Galeri Garantisi Varken İkinci El Araçta Motor Arızası Çıktı: Hangi Masrafı Kim Öder?

İkinci el araçta galeri garantisi kapsamında kalan motor arızasının giderilmesine ilişkin masraflar işletmeye aittir. Ancak her yaşta ve her kilometredeki araç, her parça ve her kullanım olayı aynı garantiye girmez. Güncel Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğin 17. ve 18. maddeleri araç sınıfını, süre ve kilometreyi, istisnaları ve onarım usulünü düzenler. Galerinin ek taahhüdü, devam eden üretici garantisi ve tüketicinin ayıplı mal hakları da ayrı incelenir. Satış sözleşmesi, ekspertiz, arıza tespiti ve galerinin teslim aldığına ilişkin belge masraf talebinin temelidir.

Galeri garantisi hangi araç ve parçaları kapsar?

Güncel yönetmelik, tescil belgesindeki araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlar için belirli yaş ve kilometre koşullarıyla işletme garantisini düzenler. Motor ve şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemler temel kapsamda sayılır. Sadece satış ilanında “garantili” yazmasına bakılarak tüm parçalar için aynı kapsam çıkarılamaz. Tescil belgesi, model yılı, satış kilometresi ve satış tarihi kontrol edilmelidir. Motor arızasının gerçekte hangi parça veya sistemden kaynaklandığı da teknik raporla belirlenir. Genel arıza adı ayrıntılı kapsam incelemesinin yerine geçmez.

Yaş ve kilometre hükümleri birlikte okunmalıdır. Yönetmeliğin 17. maddesi sekiz yaş ve yüz altmış bin kilometreyle ilişkili kapsamı, 18. maddesi ise model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtları garanti dışında düzenler. Dolayısıyla sadece düşük kilometreyi gösterip yaş koşulunu yok saymak veya yalnız yaşa bakıp kilometreyi dışlamak doğru değildir. Sınırın tam üzerinde veya altında bulunma tartışmasında ruhsatın model yılı ve belgeli kilometre esas alınır. Bu yazı her ikinci el aracın aynı zorunlu garantiye girdiğini söylemez.

Üç ay veya beş bin kilometre ne anlama gelir?

Yönetmelikte temel işletme garantisi satış tarihinden itibaren üç ay veya beş bin kilometre olarak düzenlenir. Bu iki sınır ayrı kontrol edilir; tüketicinin hem zaman hem kullanım verisini göstermesi gerekir. Satıştan kısa süre sonra uzun mesafe yapılmış olması ile az kullanılan aracın aylar sonra arızalanması aynı değildir. Satış belgesindeki kilometre ve arıza anındaki kilometre saklanmalıdır. İlk arıza belirtisinin ne zaman ortaya çıktığı, ne zaman bildirildiği ve aracın ne zaman teslim edildiği de somutlaştırılır. Satıcı veya tüketici kendisine uygun tek tarihi seçmemelidir.

Üretici tarafından yenilenmiş ikinci el taşıt satışında yönetmelik ayrı olarak satıştan itibaren bir yıl veya yirmi bin kilometre garanti öngörür. Her galerinin bakım yaptığı aracı bu özel kategoriye sokmak mümkün değildir. Üretici tarafından yenilenmiş olma şartı belgelenmelidir. Galeri yönetmelik sınırlarına ilave garanti de verebilir. Ek garanti taahhüdünün neyi kapsadığı, süresi ve reklam kayıtları incelenir. Daha uzun ek söz bulunması, temel yasal korumanın azaltılmasına gerekçe olmaz. Araç türü ve garanti kaynağı doğru belirlenerek süre hesabı yapılmalıdır.

Üretici garantisi devam ediyorsa hangi ilişki geçerlidir?

Yönetmeliğin 17. maddesi, 6502 sayılı Kanun’un 56. maddesi kapsamındaki üretici veya ithalatçı garantisi devam eden taşıtlar hakkında bu işletme garantisi maddesinin uygulanmadığını belirtir. Bu nedenle henüz üretici garanti dönemindeki ikinci el aracın onarım yolu ayrıca değerlendirilir. Üretici belgesi, ilk teslim ve devam eden garanti bilgileri kontrol edilir. Galerinin bağımsız ek taahhüdü varsa onun kapsamı da okunur. Her garanti kaynağının aynı şirket, aynı süre ve aynı usulle yürütüldüğü varsayılmamalıdır.

