenmemişse banka ve alacaklı kayıtları önem kazanır.

Beş günlük süreyi kaçırdım, borçlu olmadığımı ileri sürebilir miyim?

Takip kesinleşebilir; ancak usulsüz tebligat, menfi tespit, istirdat veya İİK 71 gibi yollar somut belgeye göre değerlendirilebilir.

İcra mahkemesi itirazı reddederse alacak kesinleşir mi?

Takip devam eder. Kararın maddi hukuk bakımından kesin hüküm etkisi başvurunun türüne göre sınırlı olabilir; menfi tespit davası imkânı ayrıca incelenir.

Sahte senet için savcılığa şikâyet takibi durdurur mu?

Ceza şikâyeti icra takibini kendiliğinden durdurmaz. İcra mahkemesi ve gerekiyorsa hukuk mahkemesinde geçici koruma ayrıca istenmelidir.

Senet alacaklısıyla anlaşınca dosya kapanır mı?

Anlaşma icra dosyasına bildirilip ödeme, harç ve fek işlemleri tamamlanmadıkça hacizler ve dosya kaydı devam edebilir. Yazılı kapatma protokolü ve dosya hesabı gerekir.

Resmî kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu – Adalet Bakanlığı
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – Adalet Bakanlığı
• Yargıtay Karar Arama
• UYAP Vatandaş Portal

Kambiyo takibindeki beş günlük süre nedeniyle ödeme emri, senet aslı, ciro zinciri ve tebligatın gecikmeden birlikte incelenmesi gerekir. Somut dosyanın değerlendirilmesi veya randevu talebi için iletişim sayfasındaki bilgiler kullanılabilir.

Yazar ve hukuki kontrol: Av. Emirhan KESKİN · Son kontrol: 27 Ağustos 2026

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. İtiraz süresi, merci, delil ve takibin durması senet türü ile dosya evrakına göre değişebilir; metin kişiye özel hukuki görüş değildir.