Limited Şirket Ortağı Genel Kurulda Oy Kullanmaktan Engellendi: Karara Nasıl İtiraz Edilir?

Limited şirket ortağının genel kurula katılması veya oy kullanması haksız olarak engellenmişse, alınan kararın iptali veya sakatlığın niteliğine göre başka hukuki talep gündeme gelebilir. Ortaklık sıfatı, oy hakkının gerçekten bulunması, engellemenin nedeni ve kararın alınmasına etkisi belgelenmelidir. İptal davasındaki üç aylık süre kural olarak karar tarihinden başlar; kararın sonradan öğrenilmesi bu süreyi kendiliğinden yeniden başlatmaz.

Katılma hakkı ile oy kullanma hakkı ayrı kontrol edilir

Bir ortağın toplantıya girebilmesi ile her gündem maddesinde oy kullanabilmesi aynı değildir. Kanun veya şirket sözleşmesinden kaynaklanan oy sınırlamaları bulunabilir. İbra veya belirli kişisel işlemler hakkında oy kullanamama gibi özel durumlar gündeme gelebilir. Şirket payı, gündem maddesi ve kullanılan oy kuralı olayla bağlantılı biçimde gösterilmelidir. Toplantıya katılmanın tamamen engellenmesi ile sadece belirli oylamada sayılmama ayrı olaylardır.

Şirket ortaklığının hangi belgeyle sabit olduğu da önemlidir. Pay defteri, ticaret sicili kaydı ve geçerli pay devri belgeleri birlikte incelenebilir. Yeni devralanın ortaklık sıfatı henüz tartışmalıysa katılım uyuşmazlığı bununla bağlantılı olur. Bir kişinin kendisini ortak kabul etmesi tek başına bütün şirket haklarını kullanabileceğini göstermez. Buna karşılık şirketteki kayıt eksikliği gerçek ortaklık hakkını kendiliğinden yok sayan genel gerekçe değildir. İlgili devir ve onay şartları görülmelidir.

Engellemenin gerçek biçimi kayıt altına alınır

Ortak kapıdan içeri alınmamış, hazır bulunanlar listesine yazılmamış veya elektronik erişim verilmemiş olabilir. Toplantıya girmiş fakat oy pusulası verilmemiş olması başka biçimdir. Şirketin “payınız yok”, “borcunuz var” veya “belgeniz eksik” açıklamasının kaydı istenmelidir. Engel koyan kişinin sıfatı ve kararın hangi merci tarafından verildiği belirtilir. Olayın yalnızca ortaklar arasında tartışma olarak anlatılması, katılım hakkının nasıl ihlal edildiğini açıklamayabilir.

Toplantı yeri, saat ve çağrı belgesi karşılaştırılmalıdır. Yanlış adres veya yanlış saat nedeniyle katılamama iddiası varsa davet ve fiilî toplantı kaydı saklanır. Ortak zamanında hazır olduğunu gösteren mesaj, giriş kaydı veya uygun başka delili sunabilir. Delil toplarken başkalarının özel bilgileri ve hukuka aykırı kayıt yöntemleri kullanılmamalıdır. Görüntü veya ses kaydının kabul edilebilirliği olayın koşullarıyla değerlendirilir. Güvenilir ve hukuka uygun belge tercih edilir.

Temsilcinin kabul edilmemesi

Limited şirkette ortak kendisini başka bir kişiyle temsil ettirebilir; temsilcinin şirket ortağı olması şartı genel bir kabul değildir. Temsil yetkisinin belgesi ve kapsamı kontrol edilir. Şirket vekâletnameyi kabul etmediğini söylüyorsa hangi eksiklik ileri sürdüğü yazılı açıklanmalıdır. Temsilciye verilen görev, toplantı tarihi ve oy kullanma yetkisi tereddütsüz olmalıdır. Yetkisiz kişi katılmışsa bu da farklı bir usul sorunu yaratır. Temsilciyle asıl ortağın kayıtları birlikte incelenir.

