SGK Hizmet Dökümünde Hiç Çalışmadığım İşyeri Görünüyor: Nasıl Düzeltilir?

SGK hizmet dökümünde hiç çalışmadığınız bir işyeri bulunuyorsa kaydın gerçekten size ait olup olmadığı ve bildirimin neden yapıldığı araştırılmalıdır. Yanlış kimlik numarası, şirket unvanının değişmesi, işyeri devri veya fiili çalışma olmadan sigorta bildirimi farklı ihtimallerdir. Çözüm, hizmet dökümündeki ay ve işyeri sicil numarası gösterilerek SGK’ya kayıt inceleme ve düzeltme başvurusu yapılmasıyla başlar. Görünen prim günlerini sırf emekliliğe katkı sağladığı için kullanmaya devam etmek doğru değildir; gerçeğe aykırı hizmet sonradan iptal edilebilir ve buna bağlı ödemeler incelenebilir.

Önce gerçekten yabancı bir işyeri olup olmadığı belirlenmeli

Hizmet dökümünde görülen ticaret unvanı çalışanın hatırladığı mağaza veya marka adından farklı olabilir. Alt işveren şirket, bordro hizmeti sağlayan işveren veya devralan tüzel kişi kayıt üzerinde başka adla görünebilir. Bu nedenle ilk incelemede yalnızca isim karşılaştırması yapılmamalıdır. İşyeri sicil numarası, çalışmanın geçtiği adres ve tarihler sorgulanır. Aynı dönem için gerçekten çalışılan işyerinin banka ödeme açıklaması ve sözleşme bilgileri karşılaştırılır. Unvan farkı doğru bir hizmet kaydını yanlış sanmaya yol açabilir.

Buna karşılık hiç gidilmeyen şehirdeki bir şirkette düzenli aylık bildirim görünmesi somut şüphe yaratır. Çalışanın o dönemde başka yerde çalıştığını gösteren görev ve ödeme kayıtları araştırılır. Ancak uzaktan çalışma veya görevlendirme gibi ihtimaller de gözden kaçırılmamalıdır. İnceleme, kişinin gerçekten hangi işveren adına iş gördüğünü belirlemeye yöneliktir. Kaydın garip görünmesi tek başına sahtecilik suçunun gerçekleştiğini kanıtlamaz. Sonuca varmadan önce işveren bildirimi ve Kurumun dayanak kayıtları görülmelidir.

Kimlik numarası hatasıyla sahte sigortalılık farklıdır

Bir çalışanın kimlik numarasının sehven başka kişiye ait numarayla bildirilmesi teknik kayıt düzeltmesi gerektirebilir. Bu durumda gerçek çalışan, ücret ödemesi ve işe giriş belgesi üzerinden belirlenir. Sahte sigortalılıkta ise fiili çalışma bulunmadan sigortalılık oluşturulması iddiası vardır. Her ikisinde kayıt yanlış olabilir, fakat sorumluluk ve başvuru kapsamı aynı değildir. İşverenin hatayı kabul etmesi yardımcıdır; buna rağmen geriye dönük değişiklik Kurumun denetimine tabi olabilir. Yalnızca çalışanların kendi aralarında yazdığı dilekçeyle kamu sigorta kaydı kesinleşmiş sayılmaz.

Kimlik bilgilerinin başkası tarafından kullanıldığından şüpheleniliyorsa kişinin bilgisi ve iradesi dışındaki işlemler açıkça belirtilmelidir. Kimlik belgesinin hangi tarihte kaybolduğu, yenilendiği veya üçüncü kişiye verildiği açıklanabilir. Banka hesabı açılması, sağlık hizmeti kullanımı veya başka işlem de varsa ayrı delil toplanır. Suç duyurusu gerektiğinde olay somut belgelerle savcılığa sunulabilir. Ancak savcılık başvurusu SGK kayıt düzeltme sürecinin kendiliğinden tamamlanması anlamına gelmez. İki süreç birbirini bilgilendirecek şekilde yürütülür.

Hangi hizmet dökümü alınmalı?

Sadece toplam gün sayısını gösteren ekran görüntüsü yeterli ayrıntıyı içermez. Barkodlu ve ayrıntılı hizmet dökümünde işyeri sicili, ay, belge türü, prim günü ve prime esas kazanç gibi bilgiler görülmelidir. İlgili dönemlerde işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri de araştırılır. Başvuru hazırlanmadan önce hangi ayların tartışmalı olduğu listeye yazılır. Kayıt birden fazla yılda devam ediyorsa tek bir günün hatası gibi sunulmamalıdır. Dosyanın kapsamı bütün tartışmalı dönemleri içermelidir.

