Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinTek sipariş konusu mallar ayrı ayrı teslim edilmişse parçalı teslim bakımından cayma süresi, tüketicinin veya onun belirlediği üçüncü kişinin son malı teslim aldığı gün başlar. Birden fazla parçadan oluşan malda ise son parçanın teslimi esas alınır. Bu kurallar Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinin 9. maddesinde düzenlenmiştir. Aynı sepet ekranında farklı satıcılarla kurulmuş ayrı sözleşmeler bulunması, bütün ürünlerin tek süreye bağlanacağı anlamına gelmez. Düzenli aralıklarla teslim edilen mallarda da farklı başlangıç vardır. Sipariş, sözleşme ve gerçek teslim kayıtları birlikte okunmalıdır.

Parçalı teslim halinde hangi sipariş bütünlüğü aranır?
Bir satıcıdan tek siparişte alınan üç standart ürünün farklı depolardan ve farklı günlerde gelmesi parçalı teslimin sık görülen örneğidir. Siparişin tekliği ve sözleşmenin içeriği, sadece koli sayısıyla belirlenmez. Sipariş onayı, ürün listesi, satıcı unvanı ve sözleşme belgeleri karşılaştırılır. Aynı gün yapılan fakat ayrı sipariş numaralarıyla kurulan alışverişler kendiliğinden birleştirilmez. Tüketici, hangi malların aynı siparişin konusu olduğunu gösterebilmelidir. Satıcının lojistik sebeple birden fazla kargo kodu üretmesi de tek başına bunları bağımsız satışlara dönüştürmez.
Son ürünün teslimi başlangıç alındığında önce gelen ürünün olağan cayma süresi de bu ortak sipariş çerçevesinde değerlendirilir. Ancak bu sonuç, aynı mağazadan aylar içinde yapılan bütün alışverişler için en son teslim tarihinin kullanılabileceğini anlatmaz. İşlemler arasında sözleşme bağı bulunmalıdır. Başvuruda sipariş numarası, listelenen ürünler ve her birinin teslim günü tablo halinde anlatılabilir. Faturanın tek veya birden fazla olması yardımcı delildir; tek başına her olayda sözleşme sayısını kesin belirlemez. Belgenin gerçek satış düzeniyle uyumu incelenmelidir.
Ayrı ayrı teslim edilen mallarda son malın tarihi
Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü fıkrası, tek sipariş konusu olup ayrı ayrı teslim edilen mallarda tüketicinin veya belirlediği üçüncü kişinin son malı teslim aldığı günü esas alır. İlk kolinin satıcıdan çıkışı, son kolinin kargoya verilmesi veya siparişin uygulamada hazırlanıyor görünmesi bu teslimin yerine geçmez. Tüketiciye yapılan gerçek teslim araştırılır. Teslim kaydı yanlış görünüyorsa kargo firmasından ayrıntı istenebilir. Malın kaybolduğu ve tüketiciye hiç ulaşmadığı olayda satıcının sistemde teslim edildi yazması kendi başına süreyi başlatan kesin bir olgu değildir.
Son malın tüketicinin görevlendirdiği kişiye teslim edilmesi de önemlidir. Teslimi yapabilecek kişi tüketici tarafından belirlenmiş olmalıdır. Tüketicinin kendi seçtiği yakınına yapılan teslim ile taşıyıcının kendi aktarma merkezinde tuttuğu paket aynı değerlendirmeye tabi değildir. Komşuya veya güvenliğe teslim tartışması varsa yetkilendirme ve somut teslim koşulları incelenir. Tüketici hangi gün haberdar olduğunu değil yalnız kendi yorumunu destekleyen günü seçmemeli; teslimin kime ve hangi şekilde yapıldığını ortaya koymalıdır. Bu bilgiler süre hesabının doğru kurulmasını sağlar.
Tek mal birden fazla parçadan oluşuyorsa ne değişir?
Bir çalışma masasının tabla, ayak ve bağlantı parçalarının ayrı gönderilmesi, farklı malların tek siparişte tesliminden başka bir durumdur. Yönetmelik birden fazla parçadan oluşan mallarda son parçanın teslimini esas alır. Malın çalışması veya tamamlanması için gerekli parçalar sözleşmenin içeriğinden belirlenir. Satıcının ürünle birlikte göndermeyi üstlendiği parça hiç gelmemişse bu eksiklik dosyada açıkça yazılır. Tüketicinin ürünü kullanabilmesi için sonradan ayrıca satın aldığı bağımsız aksesuar ise her zaman ilk satışın son parçası sayılmaz.
