Limited Şirkette Tek Ortak Kalınca Şirket Kapanır mı?

Limited şirkette tek ortak kalması şirketin kendiliğinden kapanmasına yol açmaz. Türk Ticaret Kanunu limited şirketin bir veya daha fazla kişiyle kurulmasına izin verir. Sonradan bütün payların tek kişide toplanması da mümkündür. Ancak tek ortaklı duruma geçişin bildirilmesi, tescili ve ilanı gerekir. Ortak sayısının azalmasıyla şirketin sona ermesi, yönetimin değişmesi ve pay devrinin geçerliliği birbirinden ayrı konulardır.

İki farklı yedi günlük süre vardır

TTK 574'e göre ortak sayısı bire düşerse bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde durum müdürlere yazılı olarak bildirilir. Müdürler ise bildirimi aldıkları tarihten başlayarak yedinci günün sonuna kadar şirketin tek ortaklı olduğunu, ortağın adını, yerleşim yerini ve vatandaşlığını tescil ve ilan ettirir. Süreler farklı başlangıçlara bağlıdır; tek bir belirsiz “yedi gün” hesabı yapılmamalıdır.

İşlemin tarihi ile müdüre ulaşan bildirim tarihi saklanmalıdır. Payların tek kişide ne zaman toplandığı, devir sözleşmesi ve gerekli onay gibi belgelerle belirlenir. Muhasebeciye sözlü bilgi verilmesi, müdürlere yapılması gereken yazılı bildirimin gerçekleştiğini her durumda kanıtlamaz. Bildirimin nasıl ulaştığını gösteren kayıt, tescil başvurusunun zamanında yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesine yardımcı olur.

Pay devriyle tek ortaklılık tescili aynı işlem mi?

Pay devrinin şekli, şirket sözleşmesindeki hükümler ve gerekli genel kurul onayı ayrıca kontrol edilir. Devir geçerli biçimde tamamlanmadan yalnız sicile tek ortak bilgisi yazdırmak, önceki işlemin eksikliklerini otomatik gidermez. limited şirket pay devrinin koşulları bu nedenle ilk aşamada incelenmelidir. Tek ortak bildirimi, geçerli pay sahipliğinin doğru biçimde dışarıya yansıtılmasıyla ilgilidir.

Ortak sayısının bir olmasıyla şirketin kendi tek ortağı olması da aynı şey değildir. Kanun, şirketin kendi payını edinerek tek ortağının yine kendisi haline gelmesi sonucunu doğuracak işlemi yasaklar. Payların kalan gerçek veya tüzel kişide toplanması ile şirketin tüm payları kendi malvarlığına alması birbirinden ayrılmalıdır. Şirketin kendi paylarını edinmesine ilişkin diğer sınırlar da ayrıca korunur.

Genel kurul kararını artık kim verir?

Tek ortak, genel kurulun tüm yetkilerini kullanır. Ancak TTK 616/3, genel kurul sıfatıyla alınan kararların geçerli olması için yazılı olmasını şart koşar. Bu nedenle “başka ortak yok, karara gerek yok” düşüncesi yanlıştır. Kararın konusu, tarihi ve tek ortağın iradesi uygun şekilde kaydedilmelidir. Kanunen genel kurula ait yetki, günlük işletme kararlarıyla karıştırılmamalıdır.

Kar dağıtımı veya müdür seçimi gibi işlemler somut gündemine göre değerlendirilir. Tek ortak, genel kurul yetkisini kullanırken şirketin ayrı malvarlığını ve alacaklıların korunmasını göz ardı edemez. Kararın tek kişi tarafından verilmesi, kanuna aykırılık denetimini ortadan kaldırmaz. Kayıtlarda eski ortakların halen imzası aranıyorsa önce pay sahipliği ve karar defterinin güncel durumu açıklığa kavuşturulur.

Tek ortak otomatik olarak müdür olur mu?

Ortak sıfatı ile yönetim ve temsil yetkisi aynı değildir. Payların tek kişide toplanması, mevcut müdürün yetkisini her durumda kendiliğinden sona erdirmez veya yeni ortağa bütün imza yetkilerini otomatik vermez. Şirket sözleşmesi, müdür atama kararları ve ticaret sicili kayıtları incelenmelidir. TTK 623 gereğince en az bir ortağın şirketi yönetim hakkı ve temsil yetkisi bulunmalıdır; tek ortaklı yapıda da bu zorunluluk korunur. Banka veya sözleşme işlemlerinde kimin şirketi hangi imzayla bağlayacağı bu kayıtlara göre belirlenir.

Yönetimin değiştirilmesi gerekiyorsa limited şirkette müdürün görevden alınması usulü ayrıca uygulanır. Eski ortağın paylarını devretmesi ile müdürlük görevinin bitmesi ayrı belgeler gerektirebilir. Tek ortağın şirketle yaptığı sözleşmeler için de kanundaki yazılılık kuralı ve istisnaları göz önünde tutulur; kişisel para hareketleri şirket hesabıyla karıştırılmaz.

Örnek: İki ortaklı şirkette ortaklardan biri tüm paylarını diğerine geçerli biçimde devretmiş olsun. Şirket aynı tüzel kişi olarak faaliyetini sürdürebilir. Tek ortaklılık bildirimi ve sicil işlemleri yapılır; eski ortağın müdürlük görevinin sürüp sürmediği ayrıca belirlenir. Tescilin yapılmaması halinde doğabilecek zarar sorumluluğu da dikkate alınır. Şirketin devamı, kayıtların güncellenmesine gerek bulunmadığı anlamına gelmez.

Tescil başvurusu eksik evrak nedeniyle geri çevrilirse eksikliğin tamamlanması izlenmelidir. Sadece başvuru hazırlamakla sicilde gerekli kaydın oluşması aynı aşama değildir; sonuç kaydı ayrıca kontrol edilir.

Hukuki kaynaklar

• Türk Ticaret Kanunu: m.573–574,595,616/3,623,629/2.