Bir garanti maddesinin uygulanmaması tüketicinin tüm haklarının sona erdiği anlamına gelmez. Yönetmelik, ikinci el satışlarında 6502 sayılı Kanun’un ayıplı mal ve hizmet haklarını açıkça saklı tutar. Üretici garantisi, galerinin ek sözü ve satıcının sözleşmeye uygun mal verme borcu farklı ilişkilerdir. Tüketici hangi tarafa hangi talebi yönelttiğini açıklayabilir. Aynı onarım gideri birden fazla taraftan iki kez tahsil edilmez; fakat ilgili tarafların kendi yükümlülükleri değerlendirilir. Satıcının “üreticiye gidin, bizimle hiçbir ilişki yok” şeklindeki genel cevabı bu ayrım üzerinden incelenir.

Satışta bilinen veya ekspertizde yazan arızalar

Satış sırasında alıcı tarafından bilindiği işletme tarafından belgelendirilen arıza ve hasarlar yönetmelikte garanti kapsamı dışında tutulur. Ekspertiz raporunda belirtilen arıza ve hasarlar da ayrı istisnadır. Bu yüzden raporun hangi motor bulgusunu anlattığı önemlidir. Genel “ikinci eldir” veya “görüldüğü gibi alınmıştır” ifadesi, her gizli motor arızasının alıcı tarafından somut olarak bilindiğini otomatik göstermez. Satıcı hangi arızanın hangi belgede bildirildiğini açıklayabilmelidir. Tüketici raporu bütünüyle incelemeli ve kendisine bildirilen sorunları saklamamalıdır.

Ekspertizde küçük ve başka bir sorun yazılması ile sonradan ortaya çıkan ağır arızanın aynı olduğu varsayılmaz. Teknik bağlantı gerekebilir. Örneğin raporda bir parçanın aşınması belirtilmiş fakat farklı bir sistem arızası ortaya çıkmışsa kapsam somut incelenir. Buna karşılık tüketicinin açıkça bildiği ve fiyatlandırmada dikkate alınmış sorunu yeni ve hiç bilinmeyen arıza gibi sunması doğru değildir. Satış ilanı, ekspertiz, teslim tutanağı ve galerinin açıklamaları karşılaştırılır. Bildirilen bilgiyle gerçek araç durumunun çelişmesi, ayıplı mal veya ekspertiz sorumluluğu bakımından ayrıca değerlendirilebilir.

Olağan aşınma ile garanti kapsamındaki arıza ayrılır

Yönetmeliğin 18. maddesi olağan kullanım nedeniyle kayış, egzoz, amortisör, debriyaj, fren parçaları, disk ve conta gibi unsurlarda oluşan aşınma ve yıpranmayı kapsam dışında sayar. Motor arızası denilen her olay, içindeki bütün sarf malzemelerini otomatik kapsamına almaz. Ancak satıcının bütün arızaları “eski araç aşınması” diye adlandırması da yeterli inceleme değildir. Teknik rapor, arızalı parça ve arızanın niteliğini ayırmalıdır. Yaş, kilometre, bakım geçmişi ve ortaya çıkan belirti birlikte değerlendirilir.

Bazı filtre, sıvı ve benzeri kalemler için yönetmelik ayrıca bağlantılı zarar istisnası içerir: garanti kapsamındaki parça arızasının doğrudan sonucu olarak hasar görmedikçe veya zayi olmadıkça bu kalemler kapsam dışıdır. Bu ayrıntı, rutin bakım faturasıyla arızayı gidermek için gerekli masrafın ayrılmasını gerektirir. Servis onarım kalemlerini sebebiyle birlikte yazabilir. Tüketici rutin yağ değişimi, olağan bakım ve garanti arızası giderimini tek toplamda belirsiz bırakmamalıdır. Talep edilen giderin gerçekten kapsam içi arızanın sonucu olduğu gösterilirse hesap daha açık hale gelir.

Yanlış yakıt, ikaz lambası ve bakım ihlali

İkaz lambası sistem arızası gösterdiği halde kullanmaya devam edilmesinden veya uygun olmayan yakıt kullanımından doğan arızalar yönetmelikte istisna olarak sayılır. Hatalı kullanım, ihmal, uygun olmayan kullanım ve bakım planına uyulmaması nedeniyle oluşan sorunlar da kapsam tartışması yaratabilir. Her motor arızasında tüketici hatası bulunduğu varsayılmaz. Yönetmelik kullanım hatasının tespitinde Garanti Belgesi Yönetmeliğinin ilgili hükmüne gönderme yapar. Teknik iddia somut raporla kurulmalıdır; genel servis notu veya galerinin sözlü yorumu tek başına her tartışmayı bitirmez.

