Bir ürünün internet fiyatı mağazada her durumda uygulanmak zorunda değildir. İnternet sitesine özel kampanya, farklı satıcı ve belirli satış kanalı koşulları bulunabilir. Ancak mağazayı da kapsadığı açıklanan bir fiyatın kasada gerekçesiz biçimde yükseltilmesi farklı bir uyuşmazlıktır. Önce fiyatın kim tarafından, hangi ürün ve satış kanalı için ilan edildiği belirlenmelidir.
Bu soru, mağazadaki raf etiketiyle kasadaki fiyatın farklı olmasından ayrılır. 6502 sayılı Kanun m.54, etiket veya fiyat listesiyle kasa fiyatı arasındaki farkta tüketici lehine fiyatın uygulanmasını öngörür. Başka bir kanala ait internet ilanının mağazanın kendi etiketi sayılıp sayılmayacağı ise ilan ve kampanyanın kapsamına bağlıdır. İki olay aynı cümleyle çözülmemelidir.
Aynı marka her zaman aynı satıcı mı?
Markanın kendi internet sitesi, pazaryerindeki bağımsız mağaza ve fiziksel bayilik farklı tüzel kişiler tarafından işletilebilir. Ürünün logosunun aynı olması, her satıcının diğerinin fiyatını uygulaması gerektiğini göstermez. İnternet ilanındaki satıcı unvanı, fiziksel mağazanın işletmecisi ve faturayı düzenleyen kişi karşılaştırılmalıdır.
Bayinin merkez kampanyasına katıldığının açıklanması veya kampanyanın bütün mağazalarda geçerli olduğunun belirtilmesi hâlinde değerlendirme değişebilir. Bu noktada bir müşteri temsilcisinin sözlü yorumu kadar kampanyanın kamuya duyurulan koşulları da önemlidir. Satış yerinin yalnız aynı tabela altında bulunmasıyla açık kampanya taahhüdü birbirine karıştırılmamalıdır.
Kampanya koşulları ne zaman açıklanmalı?
“Yalnız internet alışverişinde”, “uygulamadan siparişte” veya “belirli üyelikle” gibi kapsam bilgileri satın alma kararını etkiler. Bu sınırlamaların tüketicinin anlayabileceği biçimde açıklanması gerekir. Reklamda tüm kanalları kapsayan güçlü bir anlatım kullanılıp önemli sınırlamanın anlaşılmayacak biçimde saklanması, yanıltıcı reklam değerlendirmesine yol açabilir.
TBK m.8 çerçevesinde fiyat gösterilerek mal sunulması kural olarak öneri niteliği taşır; fakat önerinin kime ve hangi koşullarla yöneltildiği dikkate alınır. Çevrim içi sepette görülen bedeli, farklı bir satış yerindeki bütün işlemlere kendiliğinden yaymak doğru olmaz. Buna karşılık mağaza satış personelinin belirli bir bedelle kabul ettiği siparişin sonradan değiştirilmesi sözleşmeye ilişkin ayrı bir sorun oluşturur.
Mağazada aynı fiyatın gösterilmesi durumu
Mağaza girişindeki kampanya afişi, ürünün raf etiketi veya satışa ilişkin fiyat listesi düşük bedeli gösteriyorsa kasa farkı bakımından tüketici lehine fiyat kuralı gündeme gelir. Ürün modeli, kapasitesi ve paket içeriği karşılaştırılmalıdır. Benzer görünümdeki iki farklı ürünün fiyatlarını birbirine uygulamak için yalnız görsel benzerlik yeterli değildir.
Fiyatın süresi dolmuş bir afişte yer alması da somut biçimde incelenir. Geçerlilik tarihinin açıkça gösterilip gösterilmediği, afişin halen satışa yöneltmek için kullanılıp kullanılmadığı ve tüketiciye hangi bilginin verildiği önemlidir. İşletmenin sonradan “kampanya eskidir” demesi, satış alanında bırakılan bütün ilanların etkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Örnek: Mağazadan teslim edilen çevrim içi sipariş
Farazi bir olayda tüketici ürünü internet sitesinde kampanyalı bedelle sipariş edip öder ve mağazadan teslim seçeneğini kullanır. Mağazanın ürünü verirken yalnız fiziksel mağaza fiyatının yüksek olduğu gerekçesiyle ek ücret istemesi, internetten kurulan sözleşmenin kapsamıyla değerlendirilir. Teslim noktası ile yeni satış işlemi aynı şey değildir.
