Yazılım Lisansı Başkasına Devredilebilir mi?

Eser sahibinden veya mirasçılarından mali hak ya da kullanım ruhsatı edinen kişi, bunu başkasına devretmek için Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca onların yazılı muvafakatini almalıdır. Bir yazılım lisansının bedelinin ödenmiş olması, lisansı üçüncü kişiye aktarma yetkisini tek başına göstermez. Somut sözleşmenin konusu ve geçerli izin zinciri belirlenmelidir.

Lisans ile mali hak sahipliği ayrılır

Programı belirli cihazlarda veya kullanıcılarla çalıştırma izni, programın bütün mali haklarının devriyle aynı değildir. Lisans sahibi, sözleşmenin verdiği yetki kadar kullanım yapar. Programı geliştirme, çoğaltma, alt lisans verme ve dağıtma farklı yetkilerdir. Bir işletmenin kendi kullanım ruhsatını başka işletmeye bırakmak istemesi, ilk ruhsatın kapsamı ve devir izni üzerinden değerlendirilir.

49. madde yalnız ruhsatla sınırlı değildir; mali hakkı devralan kişinin sonraki devrine de ilişkindir. Bu nedenle “biz telif hakkını zaten aldık” açıklaması sonraki devir bakımından yeterli olmayabilir. İlk sözleşme, eser sahibinin üçüncü kişiye devir için geçerli yazılı onayını içeriyor mu, içeriyorsa hangi hak ve işlemleri kapsıyor, görülmelidir.

Satıcıdan alınan izin her zaman yeterli mi?

Yazılım dağıtıcısı veya bayi, hak sahibinin tanıdığı yetki çerçevesinde işlem yapabilir. Aracı işletmenin verdiği yazı, kendi yetkisini aşan bir kullanım izni yaratmaz. Eser sahibinden aracıya ve aracıdan kullanıcıya uzanan belgeler incelenir. FSEK 54, yetkisiz kişiden mali hak veya ruhsat edinilmesinde iyi niyeti genel bir koruma olarak kabul etmez.

Örneğin lisans alan şirket kapanırken programı ilişkili başka şirkete aktarmak isteyebilir. Şirketlerin ortaklarının aynı olması, iki tüzel kişiyi aynı kullanıcı yapmaz. Buna karşılık sözleşmede grup şirketleri için açık ve geçerli bir kullanım düzenlemesi bulunuyorsa değerlendirme değişebilir. Sonuç, yalnız lisans faturasındaki şirket adına bakılarak verilmez; izin metni de okunur.

Kullanıcı değiştirmek devir midir?

Bir şirketin çalışanını değiştirmesiyle kullanım hakkının başka tüzel kişiye geçirilmesi aynı olay değildir. Lisans kişi, cihaz, işletme veya belirli faaliyet üzerinden tanımlanmış olabilir. Yetkili şirket içinde hesabın yeni personele verilmesi, sözleşmedeki kullanıcı yönetimi koşulları bakımından incelenir. Farklı şirkete erişim verilmesi ise üçüncü kişi kullanımı veya devir sorununu doğurabilir.

Program kopyasının fiziksel ortamının el değiştirmesi de ruhsatın kapsamı hakkında tek başına yeterli bilgi vermez. Dosya veya cihaz teslimiyle fikri hak devri birbirine karıştırılmamalıdır. Birleşme gibi kanuni geçişler, sözleşmenin devri ve sıradan lisans aktarımı ayrı hukuki sebeplere dayanabileceğinden bu yazıdaki genel kural her geçiş olayına aynen uygulanmaz.

Devir belgesinde hangi noktalar açıklanmalı?

Devredilecek ruhsatın veya mali hakkın konusu, program sürümü, kullanım kapsamı, süre ve devralan kişi belirlenir. İlk hak sahibinin yazılı muvafakati ile devir sözleşmesinin şekli ayrıca kontrol edilir. FSEK 52, mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarrufların yazılı yapılmasını, konu hakların ayrı ayrı gösterilmesini ister. Belirsiz bir “tüm lisanslar aktarıldı” kaydıyla yetinilmemelidir.

Devir sırasında eski kullanıcıların erişiminin sona erip ermeyeceği ve teknik hesap taşıma işlemi de açıklanmalıdır. Sağlayıcının hesabı teknik olarak açması, gerekli fikri hak muvafakatinin varlığını tek başına kanıtlamaz. Lisans belgesi, yazılı izinler ve geçiş planı birlikte değerlendirilirse aynı ruhsatın birden çok işletmede kullanılmasıyla geçerli devir arasındaki ayrım görülebilir.

Bağlantılı konular

Yazılım Geliştirme Sözleşmesi: Kaynak Kod, Kabul Testi ve Fikrî Haklar; Ürünün Yazılım Lisansı Ayrı Çıktı: Kullanım İçin Sonradan Ücret İstenebilir mi?.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Resmî kaynaklar

• 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu — Kültür ve Turizm Bakanlığı: m.48–49,52,54,57.