İşveren E-Posta Hesabını Kapatıp İşçiyi İşe Almıyorsa Fesih Sayılır mı?

İşveren e-posta hesabını kapatıp işçiyi binaya almıyorsa “yazılı fesih yok, hiçbir şey olmadı” yaklaşımı risklidir. İş ilişkisinin fiilen sona erdirilip erdirilmediği davranışların bütünüyle incelenir.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Hesabın kapanması tek başına neyi gösterir: Kurumsal e-posta erişimi bakım, güvenlik olayı, ücretsiz izin iddiası veya görev değişikliği nedeniyle de kapanabilir.
• Çalışmaya hazır oluş nasıl belgelenir: İşçi, olağan vardiya saatinde işyerine geldiğini ve işe kabul edilmediğini tarih-saat bilgisiyle yazılı bildirip görev verilmesini isteyebilir.
• Fesih yazısının yokluğu hakları etkiler mi: İş Kanunu m. 19 kapsamındaki işveren fesihlerinde yazılı bildirim ve sebebin açık belirtilmesi esastır; m.
• Ücret ve SGK kaydı ne anlatır: Çalışma teklif edildiği dönemde ücretin yatıp yatmadığı, SGK işten ayrılış bildirgesinin düzenlenip düzenlenmediği ve çıkış kodu önemli delildir; kod tek başına gerçek nedeni kesinleştirmez.
• Hukuki dayanak: İlgili konular için İş Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Hesabın kapanması tek başına neyi gösterir?

Kurumsal e-posta erişimi bakım, güvenlik olayı, ücretsiz izin iddiası veya görev değişikliği nedeniyle de kapanabilir. Bu nedenle yalnız giriş hatası ekran görüntüsünden fesih tarihi ve nedeni kesin biçimde çıkarılamaz. Ancak işveren aynı anda bina girişini engelliyor, iş vermiyor, personel kaydını kapatıyor ve ücret ödemiyorsa fiilî fesih yönünde güçlü bir tablo oluşabilir. İşçinin çalışmaya hazır olduğunu ve hangi yöneticiye ne zaman başvurduğunu kaydetmesi gerekir. İşverenin “devamsızlık” savunmasıyla işçinin “işe alınmadım” iddiası bu kayıtlar üzerinden ayrıştırılır.

Çalışmaya hazır oluş nasıl belgelenir?

İşçi, olağan vardiya saatinde işyerine geldiğini ve işe kabul edilmediğini tarih-saat bilgisiyle yazılı bildirip görev verilmesini isteyebilir. Kapı erişim kaydı, güvenlik görevlisi tutanağı, mesajlaşma, tanık ve işverenin insan kaynakları cevabı birlikte korunmalıdır. Şirket cihazını iade ederken teslim tutanağı alınmalı; kişisel veri veya ticari sır içeren dosyalar yetkisiz şekilde kopyalanmamalıdır. Noter bildirimi veya kayıtlı iletişim, olayın varlığını belgelemeye yardımcı olabilir fakat tek zorunlu yöntem değildir. İşçiye yeni görev bildirildiği hâlde buna neden uyulmadığı da açıklanmalıdır; sessizlik karşı tarafın anlatımını güçlendirebilir.

Fesih yazısının yokluğu hakları etkiler mi?

İş Kanunu m. 19 kapsamındaki işveren fesihlerinde yazılı bildirim ve sebebin açık belirtilmesi esastır; m. 20 ise koşulları olan işçiye feshe itiraz yolu sağlar. Yazı verilmemesi, işverenin fiilen iş sözleşmesini sona erdirdiği ihtimalini ortadan kaldırmaz. İş güvencesi kapsamı için işyerindeki çalışan sayısı, işçinin kıdemi ve sözleşme türü incelenir. İşe iade düşünülüyorsa arabuluculuğa başvuru süresi fesih bildiriminin tebliği tartışmasıyla bağlantılıdır; fiilî dışlamada süre riskini bekletmeden uzman değerlendirmesi gerekir. İhbar ve kıdem talepleri de fesih nedeni ile kıdeme göre ayrıca hesaplanır.

Ücret ve SGK kaydı ne anlatır?

Çalışma teklif edildiği dönemde ücretin yatıp yatmadığı, SGK işten ayrılış bildirgesinin düzenlenip düzenlenmediği ve çıkış kodu önemli delildir; kod tek başına gerçek nedeni kesinleştirmez. İşveren sisteme günler sonra çıkış işlemişse önceki fiilî engelleme tarihini ayrıca kaydedin. Ücret yatırılmaması işçinin çalışmaya hazır oluşuyla birlikte değerlendirilir. Arabuluculuk veya dava talebinde işten çıkarma günü, buna bağlı ücret dönemi ve istenen alacaklar açıkça ayrılmalıdır. İşverenin erişimi sonradan açması, aradaki çalıştırılmayan günler ve önceki fesih tartışmasını kendiliğinden çözmez.

Örneğin pazartesi günü e-posta hesabı kapanmış, salı günü güvenlik kapıdan çevirmiş, cuma günü SGK çıkışı yapılmışsa hangi günün fesih sayılacağı delillere göre tartışılır. İşçinin pazartesi ve salı günleri göreve hazır olduğunu belirten mesajı, yöneticinin “gelme” cevabı ve giriş kaydı birlikte sunulur. Çıkış kodu “istifa” yazsa da gerçekten işçinin böyle bir iradesi olup olmadığı ayrıca incelenir. Tersine sistem kesintisi kısa süreli bakım nedeniyleyse ve işçi olağan görevde çalışmaya devam etmişse tek başına hesap kapatma bir işten çıkarma olarak yorumlanmamalıdır. Bu ayrım işe iade başvurusu ve çalıştırılmayan dönemin ücret hesabında somut tarih belirlemeyi gerektirir.

Erişim kesintisiyle beraber ücret de kesildiyse ücretin gecikmesi veya eksik ödenmesi sorunu fesih iddiasının yanında ayrıca kayda geçirilmelidir.

Hukuki dayanak

• İş Kanunu (4857), m. 18-21, 24 ve 32.
• Türk Borçlar Kanunu (6098), m. 408.

İlgili konular için İş Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Resmî kaynaklar: İş Kanunu (4857)