Alt İşveren İlişkisinde İş Kazası ve İşçilik Alacakları Sorumluluğu

alt işveren ilişkisinde iş kazası ve işçilik alacakları sorumluluğu konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle karara bağlanır. Asıl işveren, alt işveren işçilerinin o işyeriyle ilgili İş Kanunu, bireysel/toplu iş sözleşmesi kaynaklı yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte sorumludur. İş kazasında bunun yanında her işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü, kusuru ve kazayla nedensellik bağı hukuki teste tabi tutulur; müteselsil işçilik alacağı sorumluluğu kusur incelemesiyle karıştırılmaz.

Kısa cevap: Asıl işveren, alt işveren işçilerinin o işyeriyle ilgili İş Kanunu, bireysel/toplu iş sözleşmesi kaynaklı yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte sorumludur. İş kazasında bunun yanında her işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü, kusuru ve kazayla nedensellik bağı hukuki teste tabi tutulur; müteselsil işçilik alacağı sorumluluğu kusur incelemesiyle karıştırılmaz. Ücret ve kanunda beş yıla bağlanan işçilik alacaklarında beş yıllık zamanaşımı uygulama alanı bulur. İşverene karşı iş kazası tazminatı sözleşmeye aykırılık temelinde on yıllık genel zamanaşımına; salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talep iki ve on yıllık TBK 72 süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımına tabidir. İş kazası işverence SGK’ya kanuni süresinde bildirilir.

Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 4857 sayılı İş Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.

alt işveren ilişkisinde iş kazası: Alt İşveren İlişkisinde İş Kazası ve İşçilik Alacakları Sorumluluğu: kısa ve kesin hukuki cevap

Asıl işveren, alt işveren işçilerinin o işyeriyle ilgili İş Kanunu, bireysel/toplu iş sözleşmesi kaynaklı yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte sorumludur. İş kazasında bunun yanında her işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü, kusuru ve kazayla nedensellik bağı hukuki teste tabi tutulur; müteselsil işçilik alacağı sorumluluğu kusur incelemesiyle karıştırılmaz.

Geçerli alt işverenlik ile işçiyi kâğıt üzerinde başka şirkete gösteren muvazaa farklıdır. İşçilik alacaklarındaki kanuni birlikte sorumluluk, iş kazası tazminatındaki kusur payı ve SGK rücu sorumluluğu ayrı hesaplanır.

İşin yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölüm olup olmadığı, alt işverenin bağımsız organizasyonu ve işçinin kimin talimatıyla çalıştığı karara bağlanır. Muvazaa varsa işçi başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi sayılır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Kontrol noktası	Kesin yaklaşım	Dosyada aranacak kayıt
Alt işverenliğin geçerliliği	İşin bölünebilirliği, uzmanlık, iş organizasyonu ve personel devri muvazaa yönünden hukuki teste tabi tutulur.	Asıl-alt işveren sözleşmesi, ihale dosyası ve personel listeleri
Talimat ve güvenlik kontrolü	Günlük işi ve güvenlik önlemlerini hangi işverenin planlayıp denetlediği karara bağlanır.	Görev emirleri, risk analizi, eğitim ve saha denetim kayıtları
Kaza ve zarar bağı	İhlal edilen önlem ile kazanın oluşumu ve zarar arasında uygun nedensellik kurulmalıdır.	Kaza tutanağı, kamera, bilirkişi ve sağlık/maluliyet raporu
İşçi ve işveren sıfatı	İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı karara bağlanır.	SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması
İşlem tarihi ve yetkili kişi	Fesih, ödeme veya talimatın tarihi ile işlemi yapan kişinin temsil yetkisi kesinleştirilir.	Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi

Hukuki dayanak ve temel kurallar

İş Kanunu 2

Asıl işveren alt işveren işçilerine karşı o işyeriyle ilgili kanuni ve sözleşmesel yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur; muvazaada işçiler baştan itibaren asıl işveren işçisi sayılır. Bu kural uygulama alanı bulurken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de güvence altına alınır.