Ortak doğrudan katılmak istemiş fakat temsilci gönderme şartıyla karşılaşmış olabilir. Buna karşılık hukuken geçerli temsil kurulmuşken şirketin yalnızca temsilcinin dışarıdan kişi olduğunu gerekçe göstermesi ayrı değerlendirilir. Başvuruda temsil belgesinin bütün sayfaları, teslim tarihi ve ret açıklaması sunulmalıdır. Vekâletname fotoğrafında gerekli bilgi eksik görünüyorsa gerçek belgeye erişilir. Ret nedeni ile daha sonra tutanağa yazılan neden farklıysa bu fark açık gösterilir.

Oy sayısı ve karar nisabı

Limited şirkette oy hesabı sadece ortak sayısına göre yapılmaz; payların nominal değeri ve şirket sözleşmesi dikkate alınır. Bazı önemli kararlar için ağırlaştırılmış nisap bulunabilir. Engellenen ortağın pay oranı, toplam oy ve toplantıda sayılan oylar karşılaştırılır. Şirketin tek satırlık “çoğunluk kabul etti” kaydı, hangi çoğunluğun gerektiğini açıklamayabilir. Gündem maddeleri için farklı nisaplar uygulanıyorsa her karar ayrı hesaplanmalıdır. Genel bir toplantı toplamı yeterli olmayabilir.

Şirketin kendisine ait paylar, oy imtiyazı veya oy kullanma yasağı gibi unsurlar hesapta etkili olabilir. Tutanakta belirtilen oy ile pay defterindeki oran aynı olmayabilir. Engellenen ortağın oyu doğru sayılsaydı kararın alınıp alınamayacağı başlangıç incelemesinde gösterilebilir. Ancak hukuki etki tartışması sadece aritmetik hesabına indirgenmemelidir. Bilgi alma, görüşme ve toplantı sürecindeki usul sorunları da somut olayda değerlendirilebilir. Talepler bunların niteliğine göre kurulur.

İptal davasında özel başvuru imkânı

Türk Ticaret Kanununun 622. maddesi, anonim şirket genel kurul kararlarının iptal ve butlan hükümlerini limited şirkete kıyasen uygular. Genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen ortak bakımından, kararın alınmasına etkili usul aykırılığının ileri sürülmesi önemlidir. Toplantıda olumsuz oy verip muhalefeti tutanağa geçirme yolu ile haksız engellenme nedeniyle başvuru yolu aynı şartlara sahip değildir. Olay doğru hukuki gruba yerleştirilmelidir.

Bu nedenle toplantıya hiç alınmayan ortağa “olumsuz oy vermediğiniz için dava açamazsınız” şeklinde genel cevap verilmemelidir. Ancak katılım veya oy engelinin haksızlığı ve kararla bağlantısı açıklanmalıdır. Şirketin gerçekten geçerli bir oy yasağı uygulayıp uygulamadığı incelenir. İptal hakkı her soyut şikâyet için koşulsuz sonuç sağlamaz. Dava dilekçesinde hangi karar maddesinin hangi usul nedeniyle sakat olduğu ve istenen sonuç belirli yazılmalıdır.

Üç aylık sürenin başlangıcı

İptal davasının süresi karar tarihinden itibaren üç aydır. Tutanak örneğinin daha sonra verilmesi veya ortağın geç öğrenmesi süreyi kendiliğinden yeni baştan işleten genel neden değildir. Karar tarihi öğrenilir öğrenilmez süre hesabı yapılmalıdır. Son gün hesabında usul kuralları ve takvim dikkate alınır. Şirketten belge istemek veya sicile dilekçe vermek, bu dava süresini her durumda koruyan işlem değildir. Dava ve belge temini birlikte planlanmalıdır.

Bir toplantıda birden fazla karar alınmışsa her birinin tarihi genellikle aynı olsa da hangi karara itiraz edildiği ayrılır. Sonradan düzeltme veya yeni karar verilmişse bunların ayrı tarihleri olabilir. Eski kararın iptali ile yeni kararın hukuki durumu karıştırılmamalıdır. Bir önceki toplantı hakkında açılan dava, yeni kararın bütün sürelerini otomatik korumaz. Başvurunun ortak sıfatıyla yapıldığı ve özel şirket hukuku süresine tabi olduğu dikkate alınmalıdır.

