Sigorta Poliçesi Geç Teslim Edilirse Sigortalı Ne İsteyebilir?

Sigorta poliçesinin geç verilmesi, sigortacının belge verme yükümlülüğüne aykırılık oluşturabilir. TTK 1424'e göre sözleşme sigortacı veya sözleşme yapmaya yetkili acentesi tarafından yapılmışsa poliçe yirmi dört saat içinde, diğer hallerde on beş gün içinde sigorta ettirene verilmelidir. Süre sözleşmenin yapılmasından başlar. Sigortacı, poliçenin geç verilmesinden doğan zarardan sorumludur; fakat her gecikmede otomatik ve sabit bir tazminat tutarı öngörülmez.

Başvuru tarihi ile sözleşme tarihi aynı olmayabilir

Bir teklif alınması, form doldurulması veya fiyat sorulması sözleşmenin her durumda o anda kurulmuş olduğunu göstermez. Tarafların anlaşması ve işlemin hangi kişi üzerinden yürütüldüğü belirlenmelidir. Poliçe verme süresini hesaplamak için önce sözleşmenin yapıldığı tarih ortaya konur. Yalnız belgenin sonradan basıldığı tarihe göre hesap yapmak yanıltıcı olabilir.

Sigortacı veya sözleşme yapmaya yetkili acente üzerinden kurulan sözleşme ile kanunun diğer haller dediği durumlar aynı süreye tabi değildir. İşlemi yürüten kişinin sıfatı, yazışma ve yetki kayıtlarıyla anlaşılmalıdır. Başvurana kendisini acente olarak tanıtan herhangi bir kişinin gerçek yetkisi görülmeden kesin değerlendirme yapılmamalıdır. Şirket adı, sözleşme numarası ve ödeme bilgileri birlikte kontrol edilir.

Belge verilmezse sözleşme yok mu sayılır?

TTK 1424, poliçenin verilmediği durumda sözleşmenin ispatının genel hükümlere tabi olduğunu açıklar. Bu nedenle “poliçeyi alamadım, kesinlikle hiçbir sözleşme yoktur” sonucu doğru değildir. Teklif, kabul, prim ödeme kaydı ve tarafların yazışmaları ispat bakımından önem taşıyabilir. Somut sigorta ilişkisinin kurulup kurulmadığı belgelerin bütünüyle değerlendirilir.

Diğer taraftan yalnız bir para transferi, hangi risklerin hangi süre ve kapsamla sigortalandığını her olayda tek başına göstermez. Sigortalı menfaat, başlangıç tarihi ve kararlaştırılan şartlar açıklığa kavuşturulmalıdır. Poliçe istenmesi, belirsiz bir teminatı sonradan istenen kapsamda yaratmaz. Kararlaştırılan ilişkiyle düzenlenen belgenin birbirine uygun olması gerekir.

Gecikmeden doğan zarar nasıl gösterilir?

Kanundaki sorumluluk, geç teslimden doğan zarara ilişkindir. Talep sahibi hangi zararın meydana geldiğini ve bunun belgeyi zamanında alamamakla bağlantısını açıklamalıdır. Sadece gecikmenin rahatsızlık yarattığını söylemek her olayda para alacağı kurmaz. Yapılan ek gider, kaçırıldığı ileri sürülen işlem ve bunların belgeleri somutlaştırılmalıdır.

Örneğin sigorta belgesinin belirli tarihte sunulması gereken bir işlemde gecikme olmuş olabilir. Sözleşme tarihi, poliçe isteme kayıtları, ilgili işlemin son günü ve doğan gider birlikte incelenir. Zarara başka bir eksikliğin sebep olup olmadığı da değerlendirilmelidir. Poliçenin gecikmesi ile rizikonun gerçekleşmesi sonucu istenen sigorta tazminatı aynı talep değildir.

Gelen poliçe kararlaştırılan şartlardan farklıysa

TTK 1425, poliçenin hakları, temerrüt hükümlerini ve genel veya özel şartları içermesini; kolay okunabilir olmasını düzenler. Poliçe veya eklerindeki tekliften farklı ve sigorta ettiren, sigortalı yahut lehtar aleyhine hükümler için özel geçersizlik kuralı bulunur. Belge alındığında yalnız isim ve prim tutarına bakmak bu farkları kaçırabilir.

Teminat konusu, süre, limit, istisna ve ek şartlar teklif veya kabul kayıtlarıyla karşılaştırılmalıdır. Fark görülürse hangi madde ve hangi önceki anlaşmayla çeliştiği açıklanır. Bütün poliçenin mutlaka geçersiz olduğunu varsaymak yerine farkın kapsamı incelenir. Belgenin ilk gönderildiği sürüm ve sonraki değişiklikleri ayrı saklanmalıdır. Elektronik gönderimde iletinin tarihi, ekin tamamı ve erişim sorununu gösteren kayıtlar teslim tartışmasında yararlı olabilir.

Kaybedilen poliçe ve başvuru hazırlığı

Poliçenin hiç verilmemesi ile sigorta ettirenin aldığı poliçeyi sonradan kaybetmesi farklıdır. Kanun, kayıp halinde gideri sigorta ettirene ait olmak üzere yeni poliçe istenebileceğini belirtir. Eski belgenin kaybı, sigortacının baştaki teslim yükümlülüğüne aykırı davrandığını kendiliğinden göstermez. Olayların tarih sırası önemlidir.

sigorta priminin gecikmesi teminatın devamıyla ilgili ayrı koşullar doğurur. Poliçenin geç gelmesi tartışılırken prim durumu da gözden kaçırılmamalıdır. Çözülmeyen uyuşmazlıkta Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru koşulları ayrıca incelenebilir. Başvuruda sözleşme, teslim talebi, cevap ve zarar belgelerinin birlikte bulunması, belgenin verilmesi istemiyle para talebini doğru ayırmaya yardımcı olur.

Hukuki kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1424–1425; poliçenin verilmesi, gecikme zararı, ispat ve içerik.