Mahkeme Bir Talebim Hakkında Karar Vermedi: Ek Karar İstenebilir mi?

Mahkemenin talep hakkında karar vermemesi, hükmün tamamlanması yolunu gündeme getirebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 305/A maddesine göre taraflardan her biri, nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ek karar isteyebilir. Bunun için yargılamada ileri sürülmüş veya mahkemece kendiliğinden hükme geçirilmesi gereken bir husus hakkında tamamen ya da kısmen karar verilmemiş olmalıdır. Verilmiş fakat yanlış bulunan kararın değiştirilmesi aynı işlem değildir.

Unutulmuş talep ile reddedilmiş talep ayrılır

Önce dava dilekçesindeki talepler, sonraki geçerli değişiklikler ve kararın hüküm bölümü yan yana incelenmelidir. Mahkeme bir kalemi açıkça reddetmişse o konuda karar bulunur. Tarafın ret gerekçesine katılmaması, aynı kalemi unutulmuş hale getirmez. Buna karşılık bağımsız bir istemin hükümde hiç karşılığının olmaması tamamlama incelemesini gerektirebilir.

Gerekçede bir alacaktan söz edilmesi, hüküm kısmında o alacak hakkında yeterli karar bulunduğunu her olayda göstermez. Ancak sadece tarafın tercih ettiği cümlenin kullanılmamış olması da eksik hüküm değildir. İstemlerin kapsamı, yargılama sırasında daraltma olup olmadığı ve kararın tamamı birlikte okunur. Başvuruda hangi talep bakımından hangi eksikliğin bulunduğu gösterilmelidir.

Bir aylık süre hangi günden hesaplanır?

Kanundaki başlangıç, nihai kararın tebliğidir. Duruşmada karar sonucunun duyulması, dosyanın elektronik ortamda görülmesi ve usulüne uygun tebligatın tarihi aynı olgu değildir. Taraf veya vekile yapılan tebligatın geçerli tarihi belirlenmeli; elektronik tebligat varsa buna ilişkin kayıtlar da alınmalıdır. Süre hesabı, yalnız kararın üzerinde yazılı tarihe göre yapılmamalıdır.

Bir aylık tamamlama süresi ile karara karşı başvurulabilecek kanun yolunun süresi birbirinin yerine kullanılmaz. Ek karar talebi yapıldığında bütün istinaf veya temyiz sürelerinin kendiliğinden durduğu varsayımıyla hareket edilmemelidir. Asıl karardaki başka itirazların süresi ayrıca takip edilir. Her işlem için başlangıç, son gün ve gereken evrak ayrı takvimde gösterilebilir.

Dilekçe hangi mahkemeye verilir?

HMK 306 uyarınca tamamlama, hükmü veren mahkemeden dilekçeyle istenir. Dilekçeye taraf sayısı kadar nüsha eklenmesi düzenlenmiştir. Kararın esas ve karar numarası, tebliğ tarihi, unutulduğu ileri sürülen istem ve istemin daha önce hangi dilekçede yer aldığı açıklanmalıdır. Yeni bir davanın bütün olaylarını tekrarlamak yerine eksik hüküm bağlantısı somutlaştırılır.

Mahkeme dilekçeyi karşı tarafa, belirlediği cevap süresiyle tebliğ eder. Verilen cevap başvurana bildirilir. Cevap gelmese de dosya üzerinden karar verilebilir; gerekli görülürse taraflar sözlü açıklama için çağrılır. Dolayısıyla her tamamlama başvurusunda yeni bir duruşmanın mutlaka yapılacağı söylenemez. Gelen ara kararlar ve tebligatlar takip edilmelidir.

Hesap hatası ve belirsiz ifade farklı yollardır

Hükümdeki açık yazı veya hesap hatası HMK 304'teki tashih kapsamında değerlendirilebilir. İcrada tereddüt yaratan belirsiz veya çelişkili hüküm fıkraları için 305'teki tavzih gündeme gelir. Tavzih yoluyla tarafların hak ve borçları genişletilemez veya değiştirilemez. Tamamlama ise daha önce hükme bağlanmamış hususa yönelir. Başlığın yanlış seçilmemesi için eksikliğin niteliği önce belirlenmelidir.

Yargılama sırasında söylenen bir beyanın tutanağa yanlış yazılması da doğrudan aynı sorun değildir. duruşma tutanağındaki beyanın düzeltilmesi için ilgili tutanak ayrıca incelenir. Kararda eksik görünen talebin gerçekte usulüne uygun ileri sürülüp sürülmediği bu kayıtlarla anlaşılabilir. Dosyaya hiç taşınmamış yeni bir alacak, tamamlama yoluyla her durumda eklenemez.

Varsayımsal dosya üzerinden kontrol

Davacının iki ayrı alacak kalemi istediğini, mahkemenin yalnız birincisi hakkında hüküm kurduğunu varsayalım. İkinci kalemden feragat veya başka bir işlem bulunmuyorsa, taraf o kalemin dilekçedeki yerini ve hükümdeki boşluğu göstererek süresinde ek karar isteyebilir. İkinci kalem açıkça reddedilmişse başvurunun hukuki yolu farklı değerlendirilir.

Ek karara karşı kanun yoluna başvurulabileceği 305/A maddesinde belirtilmiştir; uygulanabilir koşul ve süre somut karar bakımından incelenir. Dosyada süresinden sonra sunulan deliller sorunu varsa, tamamlama isteği kaçırılmış her delil süresini yeniden başlatmaz. İstem listesi, tebligat ve karar karşılaştırması başvurunun temelini oluşturur; ek karar verilmesi sonucu önceden garanti edilemez.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.304–306; 7251 sayılı Kanun ile eklenen305/A hükmün tamamlanması.