Eksik parçanın ücretsiz hediye mi, ürünün teknik bileşeni mi veya ayrıca bedelle alınan bağımsız ürün mü olduğu da incelenir. Satış ilanı, ürün açıklaması ve paket içeriği önemlidir. Eksik vida nedeniyle ürünün monte edilememesi ile kullanımı etkilemeyen başka bir promosyonun gecikmesi aynı hukuki olay olarak anlatılmamalıdır. Tüketici parça listesini satıcının taahhüdüyle karşılaştırabilir. Montajın satıcı tarafından ayrıca daha sonra yapılacak olması ise otomatik olarak her üründe teslim tarihini montaj gününe taşımaya yetmez; mal ve hizmet ilişkisinin gerçek yapısı ayrıca değerlendirilir.
Düzenli teslim sözleşmesinde ilk malın tarihi neden esas alınır?
Belirli süre boyunca düzenli mal teslimi yapılan sözleşmelerde yönetmelik, ilk malın teslim gününü başlangıç kabul eder. Örneğin belirli dönem boyunca belirli aralıklarla ürün gönderilmesini içeren tek sözleşme, tek siparişin lojistik nedenle birkaç kolide gelmesiyle karıştırılmamalıdır. Tüketici her yeni düzenli teslimin bütün sözleşme için yeniden on dört gün başlattığını varsayamaz. Sözleşmenin dönemsel yapısı ve ürünlerin hangi plana göre gönderildiği okunmalıdır. Bağımsız yenilenen siparişlerin bulunması halinde de her işlemin kendi hukuki ilişkisi belirlenir.
Düzenli teslimde ürünün ayıplı gelmesi, eksik gönderilmesi veya abonelikten çıkılması ayrı hakları gündeme getirebilir. İlk cayma döneminin sona ermiş olması satıcının sonraki teslimleri sözleşmeye uygun yapma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak her ay ortaya çıkan teslim sorununun, ilk sözleşmeden gerekçesiz cayma süresini yeniden başlattığı söylenemez. Başvuru, istenen sonuca uygun kurulmalıdır: belirli teslimin düzeltilmesi, ayıplı ürünün giderilmesi, abonelik feshi veya uygulanabilir cayma birbirinden ayrılır. Düzenli teslim planı, ücret dönemi ve sevkiyat kayıtları bu ayrımda önemli olur.
Aynı sepet içindeki ayrı satıcılara tek süre uygulanır mı?
Pazaryerinde tek ödeme ekranında birden fazla satıcıdan ürün alınabilir. Bunun arkasında ayrı satış sözleşmeleri bulunması mümkündür. Bir satıcının geç gönderdiği ürün, diğer satıcıyla daha önce tamamlanmış bağımsız sözleşmenin cayma başlangıcını kendiliğinden değiştirmez. Siparişin görünür ana numarası yanında alt siparişler, satıcı unvanları ve ön bilgilendirme formları incelenir. Platformun tek ödeme tahsil etmesi, her olayda tek sözleşmenin varlığını kesinleştirmez. Tüketiciye hangi satıcıdan hangi malın satıldığı açıklaştırılmalıdır.
Satıcı aynı şirket olsa bile sonradan eklenen yeni siparişin ilk siparişe hukuken dahil olup olmadığı araştırılır. Farklı mağaza markalarıyla çalışan aynı tüzel kişi veya aynı markayı kullanan farklı şirketler de görülebilir. Bu nedenle yalnız site logosundan sonuç çıkarılmaz. Başvuruda her ürünün satıcısı ve sözleşmesi gösterilirse geç teslimin hangi süreyi etkilediği anlaşılır. Platformun ekran tasarımı karışıklık yaratıyorsa sipariş kayıtları talep edilebilir. Tüketicinin bütün sepeti tek sözleşme gibi yorumlaması ile satıcının gerçek kayıtları arasında fark varsa bu fark somut belgelerle tartışılmalıdır.
Kargoya teslim ve tüketiciye teslim aynı değildir
Yönetmeliğin 9. maddesi, malın satıcı tarafından taşıyıcıya tesliminin tüketiciye teslim kabul edilmediğini açıkça düzenler. Satıcının “biz ürünü beş gün önce kargoya verdik” açıklaması bu nedenle cayma süresinin beş gün önce başladığını göstermez. Taşıma sırasındaki gecikme, kayıp veya aktarma kaydı ayrı olgulardır. Tüketiciye teslim kanıtı istenebilir. Kargo takip ekranı, teslim tutanağı ve bildirilen alıcı adı karşılaştırılır. Özellikle birden fazla paket varsa her takip kodunun hangi ürün veya parçayla eşleştiği belirlenmelidir.
