Marka Satışında Noter Onayı Gerekir mi?

Marka devir sözleşmesinin geçerli olması için noter tarafından onaylanmış şekilde yapılması gerekir. Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 148. maddesindeki bu şart, yalnız “markayı sattım” açıklaması veya fatura düzenlenmesiyle karşılanmaz. Ayrıca geçerli sözleşmenin yapılması ile devrin Türk Patent ve Marka Kurumu siciline kaydedilmesi ayrı aşamalardır. İşletmenin veya şirket paylarının satılması da her durumda markanın ayrıca devredildiği anlamına gelmez.

Devir hangi hakkı alıcıya geçirir?

Marka devrinde işaret üzerindeki hak, sözleşmedeki kapsamıyla alıcıya geçer. Kullanım lisansında ise mülkiyet devri yapılmadan kullanım yetkisi verilir. Marka sahibi, belirli faaliyetlerde başkasının markayı kullanmasını istiyorsa işlemin gerçek amacı lisans olabilir. Sözleşmenin “satış”, “ortaklık” veya “bayilik” adını taşıması tek başına bu ayrımı çözmez.

148. madde, sınai mülkiyet hakkıyla ilgili işlemlerin işletmeden bağımsız yapılabilmesine izin verir. Bu nedenle marka, ticari işletmenin tümü devredilmeden de satılabilir. Ancak ticaret unvanının devri ayrı kurallara tabidir. Marka, şirket adı, alan adı ve logonun telif hakları tek bir sicil kaydı altında toplanmış haklar değildir. Bir varlığın devri diğerlerinin kapsamını ayrıca belirlemeyi gerektirir.

Noter onayı ile sicil kaydı aynı işlevi mi görür?

Kanun hukuki işlemleri yazılı şekle bağlar; devir sözleşmeleri için ayrıca noter onayını geçerlilik şartı olarak arar. Buna karşılık olağan marka devrinde sicil kaydı, işlemin duyurulması ve üçüncü kişilere etkisi bakımından önemlidir. Sicile kaydedilmeyen işlemden doğan haklar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Kuruma kayıt başvurusu için sözleşme, ücret ve ilgili diğer şartlar yerine getirilmelidir.

“Sözleşme imzalandıysa kayıt gereksizdir” düşüncesi bu yüzden yanlıştır. Sicilde hâlen eski hak sahibinin görünmesi sonraki işlem ve uyuşmazlıkları etkileyebilir. Öte yandan yalnız sicile kayıt başvurusu hazırlamak, noter onayı gerektiren sözleşmedeki eksikliği otomatik gidermez. İki aşamanın belgeleri ayrı saklanmalıdır.

Markanın bir bölümü satılabilir mi?

Marka, tescil kapsamındaki mal veya hizmetlerin tümü ya da bir kısmı için devredilebilir. Kısmi devirde hangi mal ve hizmetlerin alıcıya geçtiği açık belirlenir. Sadece “tekstil işi devredildi” gibi genel bir ticari ifade yerine tescil listesindeki kapsam incelenmelidir. Sınıf numarası ile somut mal/hizmet listesinin aynı şey olmadığı da gözden kaçırılmamalıdır.

Markanın birden fazla sahibi varsa pay satışında diğer paydaşların kanuni önalım hakkı gündeme gelebilir. 148. madde, bildirimden itibaren üç ay ve her durumda satıştan itibaren iki yıllık sınırlar öngörür. Cebri artırmayla satışlarda önalım kullanılamaz. Paylı hak üzerinde yapılan işlem, tek kişinin sahip olduğu markanın bütünüyle devrinden farklı kontrol gerektirir.

Garanti ve ortak markalarda farklılık

Garanti markası veya ortak markanın devri, kanuna göre sicile kayıt hâlinde geçerlidir. Bu özel kural, olağan bireysel markadaki geçerlilik ve üçüncü kişiye etki ayrımının bütün marka türlerine aynen uygulanmamasını gerektirir. Sözleşme yapılmadan önce markanın hukuki türü resmî kayıttan belirlenmelidir.

Alıcı hangi belgeleri görmeli?

Başvuru/tescil numarası, güncel sahiplik kaydı, mal ve hizmet listesi, mevcut lisanslar, rehinler ve uyuşmazlık belgeleri incelenir. 148. maddenin hükümleri marka başvurularına da uygulanır; fakat devam eden başvurunun devri, tescilin kesinlikle verileceği anlamına gelmez. Örneğin alıcı yalnız isim için bedel ödüyorsa alan adının, tasarım dosyalarının ve telif izinlerinin de sözleşmede bulunup bulunmadığını ayrıca kontrol etmelidir. Noter onayı ve sicil kaydı bu hakların kapsamını belirsiz bırakan ticari ifadelerin yerine geçmez.

Bağlantılı konular

Logo Tasarım Bedelini Ödemek Telif Haklarını da Devralmak Anlamına Gelir mi?; Marka Lisans Sözleşmesi Bitti: Eldeki Stoklar Satılabilir mi?.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Resmî kaynaklar

• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — TBMM: m.148.