Butlan ve yokluk iddiası aynı mı?

Katılım hakkını temel biçimde ortadan kaldıran bir kararın butlanı gibi başka sakatlıklar gündeme gelebilir. Bununla birlikte her toplantı usul hatası otomatik butlan veya yokluk sayılmaz. Üç aylık süreyi aşmış dosyada yalnızca dava adını değiştirerek sonuç alınacağı varsayılmamalıdır. Kararın içeriği ve ihlalin türü somut olarak değerlendirilir. İptal, butlan ve yokluk iddiaları hukuki neden ve usul bakımından ayrılır. Dilekçe bunların gerçek dayanağını göstermelidir.

Şirket defterindeki tutanağın sahte olduğu veya toplantının hiç yapılmadığı iddiası varsa bu da başka bir inceleme gerektirir. İmza, tarih ve katılım listesi incelenebilir. Başlangıçta mevcut belge okunmadan genel sahtecilik suçlaması yapılmamalıdır. Eksik fotokopi veya yanlış kayıt ile hiç gerçekleşmeyen toplantının belgelendirilmesi aynı değildir. Belgenin aslının temini ve korunması gerekebilir. Ceza iddiası bulunması, şirket kararının dava yoluyla incelenmesi ihtiyacını her koşulda ortadan kaldırmaz.

Kararın uygulanması nasıl ele alınır?

İptal davası açılması, bütün şirket işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. Kararın yürütülmesinin geri bırakılması veya uygun geçici hukuki koruma ayrıca istenebilir. Talep hangi uygulamanın hangi riski yaratacağını göstermelidir. Örneğin pay oranını değiştiren bir işlem, müdür değişikliği veya malvarlığını etkileyen kararın uygulanma zamanı önem taşıyabilir. Genel “şirket zarar görecek” ifadesi yerine somut risk ve belgeler sunulur. Mahkemenin değerlendirmesi ve gereken koşullar ayrı incelenir.

Tescile tabi karar sicile gönderilmişse başvuru ve ilan bilgisi takip edilir. Ticaret siciline yapılan itiraz, mahkemede organ kararına karşı açılacak dava ile aynı değildir. Sicil kaydının üçüncü kişilerin işlemlerine etkisi ayrıca bulunabilir. Kararın uygulanmasından sonra yapılan sözleşmelerin geçerliliği bütün dosyalarda aynı biçimde değişmez. Organ kararındaki sorunla dış işlem ilişkisi ayrı araştırılmalıdır. Hangi sonuç talep edildiği bu yüzden açıklaştırılır.

Şirket belgelerinin temini

Ortak çağrı belgesi, gündem, hazır bulunanlar listesi, tutanak ve oy hesabını isteyebilir. Limited şirket ortağının bilgi alma ve inceleme hakkı da kendi düzenlemesiyle değerlendirilir. Şirket belge vermiyorsa talebin hangi tarihte hangi kişiye yöneltildiği kayda alınır. Karar örneği alınamıyor diye süre hesabı tamamen bırakılmamalıdır. Sicile verilmiş suretler, şirket defteri veya mahkeme yoluyla belge temini seçenekleri somut ihtiyaca göre incelenir. Başvuru sonucu izlenir.

Oy engeli elektronik ortamda oluşmuşsa sistemin kayıtları ve hata mesajı saklanabilir. Ekran görüntüsünde toplantı bilgisi, giriş zamanı ve hesabın kime ait olduğu görünmelidir. Teknik hata ile şirketin bilerek erişim vermemesi ayrılmalıdır. Destek talebi ve işletmecinin cevabı olayın açıklanmasına yardımcı olur. Elektronik ortamın ilgili mevzuata uygun kurulup kurulmadığı da ayrıca kontrol edilir. Basit mesaj grubu, her durumda geçerli elektronik genel kurul sistemi olarak kabul edilmez.