Bir koli teslim edilmiş ama içindeki ürün eksikse taşıyıcının tüm siparişe ilişkin teslim işareti gerçeği tam anlatmayabilir. Kutu açılışı, paket ağırlığı, ürün listesi ve satıcıya erken yapılan eksiklik bildirimi yardımcı olabilir. Tüketici sadece uygulamadaki işareti düzeltmekle yetinmemeli; gerçekte hangi malın kendisine gelmediğini belirtmelidir. Paket açma videosu yararlı olabilir fakat yokluğu her olayda hak kaybı anlamına gelmez. İşlem kayıtlarının tamamı değerlendirilir. Yanlış teslim işaretiyle süre geçtiği ileri sürülüyorsa itirazın odağı teslim edilmeyen son mal veya parça ve bunu gösteren belgelerdir.
Son ürün gelmiyorsa cayma için süresiz beklemek gerekir mi?
Tüketici sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar da cayma hakkını kullanabilir. Bu nedenle son ürünün gelmesini beklemek zorunda değildir. Siparişin tamamından vazgeçiliyorsa irade açıkça bildirilir; önce teslim alınan malların geri gönderimi ayrıca planlanır. Sadece eksik malın tamamlanmasını istemek ile sözleşmeden caymak farklı taleplerdir. Satıcı tüketicinin eksiklik şikâyetini otomatik olarak cayma gibi, tüketici de her destek mesajını cayma bildirimi gibi yorumlamamalıdır. Talebin hukuki amacı açıkça yazılmalıdır.
Teslim gecikmesinin başka sonuçları da vardır. Kişisel ihtiyaç doğrultusunda hazırlanan mallar bakımından istisna saklı olmak üzere, mesafeli mal satışında taahhüt edilen teslim süresi ve her durumda otuz günlük üst sınır gözetilir. Süresinde edimin yerine getirilmemesi fesih yolunu gündeme getirebilir. Stok yokluğu ise her olayda imkânsızlaşma kabul edilmez. Parçalı teslim kuralı satıcının kalan ürünü süresiz geciktirmesine izin veren bir hüküm değildir. Başvuruda tüketicinin cayma mı, gecikmeye bağlı fesih mi, yoksa eksik ifanın tamamlanmasını mı istediği belirlenmelidir.

Önce gelen malın kullanılması hakkı kendiliğinden bitirir mi?
Mesafeli satışta cayma süresi içinde malın talimata, işleyişine ve teknik özelliklerine uygun kullanımı nedeniyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan tüketici sorumlu tutulmaz. Dolayısıyla ilk malın kutusunun açılması veya uygun biçimde incelenmesi, tek siparişte son malın teslimini esas alan süre kuralını kendi başına ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte ürünün cayma istisnasına girip girmediği kontrol edilir. Hijyen koruması açılan bazı ürünler veya kişisel üretim gibi istisnalar, teslim sırası tartışmasından bağımsızdır.
Yanlış kullanım, ürünün zarar görmesi veya satıcıya eksik parça gönderilmesi ayrı tartışma doğurabilir. “Son ürün henüz gelmedi” diyerek ilk ürünü her şartta sınırsız kullanmanın sonuçsuz olacağı söylenemez. Tüketici ilk ürünü korumalı, geri göndereceği aksesuarları ve parça listesini kaydetmelidir. Cayma bildirimi son malın tesliminden sonra yapılacaksa önceki kullanım ve ürün durumu da belgelenebilir. Sürenin doğru başlangıcı, malın niteliği ve kullanım şekli birbirini ikame etmez; her biri kendi şartıyla incelenir. İade reddinin gerçek nedeni hangisiyse başvuru ona cevap vermelidir.
Sadece önce gelen ürünü iade etmek istenirse
Birden fazla ürün içeren siparişte tüketici yalnız bir ürünü geri vermek isteyebilir. Bunun ayrı ve bölünebilir bir mal satışı mı yoksa birlikte satılmış bölünmez bir paket mi olduğu incelenir. Yönetmelikteki başlangıç kuralı, bütün ticari paketlerde koşulsuz kısmi iade hakkı bulunduğu şeklinde genişletilmemelidir. Satışın kapsamı ve tüketicinin açık talebi önemlidir. Kısmi iade kabul edilmişse hangi ürünün geri verileceği, indirim ve varsa kampanya hesabı ayrıca belirlenebilir. Son ürün tarihi tartışması bu bedel hesabının bütün sorunlarını çözmez.