Ücret ve tazminat için her iki işverene yönelme; muvazaada gerçek işverenlik sonucu doğar. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

6331 sayılı Kanun

İşveren risk değerlendirmesi, eğitim, ekipman, gözetim ve koordinasyon dâhil iş sağlığı güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmelidir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Alt işverene bırakılan iş, asıl işverenin koordinasyon ve kendi alanındaki riskleri yönetme sorumluluğunu kaldırmaz. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.

5510 sayılı Kanun 13 ve 21

İş kazası sigortalıyı işyerinde veya iş nedeniyle bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır; işveren kusuru SGK rücu sonucunu doğurabilir. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Kaza bildirimi ile özel hukuk tazminat hesabı farklı süreçlerdir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte hukuki teste tabi tutulur.

İş Kanunu ve iş sözleşmesinin temel ilkeleri

İş ilişkisindeki hak, borç, fesih ve ücret sonuçları emredici iş hukuku kuralları ile sözleşmenin birlikte uygulanmasıyla karara bağlanır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

İşçinin kanuni asgari haklarını azaltan kayıt geçersizdir; daha lehe sözleşme hükmü güvence altına alınır. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından belirli vakıalarla ortaya konur.

HMK 190 ve 199

İspat yükü iddia edilen hukuki sonuca hak bağlayan taraftadır; elektronik veriler belge niteliğindedir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların eldeki vakıada gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Bordro, mesaj, e-posta ve sistem kaydı aidiyet, bütünlük ve diğer delillerle uyum içinde değerlendirilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı belirli ifadelerle yazılmadığında başvuru kayıtlarında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.

alt işveren ilişkisinde iş kazası ve işçilik alacakları sorumluluğu için tamamlayıcı usul çerçevesi: İş hukukunda işçinin korunması ilkesi, iddianın delilsiz kabulü anlamına gelmez. İş sözleşmesi, bordro, banka ödemesi, puantaj, elektronik giriş-çıkış, görev tanımı ve yazışmalar aynı değerlendirme içinde ele alınır. Bu kural uygulama alanı bulurken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de güvence altına alınır.

Aranan şartlar ve karar ölçütleri

Alt işverenliğin geçerliliği

İşin bölünebilirliği, uzmanlık, iş organizasyonu ve personel devri muvazaa yönünden hukuki teste tabi tutulur. Bu kural uygulama alanı bulurken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de güvence altına alınır.

Asıl-alt işveren sözleşmesi, ihale dosyası ve personel listeleri Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte hukuki teste tabi tutulur.

Talimat ve güvenlik kontrolü

Günlük işi ve güvenlik önlemlerini hangi işverenin planlayıp denetlediği karara bağlanır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Görev emirleri, risk analizi, eğitim ve saha denetim kayıtları Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından belirli vakıalarla ortaya konur.

Kaza ve zarar bağı

İhlal edilen önlem ile kazanın oluşumu ve zarar arasında uygun nedensellik kurulmalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Kaza tutanağı, kamera, bilirkişi ve sağlık/maluliyet raporu Delilin hangi unsuru ispatladığı belirli ifadelerle yazılmadığında başvuru kayıtlarında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.

İşçi ve işveren sıfatı

İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı karara bağlanır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

İşlem tarihi ve yetkili kişi

Fesih, ödeme veya talimatın tarihi ile işlemi yapan kişinin temsil yetkisi kesinleştirilir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların eldeki vakıada gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.

Karşı iddialar ve hukuki cevaplar

Bir alt işveren ilişkisinde iş kazası ve işçilik alacakları sorumluluğu dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden karara bağlanır. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.

Alt işverenliğin geçerliliği yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: İşin bölünebilirliği, uzmanlık, iş organizasyonu ve personel devri muvazaa yönünden hukuki teste tabi tutulur. Bu kural uygulama alanı bulurken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de güvence altına alınır.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Asıl-alt işveren sözleşmesi, ihale dosyası ve personel listeleri Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.