Ekran görüntüsü alınırken görüntünün tarihi saklanmalıdır. Çünkü işveren veya Kurum daha sonra değişiklik yapabilir. Önceki ve sonraki dökümler arasındaki fark kayıt düzeltme işlemini anlamaya yardımcı olur. Buna rağmen barkodlu belgenin doğrulanabilir örneği, yalnızca kırpılmış fotoğraftan daha düzenli bir dosya sağlar. Başkasına ait kişisel bilgiler ortaya çıkmışsa bunların kamuya açık paylaşılması yerine gerekli başvuru kanalına sunulması gerekir. Sosyal medya üzerinden işyerini suçlamak hukuki incelemeyi kolaylaştıran bir yöntem değildir.

Başvurunun muhatabı ve içeriği

İlgili sosyal güvenlik il müdürlüğü veya merkezine yapılacak başvuruda kişinin kimlik bilgileri ve tartışmalı işyeri kaydı açık gösterilir. Hangi tarihlerde orada çalışılmadığı belirtilir; gerçek çalışma veya ikamet düzenini destekleyen kayıtlar eklenir. İşe giriş bildirgesi, aylık prim bildirimi ve dayanak işveren belgelerinin incelenmesi istenir. Talep yalnızca bütün hizmetin silinmesi biçiminde kurulmaz; doğru ve yanlış kayıtlar ayrılır. İşçinin aynı işveren yanında gerçekten çalıştığı bazı aylar varsa bunlar korunmalıdır.

Başvuru sahibinin “bu kayıt bana ait değil” açıklaması, Kurumun araştırması için başlangıçtır. Dilekçenin teslim numarası alınmalı, eklerin listesi tutulmalıdır. İşverenin hatayı kabul eden yazısı veya gerçek çalışanı gösteren bordro varsa eklenebilir. Kurumun daha fazla belge istemesi halinde talebe zamanında yanıt verilir. Başvuruda bir yandan hiç çalışılmadığı söylenip diğer yandan o dönemin emekliliğe sayılması istenirse çelişki oluşur. Kişinin hedefi, gerçek sigortalılık durumunun doğru kayda geçirilmesi olmalıdır.

İşverenin düzeltme yapması yeterli olur mu?

İşverenin elektronik sistemde hata düzeltmesi yapabilme imkânı döneme ve işlemin niteliğine bağlıdır. Geriye dönük iptal veya ek bildirge, denetim ve belge incelemesi gerektirebilir. İşverenin “sistemden sildik” mesajı sonrası güncel hizmet dökümü kontrol edilir ve Kurumun işlemi görülür. Başvuran yazılı açıklamanın tarihini saklamalıdır. Teknik düzeltme yapılmış olması, hatanın etkilediği bütün diğer sonuçların otomatik düzeldiğini göstermez. Örneğin yanlış gelir nedeniyle iptal edilen bir sosyal yardım ayrıca incelenebilir.

İşveren faaliyetine son vermişse veya temsilcisine ulaşılamıyorsa çalışan başvuru hakkından mahrum değildir. SGK’nın mevcut bildirge, denetim ve işyeri tescil kayıtları kullanılabilir. Ticaret sicili bilgileri şirketin durumunu anlamaya yardımcı olur. Şirketin kapanmasıyla prim kaydının hukuki doğruluğu kendiliğinden kesinleşmez. Kurumun hangi işlemi yaptığı ve hangi delili kullandığı açıklanmalıdır. İşyerine ulaşma çabası başvuruyu süresiz bekletmenin gerekçesi yapılmamalıdır; eldeki belgelerle Kuruma inceleme talebi sunulabilir.

Fiili çalışma neden belirleyicidir?

5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet akdine bağlı sigortalılıkta fiili çalışma temel önemdedir. Yalnızca primlerin yatırılmış olması, hiç yapılmayan işi gerçek hizmete dönüştürmez. Çalışmanın ücret, bağımlılık ve iş görme unsurlarıyla ilişkisi araştırılır. İşçinin o dönemde çalıştığı fakat bordroya farklı şirket adı yazıldığı bir durum varsa değerlendirme yine farklıdır. Kayıtların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, sözleşme ve iş organizasyonu üzerinden belirlenir. “Prim parası ödendi, Kurum silemez” şeklindeki kesin yaklaşım doğru değildir.

