Malullük Aylığı Alan Kişi Yeniden Çalışırsa Aylığı Kesilir mi?

5510 sayılı Kanuna göre malullük aylığı alan kişinin yeniden sigortalı çalışmaya başlaması, aylığın kesilmesine neden olabilir; yabancı ülke mevzuatına tabi çalışma da bu kapsamda değerlendirilir. Ancak bütün malullük ve emeklilik aylıkları aynı rejime tabi değildir. SGK, 5434 sayılı Kanun kapsamındaki adi malullük aylığında 4A veya 4B çalışmasının aylığı kesmediğini, kamu görevi kapsamında çalışmanın farklı olduğunu açıklar. İşe başlamadan önce aylık bağlama kararındaki kanun ve aylık türü belirlenmelidir. Yalnız engelli raporu veya “emekliyim” ifadesiyle karar vermek yeterli değildir.

Aylık türünü belirlemeden çalışma kararı verilmemelidir

Kişinin elindeki aylık bağlama kararı, tahsis kaydı ve ilk sigortalılık bilgisi temel belgelerdir. Malullük aylığı, engellilik nedeniyle daha erken bağlanan yaşlılık aylığı, sürekli iş göremezlik geliri ve vazife malullüğüne ilişkin haklar birbirinin yerine kullanılamaz. Bir sağlık raporunun yüzdesi bu aylıkların hepsinde aynı sonucu doğurmaz. Dosyada hangi kanun hükmüyle ödeme yapıldığı görülmeden yalnız banka açıklamasına bakılması eksik kalabilir. Çalışma kararı için değerlendirme, geçmiş aylık türüyle yeni işin sigortalılık statüsünü birlikte karşılaştırır. İşverenin bordro birimi tarafından verilen genel “emekliler çalışabilir” cevabı, kişinin özel aylık koşullarını açıklamaya yeterli değildir.

5510 kapsamında işe giriş ve yurt dışı çalışma

SGK’nın malullük açıklamasına göre 5510 kapsamındaki veya yabancı ülke mevzuatına tabi çalışma, malullük aylığının kesilme sebeplerindendir. Yeni işin part-time olması veya ücretinin düşük olması, bu sonuçtan kendiliğinden muafiyet sağlamaz. Sigortalılık doğuran çalışma olup olmadığı somut işin niteliğine göre belirlenir. Türkiye’de bir işveren yanında çalışma ile kişinin kendi adına faaliyete başlaması ayrı kayıtlar üzerinden değerlendirilir. Yurt dışında işe başlayan kişinin Türkiye’de banka hesabına ödemenin bir süre devam ettiğini görmesi, çalışmanın aylık yönünden sorunsuz olduğunu kanıtlamaz. İşe giriş, yabancı sigorta başlangıcı ve Kuruma bildirim tarihleri birlikte korunmalıdır. Sistemin geç güncellenmesiyle hukuki hak koşulu aynı şey değildir.

5434 adi malullükte farklı kuralın önemi

SGK, 5434 sayılı Kanun kapsamındaki adi malullük aylığı bakımından özel bir ayrım yapar: 4A ve 4B kapsamında çalışmaya başlama aylığı kesmez; emeklilik hakkı tanınan kamu görevine atanma ise 5434 sayılı Kanunun 99. maddesi kapsamında farklı değerlendirilir. Bu açıklama bütün malullük aylıklarını kapsayan bir serbest çalışma kuralı değildir. Kişi kendi dosyasının gerçekten 5434 adi malullük rejimine tabi olduğunu belgelemelidir. Eski kamu hizmetinin bulunması, sonradan bağlanan her aylığı aynı kapsama sokmaz. Ayrıca aylığın yanında alınan başka ödeme veya hakların koşulları ayrı olabilir. Yeni kamu görevinin hukuki niteliği ve atama belgesi, özel sektörde çalışma örneğinden ayrılarak incelenir.

İş sona erince aylık kendiliğinden geri bağlanır mı?

Çalışma nedeniyle kesilen malullük aylığı için işin sona ermesi sonrasında yeniden yazılı talep gerekir. SGK’nın kontrol muayenesi broşürü, kontrol değerlendirmesinde ilk aylığa esas malullüğün devamının aranmasını açıklar. İşten çıkışın sistemde görülmesi her halde otomatik aylık bağlanması anlamına gelmez. Başvuru kaydı, işten ayrılış veya faaliyet sonlandırma belgesi ve sağlık değerlendirmesi birlikte izlenir. Yeni aylığın başlangıcı ve hesaplanması, kişinin tabi olduğu kurallara göre Kurumca değerlendirilir. “Eski raporum var, başvurmasam da gelir” düşüncesi ödeme kaybına veya işlemin gecikmesine yol açabilir. Kontrol muayenesi için yapılan sevk ve Kurumun istediği belgeler düzenli takip edilmelidir.