Birden fazla parçadan oluşan tek malda ise yalnız bir parçanın gönderilmesi çoğu zaman bütün malın iadesiyle aynı anlamı taşımaz. Tüketici sözleşmeden tamamen cayacaksa ürünün tüm teslim alınmış parçalarını ve aksesuarlarını geri verme yükümlülüğü değerlendirilir. Eksik veya ayıplı tek parçanın değiştirilmesi isteniyorsa başka bir hak kullanılıyor olabilir. Bildirimde bu ayrım yazılmalıdır. Satıcı “kısmi iade yapılamaz” dediğinde başvurunun bir bütün mal mı, bağımsız bir ürün mü veya seçimlik hak kapsamında parça giderimi mi olduğu açıklanarak somut cevap istenir.
Bildirimde son teslim tarihi nasıl gösterilir?
Cayma iradesi yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla yöneltilir. Bildirimde tek sipariş numarası, ürün listesi ve son mal ya da parçanın teslim günü belirtilebilir. Tüketici, satıcının ilk teslim tarihine göre süre geçtiği cevabını da ekleyebilir. Son teslim kaydı, taşıma kodu ve alıcı bilgisi hazır tutulur. Uygulama iade butonu kapanmışsa kayıtlı destek kanalı ve satıcı iletişim adresi kullanılabilir. Satıcının süre hesabına itiraz ederken ayrıca cayma hakkının kullanıldığı açıkça söylenmelidir; yalnız “tarihi düzeltin” talebiyle yetinilmemelidir.
Cayma sonrası malın geri gönderimi, satıcının kendisi alma teklifi bulunmadıkça bildirimden itibaren on dört gün içinde yapılmalıdır. Birden fazla koliyle geri gönderiliyorsa hangi kolide hangi mal bulunduğu listelenir. Güncel Bakanlık açıklamasındaki bedel iadesi başlangıcı da gönderim taşıyıcısına göre kontrol edilir. Ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim ile başka taşıyıcı kullanılması farklı başlangıçlar doğurabilir. Bu yüzden son malın tüketiciye teslimi, cayma bildirimi, iade kargosuna teslim ve satıcıya geri ulaşma tarihleri tek bir tarih gibi yazılmamalıdır. Her işlemin belgesi ayrı korunur.
Varsayımsal örnek: aynı siparişte iki lamba ve bir raf
Tüketici aynı satıcıdan tek siparişle iki lamba ve bir raf almış olsun. Lambalar ayın üçüncü günü, raf ayın onuncu günü teslim edilmiş olsun. Siparişin tek sözleşme kapsamında ve cayma hakkına tabi olduğu varsayımında, tek siparişte ayrı ayrı teslim edilen mallar kuralı gereği son malın teslim günü esas alınır. Satıcı ilk lambanın teslim günü üzerinden bütün siparişin süresinin geçtiğini ileri sürerse tüketici rafın teslim kaydını ve sipariş bütünlüğünü göstererek cevap verebilir. Süre hesabı somut tarihler üzerinden yapılır.
Aynı ürünler platformda farklı satıcıların ayrı sözleşmeleriyle alınmışsa rafın geç teslimi lambaların bağımsız sözleşmesini otomatik olarak uzatmaz. Rafın iki teknik parçası ayrı günlerde gelmişse raf bakımından son parça kuralı ayrıca uygulanabilir. Bu örnek gerçek bir dava sonucu değildir. Sipariş sayısı, satıcı sayısı ve malın parça yapısı birbirinden ayrıldığında görünürde aynı kargo gecikmesinin farklı sonuç doğurabileceğini gösterir. Tüketicinin elindeki belgeyi yalnız tarih bakımından değil sözleşmeyle bağlantısı bakımından da kontrol etmesi gerekir.
Parçalı teslim uyuşmazlığında hangi belgeler önemlidir?