Kişi kaydı fark ettikten sonra işverenden para isteyip bildirimin sürdürülmesini kabul ederse irade ve sorumluluk bakımından yeni olgular ortaya çıkabilir. Başvuruda başlangıçtaki bilgisizlik veya kimlik hatası açık anlatılmalıdır. Gerçeğe aykırı sigortalılık yaratmak amacıyla hazırlanmış sözleşmeler kullanılmamalıdır. Tanıklar da gerçekten gördükleri olayları açıklamalı, fiilen yapılmayan iş için çalışma anlatımı üretmemelidir. Doğru kaydın tesisi, yalnızca kişinin kısa vadeli menfaatine göre hizmet seçmesiyle gerçekleşmez.

Emeklilik ve sağlık haklarına etkisi

Yanlış hizmet günleri emeklilik hesabına girmişse bunların çıkarılması gerekli prim şartını değiştirebilir. Aylık henüz bağlanmadıysa emeklilik başvurusu doğru hizmet üzerinden değerlendirilmelidir. Aylık bağlanmışsa Kurumun iptal, yeniden hesap veya yersiz ödeme incelemesi yapması gündeme gelebilir. Bunun bütün dosyalarda aynı sonucu doğuracağı söylenemez. Kişinin gerçek hizmetleri, hata nedeni ve bağlı hakların hangi kayda dayandığı araştırılır. Yanlış kayıtta görünen kazanç miktarı da aylık hesaplamasını etkileyebilir.

Sağlık yardımı veya geçici iş göremezlik ödeneği bakımından da kayıt etkisi olabilir. Ancak prim iptal edildiği için bütün sağlık giderlerinin otomatik kişiden alınacağı gibi geniş bir sonuç kurulamaz. Uygulanacak yersiz ödeme ve sağlık mevzuatı, kişinin kusuru ve işlem türü ayrıca incelenir. Kurum geri ödeme talep etmişse bunun gerekçesi, dönemi ve hesap tablosu istenir. Hizmet düzeltme başvurusu ile para iadesi uyuşmazlığının talepleri birbirinden ayrılmalıdır. Aynı belgeler iki dosyada farklı hukuki işlev üstlenebilir.

İşsizlik ödeneği ve sosyal yardımlar

Hizmet dökümünde kişinin çalışıyor görünmesi işsizlik ödeneği veya gelir durumuna bağlı yardımların kesilmesine neden olmuş olabilir. Yanlış kaydın düzeltilmesi sonrası ilgili kuruma hangi tarihlerde gerçekte çalışılmadığı gösterilir. SGK’daki düzeltme ile İŞKUR’un ödeme işlemi arasında bilgi paylaşımı gerekebilir. Başvuran, ödenek itiraz sürelerini yalnızca SGK sonucunu bekleyerek kaçırmamalıdır. Her kuruma yapılan başvurunun tarihi ve istenen hak açık yazılmalıdır. Yanlış kaydın bütün sonuçlarının tek kurum tarafından giderileceği varsayılmamalıdır.

Özel banka veya sigorta işlemleri de gelir kaydına dayanmış olabilir. Böyle bir durumda doğrudan kuruma hangi kaydın hatalı olduğu açıklanabilir. Ancak başka bir işlemin olumsuz sonucuyla yanlış sigorta arasında nedensellik gösterilmelidir. Sadece hizmet dökümünde hata bulunması bütün ekonomik zararları kendiliğinden tazminat alacağına dönüştürmez. Karar yazısı, başvuru sonucu ve ilgili hesap belgeleri ayrı toplanır. Somut zararın hangi tarihte ve hangi yanlış bilgiyle oluştuğu belirlenirse uygun hukuki talep kurulabilir.

Kurumun ret kararından sonra yargı yolu

SGK’nın kayıt inceleme talebini reddetmesi veya hatalı işlemi sürdürmesi halinde uyuşmazlığın niteliği belirlenir. 5510 sayılı Kanun’dan doğan sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında iş mahkemesi görev düzenlemesi önemlidir. İdari para cezası gibi özel istisnalar farklı yargı yoluna tabidir. Başkasının hizmetinin kişinin kaydından çıkarılmasıyla sigortasız çalışmanın hizmet tespiti aynı dava değildir. Dilekçenin talep sonucu buna göre kurulmalıdır. Yanlış başlık kullanılması görev, taraf ve dava şartı sorunları yaratabilir.

7036 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki Kuruma başvuru düzenlemesi, ilgili sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında ayrıca incelenir. Zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti taleplerine ilişkin istisna vardır; her kayıt uyuşmazlığını bu istisna kapsamında saymak doğru değildir. Kuruma yapılan başvurudan itibaren altmış gün içinde cevap verilmemesi durumunda düzenlemenin sonucu değerlendirilir. Bu süre, bütün SGK işlemlerine karşı tek ve genel dava açma süresi değildir. Ret yazısı ve başvurunun niteliği birlikte ele alınmalıdır.

