Çalışma İzni Uzatılırken Çalışmaya Devam Edilir mi?

Çalışma izninin süresi bittiğinde uzatma başvurusunun henüz sonuçlanmamış olması, belirli koşullarla çalışmanın devamına engel değildir. Süresinde uzatma başvurusu yapılmış yabancı, değerlendirme devam ederken ve izin bitiminden itibaren en fazla doksan gün boyunca aynı işte ve aynı işyerinde çalışabilir. Bu kural, her başvuru sahibine veya farklı bir işyerine geçmek isteyene tanınmış genel bir çalışma serbestisi değildir.

Uzatma başvurusu ne zaman yapılmalıdır?

Başvuru, mevcut iznin bitmesine altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda izin süresi dolmadan elektronik sistem üzerinden yapılır. İşverenin yalnız belgeleri toplamaya başlamış olması yeterli değildir. Başvuru işlemi tamamlanmalı, gönderim ve kayıt bilgileri saklanmalıdır. Süresi geçmiş iznin ardından yapılan başvurunun otomatik olarak zamanında uzatma sayılacağı düşünülmemelidir.

İzin bitişi, pasaport geçerliliği ve iş sözleşmesinin süresi ayrı kontrol edilir. Örneğin kartın bitimine birkaç gün kala pasaporttaki eksiklik fark edilirse, yalnız uzatma formu açmak sorunu gidermeyebilir. İstenen belgelerin güncelliği önceden incelenmelidir. Elektronik imza, yetkilendirme ve işyeri kayıtlarına ilişkin teknik eksiklikler de son güne bırakılmamalıdır.

Doksan gün hangi tarihten hesaplanır?

Azami süre, eski çalışma izninin sona erdiği tarihten itibaren başlar; başvurunun yapıldığı tarihten değil. İzin bitmeden kırk gün önce başvuru yapılması, bu kırk günün doksan günlük döneme ek bir sınırsız bekleme hakkı oluşturduğu anlamına gelmez. İzin bitene kadar mevcut izne, sonrasındaki uygun dönemde ise uzatma değerlendirmesine ilişkin özel kurala dayanılır.

Başvuru daha erken sonuçlanırsa artık verilen karar ve yeni iznin kapsamı esas alınır. Ret kararıyla karşılaşıldığında “doksan günüm henüz dolmadı” denilerek koşulsuz çalışmaya devam edilmemelidir. Süre, başvurunun değerlendirilmesi sırasında tanınmıştır. Ret sonrası itiraz başvurusu yapılması da çalışma yetkisinin otomatik olarak aynı şekilde sürdüğünü göstermez; kararın etkisi ayrıca incelenir.

Aynı iş ve işyeri koşulu nasıl uygulanır?

Bekleme dönemindeki çalışma, uzatılması istenen iznin kapsadığı iş ve işyerinde sürmelidir. Farklı işverene geçmek, başka işletmede geçici çalışmak veya izin kapsamı dışında görev almak için bu kural genel dayanak yapılamaz. Aynı şirket grubunda bulunmak dahi iki farklı işverenin hukuki kimliğini ortadan kaldırmaz. Resmî izin bilgileri ile fiilî çalışmanın uyumu korunmalıdır.

İşyerinin devri, adres değişikliği veya görev değişimi yaşanmışsa ilgili bildirim ve izin düzenlemeleri ayrıca değerlendirilir. “Uzatma bekleniyor” açıklamasıyla her değişikliğin sonradan düzeltilebileceği varsayılmamalıdır. İş sözleşmesi, SGK işyeri numarası, çalışma adresi ve görev tanımı birlikte incelenerek yapılması gereken işlem belirlenir. Eksik değişiklik kaydı denetimde sorun oluşturabilir.

İşverenin ücret ve sigorta yükümlülüğü sürer mi?

Koşullara uygun bu dönemdeki çalışma kanuni çalışma kabul edilir; yabancı ile işverenin çalışma izninden doğan hak ve yükümlülükleri devam eder. Bu nedenle ücret, sosyal güvenlik ve iş sağlığı güvenliği yükümlülükleri sırf yeni kart basılmadı diye askıya alınmaz. Çalışma kayıtları gerçek faaliyeti yansıtmalı, bordro ile fiilî günler arasında uyumsuzluk yaratılmamalıdır.

İşveren, devam hakkının belgelerini personel dosyasında tutmalıdır. Eski izin, süresinde tamamlanan uzatma başvurusu, gelen ek belge talepleri ve sonuç bildirimleri birlikte saklanır. Yabancı çalışan da yalnız sözlü “başvurduk” açıklamasıyla yetinmemeli; kendi adına yapılan başvurunun durumunu öğrenmelidir. Başka yabancıya ait başvuru veya tamamlanmamış taslak, kişinin çalışmasını belgelemez.

Doksan gün geçerse ne yapılır?

Başvurunun hâlâ incelenmesi, doksan günlük üst sınırı kendiliğinden uzatmaz. İzin sonucu ve varsa özel hukuki durum doğrulanmadan çalışma sürdürülmemelidir. Çalışmanın durmasının iş sözleşmesine etkisi, ücret ve diğer iş hukuku sorunları ayrı ele alınır. Ayrıca çalışma yetkisiyle Türkiye’de kalışın hukuki dayanağı farklı başlıklardır; ikamet durumu da dosyadaki statüye göre takip edilmelidir.

Sık sorulan sorular

İlk kez çalışma iznine başvurdum; aynı 90 gün hakkım var mı?

Hayır. Bu açıklanan kural süresinde yapılan uzatma başvurusuna ilişkindir. İlk başvuru numarası çalışmaya başlama izninin yerine geçmez.

Uzatma sürerken başka işyerinde çalışabilir miyim?

Bu özel devam hakkı aynı iş ve aynı işyeri koşuluna bağlıdır. Yeni işveren veya kapsam değişikliği için gereken izin işlemleri ayrıca değerlendirilir.

İlgili yazılar

• Yabancıların Çalışma İzni Başvurusu ve Ret Kararına İtiraz
• Yabancı İşçinin Çalışma İzni, Ücret ve Kıdem Tazminatı

Hukuki kaynaklar

• ÇSGB çalışma izni açıklamaları — uzatma başvurusu; aynı işyerinde azami 90 gün
• ÇSGB yabancıların çalışma hayatı portalı — süre uzatma; son 60 günde ve izin bitmeden başvuru