Hukuk Duruşmasına Uzaktan Katılmak İçin E-Duruşma Talebi Nasıl Yapılır?

Hukuk mahkemesindeki duruşmaya ses ve görüntü aktarımıyla katılmak mümkündür; ancak bunun için mahkemenin kararı gerekir. Duruşmaya uzaktan katılmak üzere talep göndermek, talep henüz kabul edilmeden fizikî katılım yükümlülüğünün kalktığı anlamına gelmez. Avukatın UYAP üzerinden katılımı ile tarafın veya tanığın uzaktan dinlenmesi de aynı işlem değildir.

E-Duruşma için hangi karar aranır?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 149. maddesi, taraf veya vekilinin talep üzerine bulunduğu yerden eş zamanlı ses ve görüntü aktarımıyla katılmasına karar verilebilmesini düzenler. Tanık, bilirkişi ve uzmanın dinlenmesi için de mahkeme karar verebilir. Kişinin yalnız uzakta yaşaması veya başka ilde çalışması, her talebin zorunlu olarak kabul edilmesini sağlamaz.

Kararda katılacak kişinin sıfatı ve işlemin niteliği önemlidir. Bir avukatın vekil olarak beyanda bulunması ile tarafın bizzat isticvap edilmesi veya yemin işlemi yapılması aynı usul hazırlığını gerektirmeyebilir. Mahkemenin istediği kimlik, ortam ve usul koşulları ayrıca yerine getirilmelidir.

Avukat portalında talep ne zaman gönderilir?

Adalet Bakanlığının UYAP bilgilendirmesine göre avukat, duruşma sorgulama ekranından ilgili duruşmayı seçerek gerekçesini yazar ve duruşmadan 24 saat öncesine kadar talebini gönderir. Talebin hâkim tarafından kabul edilmesi ve duruşma anında sistemin mahkemece açılması gerekir. İşlemin sadece taslak olarak bırakılmasıyla gönderilmiş olması farklıdır.

Portal kaydında gönderim zamanı ve talebin durumu kontrol edilmelidir. Duruşmanın tarih veya saati değişmişse eski kabul kaydının yeni duruşma için yeterli olduğu varsayılmamalıdır. Avukatlık portalındaki teknik akış, vekili bulunmayan vatandaşın aynı menüden bağlanabileceği şeklinde anlatılmamalıdır; taraf yönünden mahkemenin belirlediği başvuru ve katılım yöntemi izlenir.

Talep dilekçesinde hangi gerekçe gösterilebilir?

Başka ilde bulunma, aynı gün çakışan duruşmalar, sağlık veya ulaşım koşulları somut biçimde açıklanabilir. Bunun yanında uzaktan katılımın hangi işlem için istendiği belirtilmelidir. Dosya numarasının veya katılacak avukatın yanlış yazılması, talebin doğru duruşmayla eşleşmesini engelleyebilir.

Sağlık veya engellilik nedeniyle kişisel katılım mümkün değilse bunu açıklayan gerekli belgeler sunulabilir. Gereksiz ayrıntıda sağlık verisinin herkese açık biçimde paylaşılmasından kaçınılmalı; başvuru yargı merciinin güvenli kanalıyla yapılmalıdır. Mahkemenin ek belge veya hazır bulunma kararı varsa, genel e-Duruşma talebi bu kararı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Duruşmadan önce teknik hazırlık

Kimlik doğrulama, kamera, mikrofon, ses çıkışı ve internet bağlantısı önceden kontrol edilmelidir. Duruşma ciddiyetine uygun, konuşmaların başkaları tarafından duyulmadığı bir ortam hazırlanır. Aynı anda başka uygulamaların mikrofonu kullanması, kablosuz bağlantının kararsızlığı veya cihazın güncelleme yapması pratikte katılımı aksatabilir.

Talebin kabul edildiğini gösteren kayıt ile duruşma saatine ilişkin bilgi erişilebilir tutulmalıdır. Duruşma sırası geciktiğinde sistemden ayrılmak yerine mahkemenin bağlantı akışı izlenir. Katılımcı, duruşmanın kayıt ve disiplin kurallarına uyar; kişisel olarak görüntü kaydetme veya görüntüyü üçüncü kişilere aktarma hakkının doğduğu varsayılmaz.

Bağlantı kesilirse dava otomatik ertelenir mi?

Hayır. Teknik sorun meydana geldiğinde bunun derhâl bildirilmesi ve mümkünse hata kaydı, saat bilgisi veya sistem mesajıyla belgelenmesi önemlidir. Sorunun mahkeme sisteminden mi, katılımcının bağlantısından mı kaynaklandığı ve işlemin hangi bölümünün yapılamadığı değerlendirilir. Mahkemenin vereceği karar dosyaya ve teknik duruma bağlıdır.

Bağlantı yeniden kurulamazsa, yapılan işlemler ve yokluk değerlendirmesi duruşma tutanağından kontrol edilmelidir. “İnternetim kesildi” açıklaması her durumda mazeretin kabulünü garanti etmez. Buna karşılık, savunma veya beyanın önemli bir bölümü duyulmadıysa bu durum açıkça tutanağa geçirilmek üzere bildirilmelidir. Talep, kabul ve bağlantı kayıtlarının saklanması sonradan çıkabilecek uyuşmazlığı somutlaştırır.

Sık sorulan sorular

E-Duruşma isteyen taraf duruşmaya gitmeyebilir mi?

Talebin mahkemece kabul edildiği ve hangi yöntemle katılım sağlanacağı doğrulanmadan fizikî katılım yükümlülüğünün kalktığı varsayılmamalıdır.

Tanık da evinden e-Duruşmaya bağlanabilir mi?

Tanığın uzaktan dinlenmesi mahkeme kararına ve kimlik, ortam, usul şartlarına bağlıdır. Avukat için verilen kabul tanığı kendiliğinden kapsamaz.

İlgili hukuk rehberleri

• Hukuk Duruşmasına Gidilmediği İçin İşlemden Kaldırılan Dosya Nasıl Yenilenir?
• Hukuk Davasında Yemin Duruşmasına Gitmedim: Karşı Tarafın İddiasını Kabul Etmiş mi Sayılırım?

Hukuki dayanaklar

• 7251 sayılı Kanun: m.17 ile değişik HMK149
• UYAP Sunulan Hizmetler: e-Duruşma talebi, 24 saat ve mahkeme kabulü