Trafik Kazasında Araç Serviste Bekledi: İkame Araç Bedeli İstenebilir mi?

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Serviste beklenen günlerin tamamı talep edilebilir mi: Trafik kazasında aracı kullanamayan kişi, kusurlu taraftan ve koşullarına göre diğer sorumlulardan makul onarım süresi boyunca kullanım kaybı tazminatı isteyebilir.
• Hangi belge makul süreyi gösterir: Servis kabul formu, giriş-çıkış kaydı, ekspertiz raporu, onarım iş emri ve fatura tarihlerini bir çizelgeye yazın.
• Trafik sigortası, kasko ve sürücü ayrımı: Zorunlu trafik sigortası genel şartları gelir ve kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları teminat dışında tutar.
• Servis takviminde kritik ayrım: Araç kaza günü çekiciyle servise alınıp eksper üç gün sonra incelemiş, onarım on gün sürmüş, teslim hazır olduğu hâlde sahibi aracı bir hafta sonra almış olsun.
• Hukuki dayanak: 6098 sayılı Kanun; 2918 sayılı Kanun; Zorunlu trafik sigortası genel şartları.

Serviste beklenen günlerin tamamı talep edilebilir mi?

Trafik kazasında aracı kullanamayan kişi, kusurlu taraftan ve koşullarına göre diğer sorumlulardan makul onarım süresi boyunca kullanım kaybı tazminatı isteyebilir. Gerçekten araç kiralanmışsa uygun sınıftaki makul kira bedeli bir ölçü olabilir. Kiralanmamış olması, her olayda kullanım kaybı talebini otomatik kaldırmaz; zarar ve makul tutar bilirkişiyle belirlenebilir. Ancak tamirin teknik olarak iki hafta süreceği yerde aracın tercih nedeniyle iki ay bekletilmesi, bütün günlerin karşı tarafa yüklenmesini haklı kılmaz.

Hasar öncesinde aracın kullanılır durumda olması, kazanın verdiği zarar ve atfedilebilecek bekleme süresi ayrıdır. Parça tedariki, eksper incelemesi veya sigortacının onay gecikmesi varsa kimin hangi dönemde gecikmeye neden olduğu ayrıca araştırılır.

Hangi belge makul süreyi gösterir?

Servis kabul formu, giriş-çıkış kaydı, ekspertiz raporu, onarım iş emri ve fatura tarihlerini bir çizelgeye yazın. Parçanın hangi gün sipariş edilip ne zaman geldiğini ve araç teknik olarak ne zaman teslim edilebilir olduğunu belgeleyin. Kiralık araç faturası varsa aracın sınıfı ve kira günü de karşılaştırılır. Taksi makbuzları veya iş için yapılan yolculukların kayıtları, zararın türünü gösterebilir fakat aynı günler için çifte ödeme istenmemelidir.

Araç ticari olarak kullanılıyorsa gelir kaybı iddiası başka muhasebe belgeleri gerektirebilir. Hem kâr kaybı hem ikame araç gideri aynı kullanım dönemine ilişkinse hangi zarar kaleminin gerçekten doğduğu açıklanmalıdır.

Trafik sigortası, kasko ve sürücü ayrımı

Zorunlu trafik sigortası genel şartları gelir ve kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları teminat dışında tutar. Araç mahrumiyeti talebinin niteliği ve olası ek teminat ayrıca incelenmelidir. Kaskodaki ikame araç hizmeti de sözleşmenin süre, sınıf ve anlaşmalı servis koşullarına bağlıdır. Kusurlu sürücü ve işletene yöneltilecek haksız fiil talebi, sigorta teminatının kapsamı dışındaki kısmı bakımından ayrıca ele alınabilir.

Karşı sigortaya başvurulacaksa talebi hasar onarımı, değer kaybı ve araç mahrumiyetinden hangisi için yaptığınızı ayırın. 2918 sayılı Kanun’un sigortacıya yazılı başvuru düzenlemesi, dava öncesi süreçte önem taşıyabilir. Kazanın kusur oranı, ortak kusur ve kullanım ihtiyacı tutarı etkiler. Toplam servis süresine aylık kira tarifesini gelişigüzel çarpmak güvenilir bir hesap değildir.

Servis takviminde kritik ayrım

Araç kaza günü çekiciyle servise alınıp eksper üç gün sonra incelemiş, onarım on gün sürmüş, teslim hazır olduğu hâlde sahibi aracı bir hafta sonra almış olsun. Bu tarihler tek bir “yirmi gün serviste” ifadesine indirgenemez. Onarım için gereken süre, eksper beklemesi ve sahibin gecikmesi ayrı değerlendirilir. Sigortanın yanlış parça gönderdiği iddia ediliyorsa sipariş yazışmasını ve düzeltme tarihini saklayın. Kasko ikame araç sağlamışsa araç sahibinin aynı günler için ayrıca ödediği gerçek gider var mı, teminat nasıl işletilmiş, kontrol edin.

Aracın yerine daha lüks sınıf kiralanmışsa tüm fatura makul zarar olmayabilir. İşletme aracıysa gelir kayıtları, daha önceki günlük seferler ve alternatif araç bulunup bulunmadığı önemlidir. Hasar bedelinin ödenmesi, kullanım kaybı başlığını kendiliğinden sona erdirmez; ama uzlaşma metnindeki ibra kapsamı sonucu değiştirebilir. Mahkemeye sunulan cetvelde her günün nedeni ve dayanağı açık olmalıdır.

Hukuki dayanak

6098 sayılı Kanun; 2918 sayılı Kanun; Zorunlu trafik sigortası genel şartları. İlgili hükümler olayın tarihindeki yürürlük durumuyla birlikte değerlendirilmelidir.

İlgili okuma: trafik kazasında araç zararının hesabı.

İlgili konular için Tazminat Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)