Rötarlı Uçuşta Tazminat ve Yolcu Hakları: 3 Saat Kuralı

Kısa cevap: Uçuşunuzun geç kalkması ile tazminat hakkı aynı şey değildir. SHY-YOLCU Yönetmeliği m. 7/3 uyarınca uçuş teknik veya operasyonel nedenle gecikmiş ve planlanan son varış yerine 3 saat veya daha geç ulaşılmışsa hava yolu m. 8'deki tazminat ve m. 9'daki seçenekleri yerine getirmelidir. İç hat için 100 Avro; dış hat mesafesine göre 250, 400 veya 600 Avro düzenlenmiştir. Havalimanında beklerken yiyecek, içecek ve gerektiğinde konaklama hakkı ise farklı, daha erken zaman eşiklerinde başlayabilir.

Üç saati kalkışta mı, varışta mı hesaplayacağız?

2024 değişikliğiyle eklenen m. 7/3, teknik ve operasyonel gecikmede yolcunun planlanan son varış yerine ulaştırılması için üç saat eşiğini arar. Kapıda iki buçuk saat geç çıkıp havada süreyi telafi eden uçuşla, kapıda iki buçuk saat gecikip aktarma kaçtığı için son varışa altı saat geç ulaşılan uçuş aynı değildir. Bilet ve rezervasyondaki son varış, planlanan saat, fiilî iniş/varış ve aktarma kayıtlarını saklayın. Ayrı rezervasyonlarla alınan birbirinden bağımsız uçuşlar için son varış hesabını otomatik birleştirmeyin.

Gecikmenin nedeni de gereklidir. Yönetmelik üç saatlik tazminat kuralını “teknik ve operasyonel nedenlerle” tehir olarak kurar. Şiddetli hava şartı, güvenlik veya hava trafiği kısıtı gibi olaylarda aynı hükmün otomatik uygulanacağını varsaymayın; taşıyıcının verdiği somut gerekçeyi ve olayın uçuş üzerindeki etkisini isteyin. Sadece “operasyonel” yazan kısa mesaj yeterli açıklama olmayabilir. Uçuş numarası, tarih ve nedenin yazılı teyidi, incelemeyi mümkün kılar.

Rötarlı uçuş tazminatı ne kadar?

Yönetmelik m. 8, bu maddeye atıf yapılan hallerde iç hat uçuşunda 100 Avro, dış hatta 1.500 km veya altı için 250 Avro, 1.500–3.500 km için 400 Avro, 3.500 km üzeri için 600 Avro öngörür. Tazminatın Türk lirası karşılığı hesaplanırken ödeme günündeki TCMB döviz satış kuru esas alınır. Biletin satın alındığı günün kuru veya uçuş gününün kuru değil. Alternatif uçuşla zaman sınırları içinde ulaştırma teklifinde m. 8/3'teki koşullarda tutar yüzde 50 azaltılabilir; bunu her gecikmeye otomatik uygulamayın.

Yönetmelik Türk hava taşıma işletmelerinin Türkiye'ye veya Türkiye'den uçuşları ile yabancı işletmelerin Türkiye'den uçuşları için kapsam kurar; rezervasyon ve check-in koşullarına da bakılır. Yabancı hava yolunun yabancı ülkeden Türkiye'ye uçuşunda Türk yönetmeliğini sırf varış Türkiye diye uygulamayın. Çıkış ülkesinin ve taşıyıcının tabi olduğu yolcu düzenlemesi ayrıca araştırılır. Bileti aracı siteden alsanız da SHY-YOLCU talebinin ilk muhatabı uçuşu fiilen icra eden hava yolu işletmesidir.

İki saatlik gecikmede yemek, beş saatlikte bilet iadesi

Tazminat için üç saatlik son varış koşulu gerçekleşmese bile bekleme sırasında hizmet hakkı doğabilir. Yönetmelik m. 7/1'e göre 1.500 km veya daha kısa ve iç hat uçuşunda iki saat, 1.500–3.500 km aralığında üç saat, daha uzun hatta dört saat veya daha fazla hareket gecikmesi beklendiğinde taşıyıcı m. 10'daki yardım hizmetlerini teklif eder. Bekleme süresine göre içecek, kahvaltı/yemek; ertesi gün uçuşunda gerektiğinde otel ve havalimanı transferi; ücretsiz iki iletişim imkânı söz konusudur.