Varsayımsal olay: yeni iş sırasında ödeme devam etti

5510 kapsamında malullük aylığı alan bir kişinin bir firmada çalışmaya başladığını, iki ay boyunca hem ücret hem aylık aldığını varsayalım. Dosyada işe giriş tarihiyle aylık ödeme dönemleri karşılaştırılır. Bankaya ödeme yapılması, Kurumun çalışmayı öğrenmiş ve aylığın devamını hukuken onaylamış olduğunu tek başına göstermez. SGK daha sonra kesme ve yersiz ödeme işlemi yaparsa, istenen aylar, tutar ve gerekçe incelenmelidir. Aynı olayda kişinin aylığı 5434 adi malullüğüne dayanıyorsa değerlendirme değişebilir. Bu nedenle örnekte ilk iş, sağlık raporundan önce aylık bağlama kararını bulmaktır. Yanlış statüye dayanarak hem çalışma hem geri ödeme konusunda aynı sonuca ulaşılmamalıdır.

Kontrol muayenesi, çalışma ve yersiz ödeme ayrı başlıklardır

Malullük durumunun kontrol muayenesiyle sona ermesi, kişinin yeniden çalışması nedeniyle kesilmeden farklıdır. Birinci durumda tıbbi değerlendirme ve Kurum Sağlık Kurulunun sonucu önem kazanır; ikinci durumda çalışma kaydı ve uygulanacak rejim araştırılır. SGK’dan gelen yazının hangi gerekçeye dayandığı açık okunmalıdır. Yersiz ödeme istenmişse başlangıç ve bitiş ayları, hesaplanan anapara, ek tutarlar ve bildirimin dayanağı dosyaya alınır. Her iade yazısı otomatik doğru olduğu gibi her devam eden ödeme de kazanılmış hak sayılmaz. İşe girişin hatalı bildirildiği ileri sürülüyorsa bu kayıt için düzeltme dayanağı ayrıca sunulur. Çalışmayı gizlemek, sorunu çözmek yerine sonradan daha kapsamlı uyuşmazlık doğurabilir.

Dosyanın hazırlanması ve hukuki takip

Kurumdan görüş veya düzeltme istenirken aylık türü ve yeni çalışmanın niteliği dilekçede açık yazılmalıdır. Aylık bağlama kararının yalnız ilk sayfası değil dayanak kanun bilgisini içeren bölümü de eklenir. SGK aylığı kesmişse gerekçe, kesilen ilk dönem ve varsa yersiz ödeme hesabı incelenir. Hatalı işe giriş bildirimi iddiasında, gerçekten çalışılmadığını veya kaydın farklı kişiye ait olduğunu destekleyen belgeler gerekir. Çalışmanın sona ermesi sonrası yeniden aylık talebi yapılmışsa evrak tarihi ve sevk işlemleri düzenli izlenir.

Yargı yolu, tahsis işlemine ve kişinin tabi olduğu sosyal güvenlik rejimine göre belirlenir. 5510 kapsamındaki pek çok uyuşmazlık iş mahkemesinde görülür; eski kamu görevlisi rejimine ait işlemlerin niteliği ayrıca değerlendirilir. 7036 sayılı Kanunun 4. maddesindeki Kuruma başvuru koşulu ve istisnaları uygulanacak dosyada kontrol edilir. İşverenle para alacağı uyuşmazlığı için düzenlenen arabuluculuk, kişinin SGK ile her aylık uyuşmazlığına aynı biçimde uygulanmaz. Dava hazırlanırken aylık kesilmesi, yeniden bağlanması ve borç tahakkuku taleplerinin birbirinden farklı sonuçlar istediği açık gösterilir.

Sık sorulan sorular

İlgili yazılar ve resmî kaynaklar

Aylık başvurusunun ve yargı yolunun değerlendirilmesinde SGK Malulen Emeklilik Talebini Reddederse Ne Yapılır?, SGK İşleminin İptali ve Hizmet Tespitiyle İdari Uyuşmazlık Ayrımı yazıları da incelenebilir.

Hukuki dayanaklar: SGK: 5510 malullükte çalışma ve kontrol; 5434 adi malullük ayrımı; SGK kontrol muayenesi broşürü: çalışma sonrası yazılı talep ve yeniden değerlendirme. Kaynaklar 1 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.

İlk inceleme için belgeler ve iletişim

Yeniden çalışma sonrası aylık incelemesine başlamadan önce SGK tahsis kararı ve aylığın dayandığı kanun bilgisi hazırlanmalıdır. Yeni işe giriş ve çıkış belgeleri, varsa aylık kesme veya borç yazısı ile kontrol muayenesi kayıtları aynı dosyada tutulabilir. Yurt dışı çalışma söz konusuysa ilgili sigorta başlangıcını gösteren belge de önemlidir. Av. Emirhan Keskin’in Mersin’deki ofisinden Türkiye genelindeki sosyal güvenlik uyuşmazlıklarının değerlendirilmesi için iletişim başvurusu yapılabilir. Çalışmanın aylık üzerindeki etkisi, kişinin gerçek tahsis rejimi üzerinden belirlenir.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)