Sipariş onayı, ürün listesi, satıcı unvanları, sözleşmeler ve ön bilgilendirme belgeleri ilk gruptur. İkinci grupta her kargoya ait takip kodu, paket içeriği, gerçek teslim günü ve alıcı bilgisi bulunur. Üçüncü grupta cayma bildirimi, satıcının süre cevabı ve geri gönderim kayıtları yer alır. Belge listesinin yanında kısa bir kronoloji yazılması yararlıdır. Eksik mal veya parça varsa bunun hiç gelmediği ve ne zaman bildirildiği açıklanır. Talep edilen tutar ile geri gönderilecek mallar eşleştirilir; ayrı satıcıların tutarları gerekçesiz biçimde tek borçluya yüklenmez.
2026’da değeri 186.000 TL’nin altında olan tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyeti yolu zorunludur. Bu değere eşit veya üstündeki uyuşmazlıklarda kanuni istisnalar gözetilerek dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi gündeme gelir. Yer bakımından tüketicinin yerleşim yeri veya işlemin yapıldığı yer esasları değerlendirilir. Başvuru, cayma iradesini satıcıya yöneltmenin yerine geçmez. Satıcı veya platformun role göre sorumluluğu da somutlaştırılır. Dosyada doğru süre başlangıcının ve sözleşme bütünlüğünün gösterilmesi, yalnız kargo ekranının son durumuna dayanan yüzeysel bir tartışmadan daha açıklayıcı olur.
Sık sorulan sorular
Tek siparişin ilk ürünü on gün önce geldi; son ürün bugün geldi. Hangi tarih esas alınır?
Tek sipariş konusu mallar ayrı ayrı teslim edilmişse cayma süresi son malın tüketiciye veya belirlediği üçüncü kişiye tesliminden başlar. Siparişin gerçekten tek sözleşme kapsamında olması ve uygulanabilir cayma hakkı bulunması kontrol edilir. Ayrı sözleşmeler bu nedenle otomatik birleştirilmez.
Satıcı son paketi kargoya verdiğinde cayma süresi başlar mı?
Hayır. Yönetmelik, satıcının taşıyıcıya teslimini tüketiciye teslim olarak kabul etmez. Son malın veya gerekli son parçanın tüketiciye ya da onun belirlediği kişiye gerçekten teslimi araştırılır. Kargo çıkış kaydı ile alıcı teslim kaydı ayrılmalıdır.
Bir masanın ayakları geç geldi; masa tablasının teslim günü mü önemlidir?
Birden fazla parçadan oluşan malda son parçanın teslim günü esas alınır. Ayakların satılan masanın parçası olduğunun sipariş içeriğiyle gösterilmesi gerekir. Sonradan ayrıca alınmış bağımsız aksesuar her zaman ilk satışın son parçası kabul edilmez.
Her ay ürün gönderen sözleşmede her kutu yeni cayma süresi başlatır mı?
Belirli süre boyunca düzenli mal teslimi yapılan sözleşmelerde başlangıç ilk malın teslimidir. Bu düzen, tek siparişin lojistik nedenle ayrı kolilerde gelmesiyle aynı değildir. Sonraki ayıplı veya eksik teslimler ise kendi hukuki hakları bakımından ayrıca incelenir.
Son ürün hiç gelmediyse cayma bildirimini bekletmeli miyim?
Tüketici sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar da cayma hakkını kullanabilir; son ürünü beklemek zorunda değildir. Cayma, eksik ifanın tamamlanması ve teslim gecikmesine bağlı fesih farklı taleplerdir. Seçilen talep açıkça bildirilmeli ve önce gelen malların geri teslimi planlanmalıdır.
Resmî hukuki dayanaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.48 ve 68.
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği: m.9/2-5: ayrı mallar, son parça, düzenli teslim ve taşıyıcı ayrımı.
- Ticaret Bakanlığı mesafeli sözleşmeler bilgilendirmesi: Güncel teslim, cayma ve geri gönderim yükümlülükleri.
- Ticaret Bakanlığı tüketici hakem heyetleri bilgilendirmesi: 2026 görev sınırı ve başvuru yeri.
İlgili hukuk yazıları
- Mesafeli satışta cayma hakkının temel koşulları
- İade kargosunu satıcının teslim almaması
- Sosyal medya siparişinde satıcı kimliği ve cayma
Bu konuya ilişkin diğer açıklamalar Tüketici Hukuku bölümündedir. Yazar: Av. Emirhan Keskin. Mersin’den, yetki ve vekâletname koşulları değerlendirilerek Türkiye genelindeki dosyalar için iletişim kurulabilir. Hukuki dayanaklar 30 Eylül 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.
Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)
