İnternette Açık Telefon Numarası Reklamda Kullanılır mı?

Telefon numarasının internette herkes tarafından görülebilmesi, başka şirketlerin onu her türlü reklam için kullanabileceği anlamına gelmez. KVKK açısından numarayı kimin, hangi amaçla açıkladığı ve sonraki kullanımın bu amaçla uyumu incelenir. Mesleki hizmet almak isteyenlerin ulaşması için yayımlanmış numaranın, ilgisiz ürünlerin pazarlama listesine eklenmesi yalnız “internette açıktı” savunmasıyla hukuka uygun hâle gelmez.

Görünür olmak ile kişi tarafından açıklanmak farklıdır

Kanunun 5. maddesindeki şartlardan biri, verinin ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olmasıdır. Bir numaranın izinsiz yayımlanması, sızdırılmış listede bulunması veya başka kullanıcı tarafından paylaşılması bu koşulu kendiliğinden sağlamaz. Arama motoruyla ulaşılmış olması, paylaşımın kaynağı ve sahibinin iradesi hakkında tek başına yeterli bilgi vermez.

Kişinin kendi internet sitesine iletişim numarasını koyması ise açıklama iradesini gösterebilir. Ancak bu durumda da açıklamanın amacı belirlenir. Bir tamir ustasının müşterilerinin araması için yazdığı numarayla, aynı numaranın çeşitli yatırım ürünlerinin tanıtımında kullanılması farklı işlemlerdir. Veri sorumlusu, sonraki kullanım için geçerli bir işleme şartı bulunduğunu değerlendirmelidir.

Kurulun sigorta araması kararı neyi gösteriyor?

Kurulun 7 Kasım 2019 tarihli 2019/331 sayılı kararında, mesleki iletişim amacıyla erişilebilir olan bilgilerin sigorta pazarlaması için kullanılması incelenmiştir. Şirketin arama amacı, numaranın yayımlanma amacıyla örtüşmediğinden alenileştirme şartına dayanması kabul edilmemiştir. Bu karar, açıkta görülen verinin sınırsız kullanım hakkı doğurmadığını somutlaştırır.

Karardan bütün ticari aramaların her durumda aynı sonuca bağlandığı çıkarılamaz. Başka bir geçerli işleme şartı, kurulmuş ilişki veya belirli bir talep bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir. Sadece şirketin daha çok kişiye ulaşmak istemesi, kişisel verilerin korunmasına ilişkin bütün koşulların yerine geçtiği anlamına gelmez. Kullanımın gerekli ve ölçülü olması da önemlidir.

Reklam izni ve veri işleme aynı soru değildir

Telefon numarasının toplanması, listede tutulması ve aranması kişisel veri işleme faaliyetleridir. Ticari elektronik ileti gönderilmesi ise kendi mevzuatındaki onay ve ret kurallarını da gündeme getirebilir. Bir alandaki izin veya istisna diğer alandaki bütün yükümlülükleri otomatik karşılamaz. Başvuruda hangi işlemden şikâyet edildiği açıkça belirtilmelidir.

Numaranın daha önce bir siparişte kullanılmış olması veya doğrulama kodunun paylaşılması da sınırsız pazarlama yetkisi olarak görülmemelidir. SMS doğrulama koduyla reklam izni konusu, kişinin neyi kabul ettiğinin ayrı ve anlaşılır biçimde belirlenmesini gerektirir. Buradaki sorun ise çoğunlukla hiç görüşülmemiş bir şirketin numaraya internetten ulaşmasıdır.

Hangi bilgiler istenebilir?

Veri sorumlusuna başvuruda numaranın hangi internet sayfasından ve ne zaman alındığı, hangi amaçla kullanıldığı, hangi hukuki sebebe dayanıldığı ve kimlere aktarıldığı sorulabilir. Verinin kaynağını belirsiz bırakıp yalnız genel bir gizlilik politikasına yönlendirilmesi, somut soruları karşılamayabilir. İşleme şartı bulunmuyorsa hukuka aykırı kullanımın sonlandırılması ve koşullarına göre silme talep edilebilir.

Aydınlatma yükümlülüğü de ayrıca değerlendirilir. Şirketin numarayı başka kişiden veya açık bir kaynaktan edinmesi, ilgili kişiyi bilgilendirme konusunu ortadan kaldırmaz. Kurumun üçüncü kişilerden edinilen iletişim verilerine ilişkin duyurusu, referans veya tavsiye gibi gerekçelerin her olayda otomatik hukuki sebep oluşturmadığını vurgular.

Deliller nasıl korunmalı?

Numaranın yer aldığı sayfanın adresi, görünen kullanım amacı, tarihli ekran görüntüsü, reklam mesajları ve arama bilgileri birlikte saklanabilir. “Numaranızı internetten aldık” şeklindeki yazılı açıklama da önemlidir. Kişinin numarayı mesleki iletişim için koyduğu bölümle şirketin reklamını yan yana göstermek, amaç farkını anlaşılır kılar.

Varsayımsal örnek: Bir tercüman, çeviri işi almak için telefonunu sitesinde yayımlasın. İlgisiz bir şirket bu numarayı toplu kampanya listesine eklesin. Tercümana çeviri yaptırmak amacıyla ulaşılmasıyla ona başka ürün satmak amacıyla veri işlenmesi aynı kapsamda değildir. Ret veya yetersiz cevap hâlinde kişisel veri başvurusu ve şikâyet yolu kendi süreleri içinde değerlendirilir.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki kaynaklar

• Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 2019/331 — 07.11.2019; alenileştirme amacı dışında sigorta pazarlaması.
• 6698 sayılı Kanun — Kurumun resmî İngilizce çevirisi — m.3–5,10–14; Türkçe metin esas alınır.
• KVKK üçüncü kişilerden alınan iletişim bilgileri duyurusu — reklam ve pazarlamada hukuki sebep ile aydınlatma.