Sigorta Teklifine Otuz Gün Cevap Verilmezse Sözleşme Kurulur mu?

Sigorta teklifine otuz gün cevap verilmemesi, kanundaki teklifname söz konusuysa sözleşmenin kurulmuş sayılmasına yol açabilir. Türk Ticaret Kanunu’nun 1405. maddesine göre sigortacıyla sözleşme yapmak isteyen kişinin verdiği teklifname, tarihinden itibaren otuz gün içinde reddedilmemişse sigorta sözleşmesi kurulmuş sayılır. Ancak internette fiyat sormakla sözleşmenin yapılması için teklifname vermek aynı şey değildir. Belgenin içeriği ve işlem zinciri görülmelidir.

Fiyat araştırması mı, sözleşme teklifi mi?

Bir kişinin birden fazla şirketten yaklaşık prim bilgisi istemesi, her şirkete bağlayıcı teklifname verdiğini göstermeyebilir. Kanun sigorta sözleşmesinin kurulması amacıyla verilen teklifnameyi ele alır. Başvuruda sigortalanacak kişi veya menfaat, istenen teminat, süre ve diğer koşulların ne şekilde yer aldığı incelenir. “Beni arayın” kutusunun doldurulmasıyla kabul edilmek üzere hazırlanmış teklifname aynı aşama değildir.

Belgenin adı da tek başına yeterli olmayabilir. Şirketin müşteriye gönderdiği fiyat teklifinin müşterinin sigortacıya verdiği teklifnameyle karıştırılmaması gerekir. İmza veya elektronik onay kayıtları, gönderilen metnin sürümü ve başvuru numarası saklanmalıdır. Acenteye teslim yapılmışsa aracının yetkisi ve evrakın hangi işlem kapsamında alındığı görülür. Başvurunun gerçekten verildiği ve hangi şirkete yöneldiği ispatlanabilir olmalıdır.

Otuz günlük süre nereden hesaplanır?

1405. madde başlangıcı teklifname tarihi olarak düzenler. Bu nedenle belgedeki tarih, gönderim kaydı ve sigortacının yanıtı birlikte okunmalıdır. Sonradan alınan ekran görüntüsünün tarihi teklifname tarihiyle aynı olmayabilir. Metnin değiştirilmesi, yeni teklif hazırlanması veya şirketin farklı koşullar önermesi varsa hangi teklifin değerlendirilmekte olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. Birden fazla başvuru numarası bulunan dosyada tarihler karıştırılmamalıdır.

Süre içinde ret bulunduğu ileri sürülüyorsa ret açıklamasının içeriği ve işlem kayıtları istenir. Yalnız “başvurunuz incelemede” mesajı ile açık bir ret aynı değildir. Bununla birlikte eksik bilgi yazışmaları ve başvurunun niteliği somut olayda değerlendirilir. Belge görülmeden her cevapsız fiyat sorgusunun otuzuncu gün sigortaya dönüştüğü söylenemez. Kurulduğu ileri sürülen sözleşmenin koşulları da belirlenebilir olmalıdır.

Teklifle birlikte para yatırılmışsa

Teklifname sırasında yapılan ödemeler, sözleşme kurulunca prim olarak kabul edilir veya ilk prime sayılır. Sözleşme kurulmazsa bu ödemeler kesinti yapılmadan faiziyle geri verilir. Bu nedenle para gönderilmiş olması tek başına bütün teminatın başladığını kanıtlamadığı gibi, şirketin parayı açıklamasız biçimde tutabilmesi anlamına da gelmez. Ödemenin hangi teklifnameye ilişkin olduğu gösterilmelidir.

acentenin primi aldığı hâlde poliçenin oluşmaması aracının yetkisi ve ödeme zinciri bakımından ayrı inceleme gerektirir. Buradaki özel kural, sigortacıya yöneltilen teklifnamenin kanuni süre içinde reddedilmemesidir. Bir olayda her iki sorun birlikte bulunabilir; yine de acenteye karşı tazminatla sigorta sözleşmesinin kurulmuş sayılması aynı talep olarak yazılmamalıdır.

Örneğin müşteri konut sigortası için teklifname verip aynı başvuru numarasıyla ödeme yapmış, şirket uzun süre açık ret bildirmemiş olsun. Dosyada önce teklifnamenin kurulmaya yönelik niteliği ve tarihleri değerlendirilir. Ardından ödemenin ilgili teklif kapsamında alınıp alınmadığı görülür. Sadece banka dekontunu sunmak veya yalnız sürenin dolduğunu söylemek yerine, sözleşmenin hangi koşullarla kurulmuş sayıldığını ortaya koyan belgeler birlikte hazırlanır.

Sözleşme kurulmasıyla hasar teminatı aynı an mı?

Sözleşmenin kurulması ile sigortacının rizikoyu taşımaya başlaması ayrı değerlendirilir. TTK 1421 uyarınca aksi kararlaştırılmadıkça sorumluluk primin veya ilk taksidin ödenmesiyle başlar; kara ve denizde eşya taşıma sigortaları için özel kural vardır. Dolayısıyla otuz günlük sürenin geçtiğini göstermek, daha önce gerçekleşmiş her hasarın otomatik ödeneceği sonucunu doğurmaz. Poliçenin başlangıç şartları ve olay tarihi ayrıca incelenir.

ilk prim ve sonraki taksitlerin sigorta teminatına etkisi bu ayrımın diğer yönünü açıklar. Ayrıca 1405, zorunlu sigortalarda sözleşme yapmaktan kaçınamama hükmünü saklı tutar; zorunlu sigorta başvurusu serbestçe reddedilebilir varsayımı kurulamaz. Somut başvuruda teklifname, tarih ve teslim kaydı, ödemeler, şirket yazışmaları ve varsa hasar tarihi bir araya getirilmelidir. Sigortacıdan sözleşmenin kurulup kurulmadığı ve sorumluluğun başlangıcı hakkında ayrı gerekçeli yanıt istenmesi, belirsiz poliçe durumunun çözümünü kolaylaştırır.

Hukuki kaynaklar

• Türk Ticaret Kanunu: 1405, 1421 ve 1483. maddeler.