Şirket Tasfiye Edildikten Sonra Unutulan Mal veya Dava Çıkarsa Ne Yapılır?

Kısa cevap

Tasfiyesi tamamlanıp ticaret sicilinden silinen bir şirketin sonradan banka hesabı, taşınmazı, alacağı veya devam eden davası ortaya çıkabilir. Bu durumda malın eski ortağa kendiliğinden geçtiği söylenemez. TTK m. 547, ek tasfiye için şirketin yeniden tescilinin mahkemeden istenebilmesine imkân verir. Mahkeme ek işlemin gerçekten zorunlu olup olmadığını inceler; gerekirse tasfiye memuru belirlenir ve işlem bitince şirket yeniden terkin edilir. Ek tasfiye, kapanmış şirketin bütün ticari faaliyetine sınırsız biçimde dönmesi anlamına gelmez.

Hangi eksik işler ek tasfiyeyi gerektirir?

Tasfiyeden önce satılmamış bir araç veya unutulan banka mevduatı, tahsil edilmesi gereken dava alacağı, iadesi gereken depozito ya da şirket aleyhine süren davanın temsil ihtiyacı örnek olabilir. Ancak sırf eski ortaklar arasında kâr paylaşımı tartışması bulunması her zaman yeniden tescil gerektirmeyebilir. Son tasfiye bilançosu, terkin ilanı, malın tapu veya banka kaydı ve devam eden yargılama dosyası birlikte incelenir. Tasfiye sırasında bilinen fakat bilinçli olarak dağıtılmayan mal varsa tasfiye memurunun önceki işlemleri ve olası sorumluluğu da ayrıca gündeme gelir.

Kim başvurur, mahkeme neye bakar?

TTK 547, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklıların şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesinden yeniden tescil isteyebilmesini düzenler. İstem, “ileride lazım olabilir” ihtimaline değil, somut mal, alacak veya işlem gereğine dayanmalıdır. Dilekçede tasfiyenin kapanış belgeleri, eksik işin kanıtı, işlemi başka şekilde yerine getirmenin neden mümkün olmadığı ve gerekli temsil düzeni gösterilir. Mahkeme kabul ederse sicil işlemi ve ek tasfiye organı üzerinden taşınmaz devri, tahsil veya davanın yürütülmesi yapılır. Normal tasfiye aşamaları bundan farklıdır.

Örnek olay

Anonim şirket tasfiye edilip sicilden silindikten bir yıl sonra eski bir tedarikçi davası lehine kesinleşir; kararda alacaklı şirket olarak hâlâ silinen tüzel kişi yazılıdır. Eski ortak tek başına “payıma düşen para” diye icra takibi açamaz. Tasfiye kararı, sicil ilanı ve dava ilamıyla ek tasfiye talep edilir; mahkemenin kararı ve yetkilendirme sonrasında alacak şirkete tahsil edilir. Ardından gider ve varsa diğer hak sahipleri dikkate alınarak tasfiye hesabı tamamlanır. Dava aleyhe çıkmış olsaydı alacaklı ve temsil meselesi farklı taleplerle gündeme gelebilirdi.

Ek tasfiye giderleri

Unutulan malın değerini ve yapılacak işlemin masrafını karşılaştırmak gerekir. Birkaç bin liralık hesap bakiyesi için sicil, mahkeme ve tasfiye masrafları orantısız olabilir; buna karşılık taşınmazın satılması veya yüksek bir alacağın tahsili ek işlemi gerekli kılar. Tasfiye memurunun eski adresi, şirket defterlerinin nerede saklandığı ve hangi ortağın bilgi sahibi olduğu dilekçe öncesi araştırılır. Eski pay sahipleri arasında anlaşmazlık varsa mahkemenin ek tasfiye için atayacağı görevlinin konumu önem taşır. Ek tasfiye işleminin bittiğinde tekrar kapanış ve terkin adımlarının yapılması unutulmamalıdır.

Alacaklı açısından sonuç

Şirket alacaklısı tasfiye kapandıktan sonra ortaya çıkan malı görüp doğrudan eski ortak adına haciz koyamaz. Borcun, şirketin ve malın hukuki bağlantısını gösterip uygun yeniden tescil veya tasfiye başvurusunu değerlendirmelidir. Ortaklara veya yöneticilere karşı başka sorumluluk hükümleri varsa bunlar ayrı hukuki zemindedir. Alacaklı için zamanaşımı ve takipteki süreler ek tasfiye beklenirken ayrıca izlenir. Davada silinen şirketin taraf ehliyeti tartışılıyorsa mahkemeye sicil ilanı ve ek tasfiye başvurusunun durumu bildirilir. Böylece usulî temsil eksikliği ile esas borcun varlığı birbirine karıştırılmaz.

Dosyada ayrıca değerlendirilecek nokta

Ek tasfiye açıldıktan sonra unutulan alacağın tahsil edildiği gün yeni bir vergi veya masraf doğabilir. Şirket defterleri ve geçmiş muhasebe kayıtları üzerinden bu giderler hesaplanır. Eski ortaklar malın doğrudan kendi paylarına geçmesini beklese de önce şirketin diğer hak sahipleri ve borçları incelenmelidir. Dava devam ediyorsa ek tasfiye kararı mahkemeye sunulup şirketin temsilcisi açıkça bildirilmeli; alınan ilamın yanlış taraf adına kesinleşmesi sorunu önlenmelidir. Ek tasfiye kararında hangi işlemin tamamlanacağı ve kimin şirket adına imza atacağı açık değilse banka veya tapu müdürlüğünde yeni engel çıkabilir. Talep edilen yetkinin mal ve dava numarasıyla uyumu mahkeme kararı kesinleşmeden kontrol edilmelidir.

Sık sorulan sorular

Şirket silindi; davayı kime karşı açacağım? Tüzel kişiliğin terkin etkisi ve ek tasfiye ihtiyacı dava konusu ve taraf sıfatı yönünden incelenir.
Unutulan malı bütün ortaklar birlikte satabilir mi? Mal şirket adına kayıtlıysa ortakların kişisel tasarrufu yetmez; uygun temsil ve sicil işlemi gerekir. Ortakların borç sorumluluğu başka sorudur.

Sonuç

Terkin ilanı ile ortaya çıkan mal veya davanın belgesi eşleştirilerek ek tasfiye ihtiyacının somut gerekçesi kurulmalıdır.

İlgili yazılar

• Limited ve Anonim Şirket Tasfiyesi Nasıl Yapılır?
• Şirket Borcundan Limited Şirket Ortağı ve Müdürün Sorumluluğu

Hukuki kaynaklar

• Türk Ticaret Kanunu — mevzuat.gov.tr