Tüketici bakım kayıtlarını, ilk ikazı ve arıza fark edildiğinde yapılan işlemleri saklayabilir. Aracı teknik uyarıya rağmen kullanmanın hasarı artırıp artırmadığı ayrı araştırılır. Başka kişiden kaynaklanan yanlış yakıt zararında o kişinin sorumluluğu ayrıca gündeme gelebilir; galeri garantisinin istisnası bütün diğer talepleri yok etmez. Sonradan takılan ekipmanın arızaya etkisi de değerlendirilir. Tüketici gerçek müdahaleleri ve kullanım akışını saklamadan anlatmalıdır. Teknik incelemenin hangi olguyu kanıtladığı açıklaştırıldığında, garanti kapsamı ile ayrı tazminat ihtimalleri birbirine karışmaz.

Kırk beş iş günlük onarım süresi nasıl başlar?

Garanti süresi veya kilometresi içinde ilgili parçalarda meydana gelen arızalar azami kırk beş iş günü içinde giderilmelidir. Güncel yönetmelik süre tespitinde arızalı taşıtın işletmeye teslim edildiği tarihi veya ilgili il müdürlüğüne yazılı başvuru üzerine müdürlükçe işletmeye bildirim tarihini dikkate alır. İl müdürlüğü başvurusuna satış sözleşmesi ve arıza belgeleri eklenir. Sadece tüketicinin telefonla aradığı günün her olayda aynı başlangıç olduğu varsayılmaz. Teslim veya resmî bildirim kaydı bu nedenle korunmalıdır. İş günü hesabı takvim gününden ayrılır.

Garanti kapsamındaki arıza nedeniyle aracın kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir. Hangi arıza nedeniyle kullanımın mümkün olmadığı ve bu dönemin başlangıç bitişi belgelenmelidir. Galerinin belirlediği onarım noktasına gidilmişse talimat ve teslim kaydı saklanır. Aracın başka sebeple parkta beklediği dönem otomatik olarak aynı hesaba alınmaz. Onarım süresinin dolmasıyla hangi başka hakların kullanılacağı, garanti ve tüketici hukuku hükümleriyle somut incelenir. Tüketici bütün süreç boyunca yalnız sözlü randevuya güvenmemeli; aracın kim tarafından ne zaman alındığını ve geri verildiğini kayıt altına almalıdır.

Galeri aracı teslim alırken hangi belgeyi vermelidir?

Garanti dönemi içinde arızalanan taşıt işletmeye veya onun belirlediği onarım noktasına verildiğinde, işletme iki nüsha teslim belgesi düzenlemeli ve birini araç sahibine vermelidir. Belgede teslim eden ve alanın adları, imzaları, şikâyet ve talepler, araç tanımı, model yılı, arıza bildirim ve teslim tarihi bulunmalıdır. Bu kayıt sadece aracın nerede olduğuna değil onarım süresine ve talebin kapsamına da hizmet eder. Tüketici belgenin kendi şikâyetini doğru anlattığını kontrol edebilir. Genel “kontrol için bırakıldı” ifadesi somut arızayı eksik gösterebilir.

Teslim belgesi verilmemişse yazılı talep yapılabilir. Mesaj, çekici teslim kaydı veya onarım noktası iş emri de yardımcı delil olabilir. Ancak bunların her biri yönetmelikteki belge yükümlülüğünü aynı şekilde karşılamayabilir. Tüketici araca ait kilometreyi, mevcut durumu ve bırakılan anahtarları kaydedebilir. Aracın onarım için başka yere götürülmesi halinde galerinin talimatı saklanır. Cihaz veya aracın teslimiyle borç kabulü ya da bütün haklardan feragat aynı işlem değildir. Sunulan metin okunur; gerçek şikâyet ve talep dışında yapılan açıklamalar dikkatle değerlendirilir.

Parça, işçilik ve onarım giderini kim karşılar?

Yönetmelik, garanti kapsamında arızanın giderilmesine ilişkin masrafları işletmeye yükler. Parça ve işçilik kalemleri arızayla ilişkilendirilmelidir. Galeri kapsam içi arızanın tamirini yapıp sonra sırf operasyon gideri adıyla tüketiciden tekrar bedel isteyemez. Bununla birlikte bağımsız rutin bakım veya tüketicinin ayrıca istediği başka iş aynı kalem değildir. Fatura ayrıntıları ve teknik rapor karşılaştırılır. Tüketici hangi giderin garanti onarımı için zorunlu olduğunu ve hangi işlemi ayrıca kabul ettiğini açıklaştırabilir. Toplam bedelin adı gerçek kapsamın yerine geçmez.