Tehir en az beş saat olduğunda m. 7/1, m. 9/1-a'daki bilet geri ödeme seçeneğine de işaret eder. Gerçekleştirilmeyen bölümün ücretinin ve seyahatin bütünü artık anlam taşımıyorsa ilgili gerçekleştirilen bölümlerin ücretinin en geç yedi gün içinde iadesi, gerekiyorsa ilk başlangıç noktasına dönüş uçuşu değerlendirilir. Uçmaya devam edip etmediğinizi, taşıyıcının size sunduğu seçeneği ve tahsil edilen ücretleri belgeleyin. Tazminat, yemek/otel desteği ve bilet iadesi farklı kalemlerdir; birbirinin yerine kupon verilmesini ancak koşullarıyla kabul edin. Tazminatın seyahat fişi/hizmet şeklinde ödenmesi için m. 8/4 yolcunun imzalı mutabakatını arar.

Başvuru sırası: hava yolu, sonra SHGM

SHGM'nin şikâyet açıklaması önce uçuşu icra eden hava yoluna başvurulmasını ister. 2023 yolcu hakları başvuru formu, hava yolundan 10 gün içinde cevap gelmezse veya cevap yeterli olmazsa SHGM'ye başvuruyu tarif eder. Şirketin online formundan uçuş kodu, PNR, planlanan ve gerçekleşen son varış, teknik/operasyonel gerekçe, talep edilen tazminat ve hizmet kalemlerini ayrı yazın. Sistem size yalnız kupon sunarsa nakit ödeme talebinizi ve imzalı mutabakat bulunmadığını açık belirtin.

Biniş kartı, rezervasyon, gecikme SMS'i, havalimanı ekranı, aktarma/son varış kaydı, yemek ve otel fişlerini saklayın. Fiilî maddi zarar ayrıca isteniyorsa zarar, nedensellik ve ilgili uluslararası/ulusal taşıma kuralları ayrı incelenir; sabit SHY-YOLCU tazminatı her ek kaybı otomatik karşılamaz. Uçuş iptali ve bagaj hakları rehberimiz iptal ve bagaj uyuşmazlığını ayrı açıklar.

Sık sorulan sorular

Uçağım 3 saat geç kalktı, tazminat kesin mi?

Üç saatlik tazminat eşiği teknik/operasyonel gecikmede planlanan son varışa ulaşmadaki süreyle ilgilidir. Kalkış, varış ve neden kayıtlarını karşılaştırın.

İç hat uçuş gecikmesi tazminatı kaç TL?

Yönetmelik iç hat için 100 Avro der. TL karşılığı tazminatın ödendiği günün TCMB döviz satış kuruyla hesaplanır; sabit bir TL tutarı yoktur.

İki saat rötarda yemek verilmeli mi?

İç hat ve 1.500 km veya daha kısa uçuşlarda m. 7'nin iki saatlik bekleme eşiği ve m. 10'un bekleme süresine uygun hizmeti incelenir.

Kuponu kabul etmek zorunda mıyım?

Tazminatın seyahat fişi veya başka hizmet olarak verilmesi için yolcunun imzalı mutabakatı gerekir. Nakdî/banka ödeme seçeneklerini yazılı isteyebilirsiniz.

Önce SHGM'ye mi başvurulur?

Önce fiilen uçuşu yapan hava yoluna başvurulur. On gün içinde cevap yoksa veya cevap yetersizse SHGM yolcu hakları başvurusu gündeme gelir.

Uçuş kayıtlarınızla değerlendirme

Uçuş tarihi, bilet/PNR, gerçek taşıyıcı, kalkış ve son varış saatleri, gecikme gerekçesi, aktarma ve gider fişlerini bir araya getirin. Mersin merkezli büromuz Türkiye'nin farklı illerinden yapılan gecikme başvurularında uygulanacak düzenleme, tazminat ve hizmet haklarını bu kayıtlara göre değerlendirebilir. İletişim sayfasından belge paylaşım biçimini öğrenin. Sonuç garantisi verilmez.

Kaynak erişim tarihi: 29 Eylül 2026. Genel bilgilendirmedir; uçuş tarihi, kapsam, gecikme nedeni ve yürürlükteki düzenleme somut olayda ayrıca incelenir.

Resmî kaynaklar: SHGM, SHY-YOLCU Yönetmeliği m. 2, 7–10; SHGM, yolcu hakları şikâyet açıklaması; SHGM, yolcu hakları başvuru formu.