Talimat ve güvenlik kontrolü yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Günlük işi ve güvenlik önlemlerini hangi işverenin planlayıp denetlediği karara bağlanır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Görev emirleri, risk analizi, eğitim ve saha denetim kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte hukuki teste tabi tutulur.

Kaza ve zarar bağı yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: İhlal edilen önlem ile kazanın oluşumu ve zarar arasında uygun nedensellik kurulmalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Kaza tutanağı, kamera, bilirkişi ve sağlık/maluliyet raporu Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından belirli vakıalarla ortaya konur.

İşçi ve işveren sıfatı yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı karara bağlanır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. Delilin hangi unsuru ispatladığı belirli ifadelerle yazılmadığında başvuru kayıtlarında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.

İşlem tarihi ve yetkili kişi yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Fesih, ödeme veya talimatın tarihi ile işlemi yapan kişinin temsil yetkisi kesinleştirilir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların eldeki vakıada gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu belgeler üzerinden sınanır. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Deliller ve ispat planı

Bir alt işveren ilişkisinde iş kazası ve işçilik alacakları sorumluluğu dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir. Delilin hangi unsuru ispatladığı belirli ifadelerle yazılmadığında başvuru kayıtlarında bulunması tamamlayıcı delil bulunmadan sonuç vermez.

• Asıl-alt işveren sözleşmesi, ihale dosyası ve personel listeleri
• Görev emirleri, risk analizi, eğitim ve saha denetim kayıtları
• Kaza tutanağı, kamera, bilirkişi ve sağlık/maluliyet raporu
• SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması
• Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi
• Asıl-alt işveren sözleşmesi ve iş kapsamı
• Risk değerlendirmesi, eğitim ve ekipman teslim kayıtları
• Kaza, kusur, maluliyet ve gelir belgeleri

Asıl-alt işveren sözleşmesi, ihale dosyası ve personel listeleri ile Kaza, kusur, maluliyet ve gelir belgeleri aynı kronolojide karşılaştırılır. İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir. Kurumdan kayıt talep edilirken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.

Süre, görev, yetki ve ön başvuru

Başvuru ve dava süresi

Ücret ve kanunda beş yıla bağlanan işçilik alacaklarında beş yıllık zamanaşımı uygulama alanı bulur. İşverene karşı iş kazası tazminatı sözleşmeye aykırılık temelinde on yıllık genel zamanaşımına; salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talep iki ve on yıllık TBK 72 süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımına tabidir. İş kazası işverence SGK’ya kanuni süresinde bildirilir.

Görevli mahkeme veya merci

İş sözleşmesinden veya İş Kanunu’ndan doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemesi görevlidir; iş mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.

Yetkili yer

Davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir; işçi aleyhine bu yetkiyi kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir.

Arabuluculuk ya da idari ön başvuru

Ücret ve işçilik alacağı için dava şartı arabuluculuk uygulama alanı bulur. İş kazasından kaynaklanan maddi veya manevi tazminat ile ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları ise 7036 sayılı Kanundaki açık istisna nedeniyle zorunlu arabuluculuğa tabi değildir.

Geçici koruma ve acil işlem

Kamera, vardiya, ekipman bakım ve eğitim kayıtları derhal güvence altına alınır. Ağır maluliyette tedavi ve bakım ihtiyacı için şartları varsa geçici ödeme başvuruya konu edilir.

Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı alt işveren ilişkisinde iş kazası ve işçilik alacakları sorumluluğu uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte ortaya konur. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.