İşletme garanti yükümlülüğünü sigorta yaptırarak karşılayabilir. Bu yöntem tüketiciye karşı temel yükümlülüğün otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez. Sigorta şirketinin işlem süreci ile galerinin hukuki borcu ayrı değerlendirilir. Ek çekici veya ulaşım zararı isteniyorsa zorunluluk, nedensellik ve ilgili tazminat şartları ayrıca gösterilir; her arızada bütün yan masrafın otomatik aynı kapsamda olduğu söylenmez. Galeri bir tutarı ödemişse hesapta dikkate alınır. Aynı zararı sigortadan ve işletmeden iki kez tahsil etmeye yönelik talep kurulmaz.

Ek garanti veya kapsam dışı araçta ayıplı mal hakları

Galeri daha geniş ya da uzun garanti vermiş olabilir. 6502 sayılı Kanun’un 57. maddesi, ihtiyari taahhüdü ve ilgili reklam ifadelerinin bağlayıcılığını düzenler. Ek sözün süresi, kapsamı ve garanti verenin kimliği incelenir. Yazılı veya kalıcı kayıt verilmesi yükümlülüğü önemlidir; kanuni özellikleri taşımayan taahhüdün her durumda bağlamayacağı söylenmez. Tüketici satış ilanını ve mesajları saklayabilir. Galerinin ek garantiyi sonradan daraltması, önceden verdiği gerçek vaatle karşılaştırılır. Taahhüt edilen hakkın kullanımı için tüketiciden masraf istenmesi de ilgili hüküm kapsamında değerlendirilir.

Yönetmelik garantisi dışında kalan yaş veya kilometredeki araçta tüketicinin ayıplı mal hakları yine somut şartlarıyla korunur. İkinci el satışta ayıplı mal sorumluluğunun zamanaşımı, tüketici mevzuatındaki sınırlar ve ağır kusur ya da hileyle gizleme gibi koşullar üzerinden incelenir. Üç aylık işletme garantisinin bitmesi bütün satıcı sorumluluğunun aynı gün sona erdiğini göstermez. Buna karşılık eski araçtaki her doğal yıpranma ayıp sayılamaz. Satışta beklenen nitelik, açıklanan durum, gizli sorun ve teknik delil birlikte değerlendirilmelidir. Talebin hangi hukuki kaynağa dayandığı açık yazılır.

Varsayımsal örnek: kapsam içi motor arızasında teslim ve gider

Kişisel amaçla alınan, ilgili araç sınıfına giren, beş yaşında ve satışta düşük kilometrede bulunan ikinci el araçta satıştan iki hafta sonra motor arızası ortaya çıktığını varsayalım. Arıza anındaki kullanım garanti kilometresi içinde olsun; raporda bilinen sorun veya kullanım hatası bulunmasın. Tüketici galerinin belirlediği noktaya aracı teslim eder ve yönetmelikteki belgeyi alır. Teknik tespit kapsam içi arızayı gösteriyorsa arızanın giderilmesine ilişkin masraflar işletmeye ait olarak değerlendirilir. Onarım süresi ve kullanım dışı dönem kaydedilir.

Başka olayda aynı motor sorunu satış ekspertizinde açıkça yazılmış veya yanlış yakıt kullanımı sonucu oluşmuş olabilir. Böyle bir olay aynı varsayımla değerlendirilmez. Yönetmelik garantisi, ek garanti ve diğer sorumlu kişilere karşı tazminat ayrı incelenir. Örnek gerçek bir dava sonucu değildir. Satış kaydı, arıza raporu ve teslim belgesi birlikte okunduğunda hangi masrafın neden istenebileceği anlaşılır. Araç yaşının veya üç aylık sürenin tek başına bütün cevabı vermemesi, diğer sınırların ve istisnaların önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Galeri ödemez veya onarım yapmazsa dosya nasıl hazırlanır?

