Yabancı Vatandaşlık Türkiye Nüfusuna Nasıl Bildirilir?

Türk vatandaşı olan kişinin yabancı bir devlet vatandaşlığını da kazanması halinde, bu durumu gösteren belgelerle çok vatandaşlık bildirimi yapılabilir. 5901 sayılı Kanunun 44. maddesi uyarınca kayıtlardaki kişinin aynı kişi olduğu tespit edilirse nüfus aile kütüğüne çok vatandaşlık açıklaması işlenir. Bu işlem yabancı vatandaşlığı yeniden kazandırmaz; kazanılmış statünün Türk nüfus kaydında gösterilmesini sağlar. İki ülkedeki kimlik bilgilerinin eşleştirilmesi başvurunun önemli bölümüdür.

Bildirim hangi duruma ilişkin?

Bir kişinin hem Türk hem yabancı devlet vatandaşlığını taşımasıyla Türk vatandaşlığından çıkmış olması farklıdır. Yabancı pasaport sahibi olmak tek başına Türk vatandaşlığının kaybedildiğini göstermez. Mevcut Türk vatandaşlığı kaydı ve varsa çıkma veya kayıp kararı ayrıca kontrol edilmelidir. Çok vatandaşlık açıklaması, kaybedilmiş Türk vatandaşlığını kendiliğinden canlandırmaz.

Türk vatandaşlığını daha önce kaybeden kişinin talebi Türk vatandaşlığını yeniden kazanma koşulları içinde değerlendirilebilir. Çok vatandaşlık bildiriminin bu başvurunun yerine kullanılması doğru değildir. Önce kişinin mevcut statüsü, sonra yapılacak nüfus işlemi belirlenmelidir. Aynı ailenin üyelerinin statüleri de farklı olabilir.

Hangi belgeler hazırlanır?

NVİ açıklamasında VAT12 başvuru formu, fotoğraf, nüfus cüzdanı veya örneği ve yabancı vatandaşlığın hangi tarihte kazanıldığını gösteren belge sayılır. Yabancı belgenin kimlik bilgilerini içermesi, usulüne uygun onaylanması ve noter tasdikli Türkçe tercümesi istenir. Başvuru öncesinde işlem makamının güncel belge açıklaması kontrol edilmelidir.

Sadece yabancı ülkenin oturum kartı, vatandaşlığın kazanıldığını göstermeyebilir. Vatandaşlık belgesi ile ikamet izninin işlevi ayrıdır. Pasaport veya kazanım belgesindeki tarihlerin neyi ifade ettiği açıklığa kavuşturulmalıdır. Belgenin düzenlenme tarihi, vatandaşlığın kazanılma tarihinden farklı olabilir; bu iki tarih başvuruya yanlış aktarılmamalıdır.

İsimler farklıysa işlem yapılamaz mı?

Kanun, kayden aynı kişi olduğunun tespitini arar. Yabancı ülkede adın farklı yazılması, evlilik nedeniyle soyadının değişmesi veya alfabe farkı bulunması halinde bu bağlantıyı gösteren resmî belgeler önem kazanır. Yalnız başvuru formuna iki ad yazılması her durumda yeterli olmayabilir. Hangi belgenin eski ve yeni kimliği bağladığı açıklanmalıdır.

Doğum tarihi, doğum yeri, anne ve baba bilgileri ile önceki kimlik kayıtları birlikte karşılaştırılabilir. Gerçek bir kayıt hatasıyla normal yazım farklılığı ayrılmalıdır. Başvurucu, açıklayamadığı farklılığı gizlemek yerine dayanak belgelerle göstermelidir. Kurumun istediği ek belge kayıt eşleştirmesine yönelik olabilir; bunun hangi eksikliği giderdiği sorulabilir.

Başvuru nereden yapılır?

NVİ belge listesi, yurt içinde yerleşim yerindeki ilçe nüfus müdürlüğünü, yurt dışında dış temsilciliği gösterir. Başvuru bizzat veya bu hakkın kullanılmasına ilişkin özel vekâletnameyle yapılabilir; posta yoluyla müracaat kabul edilmez. Ergin olmayan veya ayırt etme gücünden yoksun kişiler bakımından veli veya vasi başvurur. Başvuru tarihi, formun evrak kaydına alındığı tarihtir.

Başvurunun kayıt numarası ve sunulan belgelerin bir kopyası saklanmalıdır. İşlem tamamlandığında açıklamanın doğru kişi, ülke ve kazanım bilgileriyle işlendiği kontrol edilebilir. Mavi Kart statüsü ise çıkma izniyle kayıp sonrasındaki ayrı hak düzenidir; çok vatandaşlık açıklamasıyla aynı belge değildir.

Sonradan yabancı vatandaşlık kaybedilirse

Diğer devlet vatandaşlığının kaybı da ilgili açıklamanın güncellenmesini gerektirir. NVİ, ergin kişinin kendisinin; küçük bakımından veli veya vasinin yurt içinde yerleşim yerindeki nüfus müdürlüğüne, yurt dışında dış temsilciliğe yazılı bildirimini açıklar. Kaybı gösteren resmî belge, eski açıklamanın durumunun incelenmesini sağlar.

Varsayımsal örnek: Türk vatandaşlığını koruyan kişi başka ülkede vatandaşlık kazanır ve orada farklı soyadı kullanır. Kazanım belgesiyle soyadı bağlantısını gösteren belgeyi birlikte sunar. Türk nüfusuna yapılan bildirim, diğer ülkenin çok vatandaşlığa ilişkin koşullarını değiştirmez; o ülkenin vatandaşlık kuralları ayrıca değerlendirilmelidir.

Başvuruda çocuk da bulunuyorsa onun yabancı vatandaşlığı hangi nedenle ve hangi tarihte kazandığı ayrıca belgelenmelidir. Ebeveynin belgesi, her durumda çocuk için aynı kazanım tarihini göstermez.

Hukuki kaynaklar

• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu — TBMM kabul metni — m.44; NVİ güncel açıklamasıyla karşılaştırıldı.
• NVİ çok vatandaşlık açıklaması — çok vatandaşlık bildirimi ve açıklamanın geçersiz hale getirilmesi.
• NVİ çok vatandaşlık başvuru belgeleri — VAT12, başvuru makamı ve usul.