İspat dosyasında yararlı karşılaştırmalar

Tartışmalı işyerinin bildirimiyle kişinin o dönemde bulunduğu yer ve çalıştığı gerçek iş karşılaştırılabilir. Banka ücret kayıtları, iş sözleşmesi, görev çizelgesi veya eğitime devam belgesi yardımcı olabilir. Yurt dışında bulunduğu iddia edilen dönemler için giriş çıkış kayıtları araştırılır. Ancak yurt dışında bulunmak, uzaktan çalışmanın hiç yapılmadığını tek başına kanıtlamaz. Her delilin neyi gösterdiği açık yazılmalıdır. Dosya, ilgisiz kişisel yaşam belgelerini toplamak yerine tartışmalı iş görme ilişkisini açıklamaya odaklanmalıdır.

İşverenin sunduğu imzalar kişiye ait değilse belgenin aslına ulaşma ve uygun inceleme yapılması gerekebilir. İnternetteki görüntü üzerinden kesin imza sahteciliği sonucu çıkarılmaz. Başvuran hangi belgeyi hiç imzalamadığını açıkça belirtir. İşe giriş kaydının elektronik olarak verilmiş olması, çalışanın o kaydı ayrıca imzaladığını göstermez. Personel dosyasındaki sözleşme, ücret bordrosu ve bildirgeler ayrı ayrı değerlendirilir. Çelişkiler tarih ve belge adıyla gösterildiğinde inceleme daha somut yürütülebilir.

Hatalı kayıt görülünce kaçınılması gereken davranışlar

Kaydı silmek için bir aracıya para verilmesi veya gerçekte çalışılmayan günlere ilişkin yeni belgeler imzalanması uygun bir çözüm değildir. Resmî Kurum kanalı ve hukuki başvuru kullanılmalıdır. İşverenin verdiği dilekçe taslağı kişinin bilgisine aykırı açıklama taşıyorsa düzeltilmeden imzalanmamalıdır. Özellikle “bilerek sigortalı oldum” veya “primleri ben ödedim” gibi ifadeler gerçek değilse sorumluluk incelemesini etkileyebilir. Kişinin bildiği olaylar ve fark ettiği tarih dürüst biçimde anlatılmalıdır.

Bir diğer hata, doğru hizmetlerin de yanlış kayıtla birlikte silinmesini istemektir. Bazı aylar gerçekten çalışılmış, bazı aylar hiç çalışılmamış olabilir. Düzeltme talebi ay ve gün bazında sınırlandırılır. Güncel dökümde hata giderildikten sonra toplam gün, kazanç ve bağlı ödemeler yeniden kontrol edilir. Başvuru sonuç yazısı ilerideki emeklilik veya başka kurum işlemlerinde kullanılabileceği için saklanmalıdır. Dosyanın Mersin’de veya başka bir şehirde incelenmesi, yanlış kaydın bulunduğu ilgili SGK birimine doğru başvuru yapılması gereğini değiştirmez.

Sık sorulan sorular

Tanımadığım şirket adı mutlaka sahte sigortalılık mı?

Hayır. Marka adıyla ticaret unvanı farklı olabilir; işyeri devri veya alt işveren kaydı da araştırılmalıdır. İşyeri sicili, adres, tarih ve gerçek iş ilişkisi karşılaştırılır. Hiç çalışılmayan dönemde başka şehirde bildirim görülmesi farklı bir şüphedir. Sonuç için dayanak bildirgeler ve personel kayıtları incelenmelidir.

Yanlış primler emekliliğe yaradığı için tutabilir miyim?

Gerçekte yapılmayan çalışmanın primleri sırf yararlı olduğu için seçilemez. Fiili çalışma sigortalılık değerlendirmesinin temelidir. Kayıt sonradan iptal edilirse bağlı aylık ve ödemeler de araştırılabilir. Kişi hatayı fark ettiğinde doğru hizmetlerin korunmasını ve yanlış bildirimin incelenmesini istemelidir. Prim ödenmesi tek başına fiili hizmet yaratmaz.

Başvuruyu işverene mi SGK’ya mı yapmalıyım?

İşverenin açıklaması ve düzeltme işlemi yararlı olabilir ancak kamu sigorta kaydının incelenmesi için ilgili SGK birimi muhataptır. Dilekçede ay, işyeri sicili ve hata açıklanmalıdır. İşveren kapanmış olsa da Kuruma başvuru yapılabilir. Başvuru sahibinin bütün dönemi silmek istemesi yerine doğru ve tartışmalı kayıtları ayırması gerekir.