Satış sözleşmesi, ruhsat ve model yılı, satış ve arıza kilometresi, ekspertiz, teknik rapor, teslim belgesi, yazışma ve gider belgeleri hazırlanır. Tüketici hangi garantinin uygulandığını ve hangi gideri istediğini belirtir. Ticaret il müdürlüğüne yapılan başvuru ve işletmeye bildirim varsa süre hesabına eklenir. Mevzuat denetimi ile kişisel bedel veya zarar talebinin işlevleri ayrılır. Galerinin kısmi onarımı veya ödemesi varsa dosya buna göre güncellenir. Arızanın izleri değişmeden uygun delil koruma işlemi gerekebilir; onarımın zorunluluğu ile ispat ihtiyacı birlikte değerlendirilir.

Tüketici uyuşmazlığında 2026 için değeri 186.000 TL’nin altında bulunan talepler tüketici hakem heyetine götürülür. Bu tutara eşit veya üstündeki uyuşmazlıklarda kanuni istisnalar saklı olmak üzere dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir. Başvuru yeri tüketicinin yerleşim yeri veya işlemin yapıldığı yer esaslarıyla belirlenir. Ticari araç alımı veya taraf sıfatları farklıysa aynı yol otomatik varsayılmaz. Garanti kapsamı ve talep tutarı belge üzerinden kurulmalıdır. Kesin sonuç vaadi yerine, arıza ve giderin ilgili yasal veya ek taahhütle bağlantısının açık gösterilmesi gerekir.

Sık sorulan sorular

Her galeriden alınan ikinci el araç üç aylık işletme garantisine girer mi?

Hayır. Güncel yönetmeliğin araç sınıfı, yaş, kilometre, devam eden üretici garantisi ve diğer istisnaları birlikte incelenir. Motor, şanzıman ve elektrik-elektronik sistem kapsamı da her parça veya bakım giderinin otomatik garantili olduğu anlamına gelmez.

Ekspertizde yazan motor sorunu daha sonra büyüdü; garanti mutlaka uygulanır mı?

Satışta bilindiği belgelendirilen veya ekspertizde belirtilen arıza ve hasarlar yönetmelikte istisnadır. Ancak rapordaki bulguyla sonraki arızanın aynı olup olmadığı teknik olarak incelenmelidir. Genel ikinci el kaydı her gizli sorunun bilindiğini otomatik göstermez.

Garanti arızasını galeriye teslim ettim; azami onarım süresi nedir?

Yönetmelikte ilgili arızalar için azami kırk beş iş günü düzenlenir. Başlangıç, işletmeye teslim veya il müdürlüğü başvurusu üzerine işletmeye bildirim hükümleriyle belirlenir. Şikâyet ve teslim tarihini içeren belge alınmalı; takvim günü ile iş günü ayrılmalıdır.

Galeri sigorta şirketine yönlendirdi; kendi yükümlülüğü bitti mi?

İşletme garanti kapsamını sigortayla karşılayabilir; bu yöntem temel yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz. Sigorta süreci, galeri borcu ve istenen giderin kapsamı ayrı değerlendirilir. Aynı zarar için alınan ödemeler hesaba katılır; mükerrer tahsilat talep edilmez.

Üç ay geçtiyse ayıplı mal haklarım da tamamen biter mi?

İşletme garantisi süresi ile tüketici mevzuatındaki ayıplı mal sorumluluğu aynı değildir. Yönetmelik bu hakları saklı tutar. Satışta bilinen durum, doğal yıpranma, gizli ayıp ve ilgili zamanaşımı koşulları ayrı incelenir; garanti bitimi tüm hakların otomatik sonu sayılmaz.

Resmî hukuki dayanaklar

• Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik: m.16-18: ekspertiz, işletme garantisi, kırk beş iş günü ve istisnalar.
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.8-12, 56-57 ve 68.
• Ticaret Bakanlığı motorlu kara taşıtı ticareti resmî sayfası: Güncel yönetmelik bağlantısı ve yetki sistemi.
• Ticaret Bakanlığı tüketici hakem heyetleri bilgilendirmesi: 2026 görev sınırı ve başvuru yeri.

İlgili hukuk yazıları

• Hatalı araç ekspertiz raporunun sorumluluğu
• Kullanıcı hatası teknik raporuna itiraz
• Onarımdan önce hasarın delil tespiti

Bu konuya ilişkin diğer açıklamalar Tüketici Hukuku bölümündedir. Yazar: Av. Emirhan Keskin. Mersin’den, yetki ve vekâletname koşulları değerlendirilerek Türkiye genelindeki dosyalar için iletişim kurulabilir. Hukuki dayanaklar 30 Eylül 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.

Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)