Arabuluculuk ve doğru dava tarafı

Genel kurul kararının iptaline yönelik dava ile belirli para alacağı veya zarar talebi aynı dava şartlarına tabi olmak zorunda değildir. Ticari para uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk ayrıca kontrol edilir; sırf şirket uyuşmazlığı bulunduğu için her davada aynı şart varsayılmaz. İptal davasında davalı şirketin kendisi olarak belirlenir; yalnızca oy vermeyi engelleyen çalışana yöneltilmesi doğru olmayabilir. Ek sorumluluk talepleri varsa bunlar ayrı hukuki gerekçe gerektirir. Talepler açık ayrılır.

Şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi ve ilgili yetki düzeni değerlendirilir. Şirket merkezinin değişmiş olması hâlinde karar ve dava tarihindeki kayıtlar kontrol edilir. Ortak başka ilde yaşadığı için davanın her koşulda kendi adresindeki mahkemede açılacağı varsayılmamalıdır. Vekil aracılığıyla Türkiye'nin farklı illerindeki süreç yönetilebilir. Belgeler önce ortaklık, sonra çağrı ve katılım, ardından oy ve karar sırasıyla sunulduğunda dosyanın anlaşılması kolaylaşır.

Tutanaktaki kayıt gerçek olaya uymuyorsa

Ortak katılımı engellendiğini söylerken tutanakta kendi adına olumlu oy yazılmış olabilir. Önce tutanağın aslında imza bulunup bulunmadığı ve temsilci kaydı kontrol edilir. Ortak adına verilen oy bir temsil belgesine dayanıyorsa o belgenin gerçekliği ve kapsamı incelenir. Tutanaktaki genel katılım listesi ile karar bazındaki oy çizelgesi farklı bilgiler içerebilir. Yanlış kaydın neden oluştuğu belirlenmeden yalnızca bir rakama dayanılarak işlem yapılmamalıdır.

Ortak toplantının belirli bölümüne katılmış fakat daha sonra oy kullanmasına izin verilmemişse olayın zamanı ayrılmalıdır. İlk gündemdeki olumlu oy, bütün sonraki kararları onayladığını göstermez. Karar maddeleri, konuşma ve ayrılma saatleri mümkün olduğunca sıralanır. Şirketin cevabında katılım kabul edilirken oy engeli reddedilmiş olabilir. Bu fark dilekçede açık anlatılır. Başlangıçta genel olarak hiç katılmadım denilmesi, sonradan ortaya çıkan kayıtlarla gereksiz çelişki yaratabilir; gerçek olay tam olarak yazılmalıdır.

İki örnekte usul ve etki

Yüzde kırk pay sahibi ortak, sermaye artırımı toplantısına çağrılmış fakat kimliği doğrulanmasına rağmen içeri alınmamış olsun. Kararın nisabı ve ortağın katılım engelinin etkisi birlikte incelenir. Şirketin ret açıklaması, tutanak ve pay oranı sunulur. Başka örnekte ortak toplantıya katılmış ancak kendi işlemiyle ilgili belirli gündemde kanuni oy yasağı uygulanmış olabilir. Bu durumda yasağın gerçekten ilgili maddeye uyup uymadığı kontrol edilir. Her oy sınırlaması aynı derecede haksız kabul edilmez.

Mersin merkezli ofisimiz, farklı illerdeki limited şirket ortaklarının oy ve katılım uyuşmazlıklarında belgeleri inceleyerek dava sürecini yönetebilir. Karar tarihi, pay oranı, toplantı çağrısı ve ret nedeni gecikmeden paylaşılmalıdır. Üç aylık iptal süresi bakımından dosyanın belge bekleme aşamasında kalması risk yaratabilir. Yapılacak işlem, gerçek ortaklık ve hak durumuyla uyumlu biçimde seçilir; kararın iptali, yürütme ve varsa zarar talepleri ayrı gerekçelendirilir. Daha önce açılmış şirket davaları varsa dosya bilgileri de birlikte incelemeye sunulmalıdır.

Sık sorulan sorular

Toplantıya alınmadım, olumsuz oy vermemiş olmam engel mi?

Haksız katılım veya oy engeline dayanan özel iptal yolu ayrıca vardır. Toplantıda olumsuz oy ve tutanak muhalefeti şartıyla aynı değerlendirme yapılmaz. Engelin haksızlığı ve kararın alınmasına etkisi somut olarak ileri sürülmelidir.

