Sigortacının Ruhsatı İptal Edilirse Poliçe Feshedilebilir mi?

Sigortacının ruhsatı iptal edilirse, ilgili sigorta dalı bakımından sigorta ettirenin sözleşmeyi feshetme hakkı doğabilir. TTK 1413, bu olgunun öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde fesih imkânı tanır. Ancak bir acentenin faaliyetindeki sorunla sigorta şirketinin ruhsatının iptali aynı değildir. Önce kararın kime, hangi sigorta dalına ve hangi yetkiye ilişkin olduğu resmî kayıttan belirlenmelidir.

Şirket ruhsatı ile acente yetkisi ayrı kontrol edilir

Poliçede sigortacı olarak yazan şirket, sözleşmeye aracılık eden acente ve ödeme yapılan kişi farklı olabilir. Acentenin şubesinin kapanması veya acentelik ilişkisinin sona ermesi, tek başına sigorta şirketinin ilgili ruhsatının iptal edildiğini göstermez. Söylenti veya sosyal medya paylaşımı yerine kararın tam metni ve yetkili kurum açıklaması incelenmelidir.

Sigortacının birden çok sigorta dalında faaliyet göstermesi mümkündür. Karar yalnız belirli dalı etkiliyorsa, başka bir dalda düzenlenmiş poliçenin aynı gerekçeyle değerlendirilmesi doğru olmayabilir. Poliçenin türü ve kararın kapsamı eşleştirilir. Sadece şirket adının duyuruda bulunmasıyla bütün ürünlerin aynı hukuki durumda olduğu kabul edilmez.

Kanundaki diğer olağanüstü durumlar

TTK 1413, sigortacının konkordato ilan etmesi veya sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması gibi durumları da düzenler. Bu olayların hangisinin gerçekleştiği açık belirtilmelidir. Geçici ödeme gecikmesi, ruhsat iptali, konkordato ve iflas birbirinin yerine kullanılan sözcükler değildir; sözleşmeye etkileri farklı olabilir.

Özellikle iflasta TTK 1418'in sözleşmenin sona ermesine ilişkin ayrı hükmü vardır. Ruhsat iptalindeki sigorta ettirenin fesih hakkı, iflastaki kanuni sonuçla karıştırılmamalıdır. Bu yazıdaki bir aylık hak kullanımı, şirketin her mali sorunu için otomatik başlayan genel bir süre olarak yorumlanmamalıdır.

Bir aylık süre ne zaman başlar?

TTK 1413'ün ilk fıkrası başlangıcı, sigorta ettirenin ilgili olguyu öğrenmesine bağlar. Kararın kurumca verildiği tarih, yayımlandığı tarih ve kişinin öğrendiği tarih dosyada ayrı görülebilir. Öğrenmenin ne zaman gerçekleştiği uyuşmazlık konusu olabilecekse e-posta, şirket bildirimi, resmî duyuruya verilen cevap veya başka tarihli kayıtlar korunmalıdır.

Varsayımsal olarak konut poliçesi bulunan kişi, ilgili dal ruhsatının iptal edildiğini şirketin gönderdiği bildirimle öğrenmiş olsun. Fesih düşünülüyorsa bildirimin alındığı tarih kaydedilir ve poliçeyle bağlantısı denetlenir. Sadece müşteri hizmetlerini arayıp memnuniyetsizlik bildirmek, mutlaka açık fesih iradesi açıklamak anlamına gelmez. Talep hangi sözleşmeye yöneltildiğini göstermelidir.

Fesih bildirimi nasıl belgelenir?

TTK 1416, sigorta ettirenin bildirimlerinin sigortacıya veya sözleşmeyi yapan ya da yapılmasına aracılık eden acenteye yöneltilmesini düzenler. Somut olayda muhatabın sıfatı ve bildirimin ulaşması güvenilir kayıtlarla gösterilmelidir. Acente zaten faaliyetini bırakmışsa, yalnız yanıt alınamayan eski bir telefon numarasına mesaj göndermekle işlemin tamamlandığı varsayılmamalıdır.

Poliçe numarası, sigorta dalı, dayanak karar veya olay, öğrenme tarihi ve sona erdirme iradesi açık yazılabilir. Sigortacıdan alınan cevap ile sözleşmenin sistemdeki durumu birlikte kontrol edilir. Yeni sigorta arayışı da yürütülüyorsa eski sözleşmenin bitişiyle yenisinin başlangıcı somut tarihler üzerinden planlanmalıdır.

Prim ve önceki hasar talepleri ne olur?

Sözleşme sona erdiğinde, kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere işlemeyen günlerin ödenmiş primleri TTK 1419 kapsamında geri verilir. Önceden gerçekleşmiş hasar talebi ise o tarihteki sözleşme ve teminat kapsamında ayrıca incelenir. Fesih bildirimine hasar tutarını eklemek, her iki hesabın aynı hukuki sebebe dayandığı anlamına gelmez.

sigorta tahkimine başvuru, sigorta uyuşmazlığında tahkim başvurusunun koşullarını ele alır; ruhsat kararı bütün uyuşmazlık yollarının kendiliğinden aynı hale geldiğini göstermez. Henüz sözleşmenin kurulup kurulmadığı tartışılıyorsa sigorta teklifinin cevapsız kalması de farklı bir aşamayı açıklar. Dosyada resmî karar, poliçe ve ekleri, öğrenme kaydı, fesih bildirimi, prim dökümü ve varsa önceki hasar belgeleri ayrı tutulmalıdır. Böylece şirketin yetkisiyle ilgili gelişme, bütün alacakların bir anda kaybolduğu veya mutlaka ödeneceği biçiminde yorumlanmaz.

Resmî kaynaklar: Türk Ticaret Kanunu (6102)

Hukuki kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — Ticaret Bakanlığı — m.1413/1, 1416, 1418 ve 1419: ruhsat iptali, fesih ve prim iadesi