Başka bir tüketici ise internet fiyatının ekran görüntüsüyle mağazaya gelir ve ilk kez kasada satın almak ister. Kampanya gerçekten yalnız internet siparişlerinde geçerliyse olay farklıdır. Birinci tüketicinin kurulmuş siparişine ait bedel, ikinci kişinin mağazadan yeni satış talebini otomatik olarak belirlemez. Örnekler arasındaki bu fark başvuruda açıkça anlatılmalıdır.
Fiyat farkına itirazda hangi belgeler kullanılır?
- İnternet ilanının adresi, tarihi ve satıcı bilgisi.
- Kampanya şartlarının tamamı; yalnız indirimli rakamın kesilmiş görüntüsü değil.
- Ürünün model, stok ve barkod bilgileri.
- Mağazadaki raf etiketi, afiş veya fiyat listesi.
- Sipariş onayı, ödeme belgesi ve varsa teslim seçimi.
- Kasada istenen bedel ve işletmenin yazılı açıklaması.
Fazla ücret ödendiyse farkın iadesi somut tutarla istenebilir. Henüz alışveriş yapılmadıysa reklam ve fiyat bilgilendirmesine ilişkin şikâyetle belirli bir para alacağı talebi birbirinden ayrılır. İdari inceleme yapılması, başvurana her durumda tazminat ödeneceği anlamına gelmez. Tüketici hakem heyeti veya mahkeme yolu, ortaya çıkan uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir.
Sık sorulan sorular
Aynı ürün internette ucuzsa mağaza indirim yapmak zorunda mı?
İnternet kampanyasının kapsamı ve satıcının kimliği incelenir. Yalnız internet kanalına özgü, açıkça duyurulmuş kampanyanın bütün mağazalara otomatik uygulanacağı söylenemez.
Mağazadan teslim seçtim, teslimde fiyat artar mı?
Ödenmiş veya kabul edilmiş internet siparişinin koşulları esas alınır. Mağazanın sadece teslim noktası olması yeni ve daha pahalı bir satış yapılmasını kendiliğinden haklı kılmaz.
Raf etiketi internetteki düşük fiyatı gösteriyorsa ne olur?
Aynı ürün bakımından mağaza etiketi ve kasa fiyatı farklıysa 6502 m.54’teki tüketici lehine fiyat kuralı değerlendirilir. Model ve kampanya içeriği doğrulanmalıdır.
Ekran görüntüsünde sadece fiyat yeterli mi?
Satıcı, ürün modeli, tarih ve kampanya koşulları da korunmalıdır. Tek bir rakamın görüntüsü ilanın hangi işlem için yapıldığını açıklamayabilir.
İlgili hukuki bilgiler
Markette Raf Fiyatı ile Kasa Fiyatı Farklıysa Hangi Fiyat Geçerli?
Satıcı Siparişten Sonra Fiyat Hatası Deyip Satışı İptal Ederse Ne Yapılır?
Resmî kaynaklar
- 6502 sayılı Kanun - resmi Ticaret Bakanlığı il müdürlüğü PDF: 6502 m.54 ve 61: fiyat etiketi ve reklam; m.4: temel ilkeler
- 6098 Türk Borçlar Kanunu - TBMM kabul metni: TBK m.1 ve 8: sözleşme ve fiyatlı öneri
Dosyanızın değerlendirilmesi
Av. Emirhan Keskin’in ofisi Mersin’dedir. Türkiye’nin farklı şehirlerindeki uyuşmazlıklarda belgeler üzerinden uzaktan ön değerlendirme yapılabilir. Başvuru yolu, yetkili merci ve temsil kapsamı somut dosyaya göre belirlenir. Belgelerinizi tarih sırasıyla hazırlayıp iletişim sayfasından randevu ve dosya değerlendirmesi bilgisine ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)