Adım adım başvuru ve dava planı

1. İş sözleşmesi, görev tanımı, bordro ve banka ödemelerini aynı dönem tablosunda birleştirin.
2. Giriş-çıkış, VPN, görev uygulaması ve yazışma kayıtlarını özgün kaynağıyla koruyun.
3. Fesih veya fazla çalışma olaylarını tarih, yönetici ve somut talimatla kronolojiye yazın.
4. Ücret ve tazminat hesabında dönemsel brüt ücret ile zamanaşımını ayrı gösterin.
5. Zorunlu arabuluculuk başvurusunda bütün talep kalemlerini belirli ifadelerle belirtin.
6. İşe iade talebinde bir aylık başvuru süresini fesih tebliği üzerinden hesaplayın.
7. Tanıkların hangi dönem ve çalışma düzenini bildiğini somutlaştırın.
8. Anlaşma veya karar sonrası işe başlatma, ödeme ve SGK düzeltmelerini takip edin.

Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: İş mahkemesinin istinafa açık nihai kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; temyiz imkânı karar türü ve parasal sınıra göre karara bağlanır. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.

Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü

Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı belirli ifadelerle içerip içermediğidir. İşin yardımcı iş veya uzmanlık gerektiren bölüm olup olmadığı, alt işverenin bağımsız organizasyonu ve işçinin kimin talimatıyla çalıştığı karara bağlanır. Muvazaa varsa işçi başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi sayılır. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.

Geçici koruma bakımından başvuru kayıtlarında benimsenen yaklaşım şudur: Kamera, vardiya, ekipman bakım ve eğitim kayıtları derhal güvence altına alınır. Ağır maluliyette tedavi ve bakım ihtiyacı için şartları varsa geçici ödeme başvuruya konu edilir. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti bunun yanında izlenir.

Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı belgeler üzerinden sınanır. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.

Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.

Alt İşveren İlişkisinde İş Kazası ve İşçilik Alacakları Sorumluluğu hakkında sık sorulan sorular

Alt İşveren İlişkisinde İş Kazası ve İşçilik Alacakları Sorumluluğu konusunda temel kural nedir?

Asıl işveren, alt işveren işçilerinin o işyeriyle ilgili İş Kanunu, bireysel/toplu iş sözleşmesi kaynaklı yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte sorumludur. İş kazasında bunun yanında her işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü, kusuru ve kazayla nedensellik bağı hukuki teste tabi tutulur; müteselsil işçilik alacağı sorumluluğu kusur incelemesiyle karıştırılmaz.

Alt İşveren İlişkisinde İş Kazası ve İşçilik Alacakları Sorumluluğu hangi kanun hükümlerine dayanır?

İş Kanunu 2: Asıl işveren alt işveren işçilerine karşı o işyeriyle ilgili kanuni ve sözleşmesel yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur; muvazaada işçiler baştan itibaren asıl işveren işçisi sayılır. 6331 sayılı Kanun: İşveren risk değerlendirmesi, eğitim, ekipman, gözetim ve koordinasyon dâhil iş sağlığı güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmelidir. 5510 sayılı Kanun 13 ve 21: İş kazası sigortalıyı işyerinde veya iş nedeniyle bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır; işveren kusuru SGK rücu sonucunu doğurabilir. İş Kanunu ve iş sözleşmesinin temel ilkeleri: İş ilişkisindeki hak, borç, fesih ve ücret sonuçları emredici iş hukuku kuralları ile sözleşmenin birlikte uygulanmasıyla karara bağlanır. HMK 190 ve 199: İspat yükü iddia edilen hukuki sonuca hak bağlayan taraftadır; elektronik veriler belge niteliğindedir.

Alt İşveren İlişkisinde İş Kazası ve İşçilik Alacakları Sorumluluğu için hangi şartlar aranır?

İşin bölünebilirliği, uzmanlık, iş organizasyonu ve personel devri muvazaa yönünden hukuki teste tabi tutulur. Günlük işi ve güvenlik önlemlerini hangi işverenin planlayıp denetlediği karara bağlanır. İhlal edilen önlem ile kazanın oluşumu ve zarar arasında uygun nedensellik kurulmalıdır. İşin bağımlı çalışma kapsamında kim adına, nerede ve hangi emir düzeninde yapıldığı karara bağlanır.

Hangi belgeler ve kayıtlar gereklidir?