Dava süresi kararı öğrendiğimde mi başlar?

İptal davasındaki üç aylık süre kural olarak karar tarihinden başlar. Geç öğrenme veya tutanağın geç verilmesi süreyi otomatik yeniden başlatmaz. Karar tarihi belirlenir belirlenmez doğru süre ve gerekli dava işlemi değerlendirilmelidir.

Şirketten tutanak istemek süreyi korur mu?

Belge talebi iptal davasının açılması yerine geçmez. Sicile başvuru veya yazışmanın süreyi her durumda durdurduğu varsayılmamalıdır. Belge temini ve dava hazırlığı birlikte yürütülür. Eksik belge nedeniyle karar tarihi kontrolü bırakılmamalıdır.

Temsilcim ortak olmadığı için reddedilebilir mi?

Limited şirkette temsilci ortak veya ortak olmayan kişi olabilir. Yetki belgesinin usulü ve kapsamı kontrol edilir. Sadece temsilcinin dışarıdan kişi olması genel ret gerekçesi olarak kabul edilmemelidir. Somut ret nedeni yazılı alınmalıdır.

Her gündem maddesinde oy kullanabilir miyim?

Kanuni oy sınırlamaları belirli konularda bulunabilir. Katılım hakkı ile ilgili oylamada oy hakkı ayrılır. İbra veya kişisel işlem gibi gündemlerde uygulanan yasağın koşulları görülmelidir. Şirketin genel ve sınırsız oy engeli ayrıca değerlendirilir.

Yüzde bir payla iptal davası açılabilir mi?

İptal hakkı ve başvuru koşulları özel düzenlemeyle belirlenir; yalnızca azınlık pay oranı üzerinden genel ret sonucu kurulmaz. Ancak ileri sürülen ihlalin niteliği ve kararla bağlantısı açıklanmalıdır. Ortaklık sıfatı ve somut karar incelemenin temelidir.

Dava açınca müdür değişikliği otomatik durur mu?

Dava bütün uygulamaları kendiliğinden durdurmaz. Geri bırakma veya uygun geçici koruma ayrıca değerlendirilir. Kararın hangi somut riski yarattığı ve uygulanma zamanı belgelenmelidir. Sicil işlemi ve organ kararına yönelik dava da ayrı ele alınır.

Oy kullanamadığım her karar batıl mıdır?

Hayır. İptal, butlan ve yokluk farklı sakatlıklardır. Her usul hatası otomatik butlan sayılmaz. Süreyi aşınca dava adını değiştirmek tek başına çözüm değildir. Kararın içeriği ve ihlalin ağırlığı somut olarak incelenir.

Davayı kapıda engelleyen kişiye mi açmalıyım?

Kararın iptalinde davalı şirketin kendisi olarak belirlenir. Engelleyen kişinin eylemi delil olabilir. O kişiye yönelik ayrı zarar veya sorumluluk talebi varsa koşulları ayrıca değerlendirilir. Bütün talepler tek taraf varsayımıyla kurulamaz.

Elektronik erişim hatasını nasıl göstermeliyim?

Toplantı bilgisi, giriş zamanı, hata ekranı ve destek başvurusunu saklayın. Teknik sorun ile erişimin bilerek engellenmesi ayrılır. Sistemin ilgili düzenlemeye uygunluğu da kontrol edilir. Basit mesaj kaydı geçerli elektronik genel kurulun bütün koşullarını göstermeyebilir.

İlgili hukuki konular

• Limited ortak bilgi ve belge inceleme hakkı
• Genel kurul çağrısının yapılmaması

Resmî kaynaklar

• Ticaret Bakanlığı: Türk Ticaret Kanunu m.445,446,622
• 7445 sayılı Kanun: ticari arabuluculuk kapsamı

Uyuşmazlığınıza ilişkin belgelerle hukuki değerlendirme talep etmek için iletişim sayfasından büromuza ulaşabilirsiniz. Mersin merkezli büromuz, farklı şehirlerdeki dosyaların takibini yetkili mahkeme ve başvuru usullerine göre planlar.

Resmî kaynaklar: Türk Ticaret Kanunu (6102)