Kaçak Elektrik Kullanmadım Ama Fatura Geldi: Tutanak ve Hesaba Nasıl İtiraz Edilir?

Kaçak elektrik kullanmadığınızı düşünüyorsanız tutanağın bir örneğini ve tahakkukun hesap ayrıntılarını isteyerek somut itiraz hazırlamalısınız. Kaçak tüketim iddiası, yalnız yüksek fatura gelmesinden farklıdır. Hangi müdahalenin tespit edildiği, elektriği kimin kullandığı, olay dönemi ve uygulanan hesap yöntemi ayrı ayrı incelenir. Dağıtım şirketinin düzenlediği tutanak önemlidir; ancak içeriğinin ve teknik dayanağının tartışılması mümkündür.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Kaçak tüketim ile usulsüz kullanım ayrılmalı: EPDK’nin açıklamalarında sözleşmesiz biçimde dağıtım sistemine müdahaleyle enerji kullanılması, ölçümü bozan müdahaleler ve hukuka uygun kesilmiş elektriğin izinsiz açılması gibi durumlar kaçak tüketim kapsamında ele alınır.
• Sayaç söküldüyse hangi kayıtlar gerekir: Söküm tarihi, sayaç numarası, son endeks, mühür durumu ve teslim bilgileri önemlidir.
• Kullanıcı ve dönem neden belirleyici: Konut veya işyerine hangi tarihte girildiği kira sözleşmesi, teslim tutanağı, abonelik başlangıcı ve diğer kullanım belgeleriyle gösterilebilir.
• Hesaplama cetvelinde neye bakılmalı: Esas alınan güç, günlük kullanım saati, gün sayısı, tüketim miktarı, tarife ve katsayılar görünür olmalıdır.
• Şikâyet ve dava yolları: Öncelikle tutanağı düzenleyen dağıtım şirketine kayıtlı başvuru yapılabilir; EPDK şikâyeti denetim yönünü ilgilendirir.

Kaçak tüketim ile usulsüz kullanım ayrılmalı

EPDK’nin açıklamalarında sözleşmesiz biçimde dağıtım sistemine müdahaleyle enerji kullanılması, ölçümü bozan müdahaleler ve hukuka uygun kesilmiş elektriğin izinsiz açılması gibi durumlar kaçak tüketim kapsamında ele alınır. Usulsüz kullanım ise farklı koşul ve yaptırımlara tabi olabilir. Başkasının adına kalan abonelik, sayaç arızası ve ölçüm sistemine müdahale aynı fiil gibi değerlendirilmemelidir.

İtirazda yalnız “kaçak kullanmadım” demek yerine tutanağın hangi bölümünün yanlış olduğu açıklanmalıdır. Sayaç seri numarası uyuşmuyor mu, adres yanlış mı, kullanım dönemi size ait değil mi, teknik müdahale tespiti eksik mi? Bu sorulara verilen cevaplar incelemenin yönünü belirler. Aynı binadaki farklı sayaçların karışması ihtimali fotoğraf ve abonelik bilgileriyle gösterilebilir.

Sayaç söküldüyse hangi kayıtlar gerekir?

Söküm tarihi, sayaç numarası, son endeks, mühür durumu ve teslim bilgileri önemlidir. Laboratuvar veya teknik inceleme yapıldıysa raporun tamamı istenmelidir. Sadece “müdahale var” şeklindeki sonuç cümlesi yerine bulgunun ne olduğu ve ölçüme nasıl etki ettiği açıklanmalıdır. Sayaçtaki her fiziksel iz, tek başına bütün geçmiş tüketimin ölçülmediğini göstermeyebilir.

Elektrik sistemine kendiniz müdahale ederek delil toplamaya çalışmayın. Mevcut durumu güvenli biçimde fotoğraflamak ve yetkili teknik inceleme istemek daha sağlıklıdır. Kesilen elektriğin izinsiz açılması yeni bir uyuşmazlığa yol açabilir. Acil ihtiyaç veya sağlıkla ilgili özel durum varsa resmî başvuruda ayrıca açıklanmalı, güvenlik önlemleri dağıtım şirketiyle yürütülmelidir.

Kullanıcı ve dönem neden belirleyici?

Konut veya işyerine hangi tarihte girildiği kira sözleşmesi, teslim tutanağı, abonelik başlangıcı ve diğer kullanım belgeleriyle gösterilebilir. Malik, kiracı, eski kullanıcı ve kayıtlı abone farklı kişiler olabilir. Borcun hangi kişiye hangi hukuki nedenle yöneltildiği açıklanmalıdır. Sadece tapu sahipliğine veya yalnız sözleşmedeki ada bakılarak bütün olasılıklar hakkında tek sonuç verilemez.

Varsayımsal örnek: Kiracı taşındıktan sonra gelen tahakkuk altı ayı kapsar; kira ve anahtar teslimi ise iki ay öncesine aittir. Bu fark itirazın dönem kısmını oluşturur. Teknik kaçak tespiti doğru olsa bile bütün sürenin aynı kullanıcıya yüklenip yüklenemeyeceği ayrıca araştırılır. Tespitin yapıldığı gün orada bulunmamak ise önceki kullanımı tek başına çürütmez.

Hesaplama cetvelinde neye bakılmalı?

Esas alınan güç, günlük kullanım saati, gün sayısı, tüketim miktarı, tarife ve katsayılar görünür olmalıdır. Önceki gerçek tüketim kayıtlarıyla yapılan hesap, kurulu güç üzerinden hesap ve tekrar durumuna ilişkin uygulama aynı değildir. Teknik dayanağı gösterilmeyen toplam bedelin denetlenmesi güçleşir. Yönetmeliğin olay tarihindeki hükümleri kullanılmalı; eski ve yeni dönem kuralları karıştırılmamalıdır.

Başvuruda bir alternatif hesap sunulacaksa verilerinin nereden geldiği açıklanmalıdır. Çalışmayan cihazı çalışır kabul etmek veya fiilen kullanılan cihazı listeden çıkarmak doğru değildir. İşyerinin faaliyet saatleri, kapanış dönemi ve cihaz özellikleri belgelenebilir. İnceleme teknik bilgi gerektiriyorsa bilirkişi değerlendirmesi gündeme gelir.

Şikâyet ve dava yolları

Öncelikle tutanağı düzenleyen dağıtım şirketine kayıtlı başvuru yapılabilir; EPDK şikâyeti denetim yönünü ilgilendirir. Para borcunun bulunmadığı veya ödenen tutarın iadesi iddiasında görevli merci, sözleşme ve kullanımın niteliğine göre belirlenir. Her kaçak tahakkukunun otomatik olarak Tüketici Hakem Heyetinde görüleceği varsayılmamalıdır.

İtirazın ödeme, kesme ve icra işlemlerine etkisi ayrıca kontrol edilmelidir. Savcılık başvurusu varsa ceza soruşturmasıyla özel hukuk hesabı aynı süreç değildir. Abonelik kapanışı da uyuşmazlığa eşlik ediyorsa güvence bedeli ve kapanış faturası ayrı incelenmelidir.

Başvuru eklerinin okunaklı ve eksiksiz olduğundan emin olun.

Kaynaklar

EPDK elektrik tüketicisi açıklamaları ve kaçak tüketim tespiti; EPDK tüketici şikâyet başvurusu; 6502 sayılı Kanun, m.3 ve 73.

Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)