İşe giriş bildirgesi benim imzamı gösterir mi?

Elektronik işe giriş bildirgesinin verilmiş olması tek başına çalışanın onu imzaladığını veya bildirimi bildiğini kanıtlamaz. Personel sözleşmesi ve diğer belgeler ayrıca incelenir. İmzanın sahte olduğu ileri sürülüyorsa hangi belge olduğu açık belirtilmeli, mümkünse aslı üzerinde uygun inceleme istenmelidir. Ekran fotoğrafıyla kesin sahtecilik sonucu kurulamaz.

Kimlik numaram başkasının bordrosuna yazılmışsa ne olur?

Gerçek çalışanın kimliği, ücret kaydı ve işveren bildirimi üzerinden hata araştırılır. Teknik kimlik yanlışıyla fiili çalışma olmadan sigortalılık oluşturulması farklıdır. Düzeltme, Kurumun dönem ve belge incelemesine göre yapılır. Çalışanların kendi aralarındaki anlaşması resmî kayıt değişikliğinin yerine geçmez; Kurum sonucunun alınması gerekir.

Savcılığa şikâyet edersem SGK kaydı otomatik silinir mi?

Suç duyurusu ceza soruşturmasına yöneliktir ve sigorta kaydını kendiliğinden düzeltmez. SGK’ya da kayıt inceleme talebi sunulmalıdır. Kimlik kullanımı, sahte belge veya başka işlem iddiaları somut belgelerle açıklanır. Her iki süreçte verilen bilgiler tutarlı olmalıdır; genel suçlama yerine tarih ve kayıt üzerinden olay anlatılır.

İşsizlik maaşım bu kayıt yüzünden kesilmişse ne yapabilirim?

İŞKUR işlemine de süresinde başvuru yapılmalıdır. SGK’nın düzeltme sonucunu beklemek ödenek itiraz süresini otomatik uzatmaz. Gerçekte çalışılmayan dönem, ret veya kesme yazısıyla birlikte açıklanır. Düzeltme sonrası kurumlar arasındaki kayıtlar karşılaştırılır. Her başvuruda hangi geçmiş dönem ödemesinin istendiği açık belirtilmelidir.

Hizmet kaydı uyuşmazlığını idare mahkemesine mi götürürüm?

5510 kapsamındaki sosyal güvenlik uyuşmazlığında iş mahkemesi görev kuralları önemlidir. SGK idari para cezası gibi özel istisnaların yolu farklıdır. Yanlış hizmetin çıkarılmasıyla bildirilmeyen hizmetin tespiti aynı dava değildir. Başvurunun niteliği, tarafı ve dava şartı somut dosya üzerinden belirlenmelidir.

SGK’nın altmış günde cevap vermemesi genel dava süresi midir?

7036 sayılı Kanun’un Kuruma başvuru düzenlemesindeki altmış gün, cevap verilmemesine bağlanan sonuç bakımından değerlendirilir. Bütün SGK kararlarına karşı tek dava süresi olarak sunulamaz. Zorunlu sigortalılık süresi tespiti için kanunda istisna vardır. Talebin bu kapsamda olup olmadığı ve ret yazısı ayrıca incelenmelidir.

Düzeltmeden sonra başka kontrol gerekir mi?

Güncel hizmet dökümünde ilgili ayların, toplam günün ve kazancın doğru işlendiği kontrol edilir. Yanlış kayda bağlı emeklilik, ödenek veya yardım kararı varsa onların sonucu ayrıca takip edilir. Kurumun düzeltme yazısı saklanmalıdır. Bir kaydın silinmesi bütün bağlantılı kurum işlemlerinin aynı gün düzelmesini garanti etmez.

Resmî mevzuat ve başvuru kaynakları

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu
• SGK, İletişim ve başvuru kanalları

Bağlantılı hukuki konular

• SGK Çakışan Prim Günleri Yüzünden Emekliliği Reddetti: Hangi Kayıtlar İstenir?
• SGK Malulen Emeklilik Talebini Reddederse Ne Yapılır?
• SGK Çıkış Kodu İstifa Görünüyor Ama İşveren Çıkardı: Ne Yapılabilir?

Uyuşmazlığınıza ilişkin belgelerle hukuki değerlendirme talep etmek için iletişim sayfasından büromuza ulaşabilirsiniz. Mersin merkezli büromuz, farklı şehirlerdeki dosyaların takibini yetkili mahkeme ve başvuru usullerine göre planlar.