Asıl-alt işveren sözleşmesi, ihale dosyası ve personel listeleri; Görev emirleri, risk analizi, eğitim ve saha denetim kayıtları; Kaza tutanağı, kamera, bilirkişi ve sağlık/maluliyet raporu; SGK hizmet dökümü, sözleşme, görev tanımı ve organizasyon şeması; Fesih yazısı, KEP/e-posta kaydı, imza yetkisi ve SGK bildirgesi; Asıl-alt işveren sözleşmesi ve iş kapsamı.

Başvuru veya dava süresi nedir?

Ücret ve kanunda beş yıla bağlanan işçilik alacaklarında beş yıllık zamanaşımı uygulama alanı bulur. İşverene karşı iş kazası tazminatı sözleşmeye aykırılık temelinde on yıllık genel zamanaşımına; salt üçüncü kişinin haksız fiiline dayalı talep iki ve on yıllık TBK 72 süreleri ile varsa daha uzun ceza zamanaşımına tabidir. İş kazası işverence SGK’ya kanuni süresinde bildirilir.

Görevli mahkeme veya merci hangisidir?

İş sözleşmesinden veya İş Kanunu’ndan doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemesi görevlidir; iş mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.

Yetkili yer nasıl karara bağlanır?

Davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir; işçi aleyhine bu yetkiyi kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir.

Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?

Ücret ve işçilik alacağı için dava şartı arabuluculuk uygulama alanı bulur. İş kazasından kaynaklanan maddi veya manevi tazminat ile ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları ise 7036 sayılı Kanundaki açık istisna nedeniyle zorunlu arabuluculuğa tabi değildir.

İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma talep edilir mi?

Kamera, vardiya, ekipman bakım ve eğitim kayıtları derhal güvence altına alınır. Ağır maluliyette tedavi ve bakım ihtiyacı için şartları varsa geçici ödeme başvuruya konu edilir.

İspat yükü kimdedir?

İşçi çalışmayı ve iddiasının temel vakıalarını; işveren ücretin ödendiğini, geçerli veya haklı fesih sebebini ve tuttuğu kayıtların doğruluğunu kanuni ispat düzenine göre gösterir.

Bilirkişi incelemesi gereklidir mi?

Ücret, fazla çalışma, performans verisi veya elektronik kayıt hesabı teknik bilgi gerektiriyorsa bilirkişi incelemesi tamamlanır. Bilirkişi tanık güvenilirliği veya feshin hukuki geçerliliği hakkında hâkim yerine karar vermez.

Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?

İş mahkemesinin istinafa açık nihai kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; temyiz imkânı karar türü ve parasal sınıra göre karara bağlanır.

İlgili yayınlar

• İş Hukuku Yayınları
• Avukat Emirhan Keskin
• İletişim

Resmî kaynaklar

• 4857 sayılı İş Kanunu — resmî metin
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — resmî metin
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — resmî metin
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve eldeki vakıaın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi gereklidir. Somut başvuru kayıtlarında güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu bunun yanında hukuki teste tabi tutulur.

{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Alt İşveren İlişkisinde İş Kazası ve İşçilik Alacakları Sorumluluğu","description":"Alt işveren ilişkisinde iş kazası ve işçilik alacakları sorumluluğu: Süre, delil, görevli merci ve başvuru yolunu 2026 güncel hukukuyla öğrenin.","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://www.emirhankeskin.av.tr/alt-isveren-iliskisinde-is-kazasi-ve-iscilik-alacaklari-sorumlulugu/"},"author":{"@type":"Person","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},"publisher":{"@type":"LegalService","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/","telephone":"+90 552 224 43 66"},"about":{"@type":"Thing","name":"alt işveren ilişkisinde iş kazası ve işçilik alacakları sorumluluğu"},"isAccessibleForFree":true}{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana Sayfa","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"İş Hukuku","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/category/is-hukuku/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Alt İşveren İlişkisinde İş Kazası ve İşçilik Alacakları Sorumluluğu","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/alt-isveren-iliskisinde-is-kazasi-ve-iscilik-alacaklari-sorumlulugu/"}]}