Acentenin Komisyon Hakkı: Doğum, Muacceliyet, Tahsil ve Sözleşme Sonrası İşlemler

Bir bakışta hukuki sonuç

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar

Acente, ilişki sürerken kendi çabasıyla kurulan işlemler ile aynı nitelikteki işlemler için kazandırdığı müşterilerle yapılan işlemlerden komisyon isteyebilir. Kendisine belirli bölge veya müşteri çevresi bırakılmışsa, sözleşmede geçerli bir farklı düzenleme yoksa o alandaki işlemler kendi katkısı olmasa da ücret doğurabilir.

Süre

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar için uygulanacak süre kuralı: TTK 116 uyarınca hak kazanılan ücret, doğduğu tarihten itibaren en geç üç ay içinde ve her hâlde acentelik sözleşmesinin sona erdiği tarihte ödenir. Her komisyon kaleminin hak kazanma ve muacceliyet günü ayrı gösterilir.

Görevli merci

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar bakımından görevli merci: Acentenin komisyon alacağı TTK'da düzenlenen mutlak ticari dava niteliğinde olup asliye ticaret mahkemesinde görülür. Geçerli tahkim şartı, yabancılık unsuru veya işçi acente iddiası varsa görev ve yargı yolu ilişkinin gerçek niteliğine göre ayrıca incelenir.

İlk işlem

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar için ilk işlem: İlişkinin gerçek acentelik niteliğini ve sözleşme dönemini belirleyin.

İnceleme kapsamı: acentenin komisyon hakkının doğumu muacceliyeti tahsili ve sözleşme sonrası işlemler.

Mevzuat kontrol tarihi: 6 Eylül 2026. Sorumlu avukat: Av. Emirhan Keskin.

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar: kısa ve kesin hukuki cevap

Komisyon, belirli işlem veya tahsilat karşılığı sözleşmesel ücrettir; denkleştirme TTK 122'de ilişkinin bitiminde müvekkile kalan müşteri değeri için öngörülen ayrı istemdir. Ücret hakkının doğması ile ödeme vadesi de aynı değildir: TTK 114 işlemin ifası ölçüsünde hak kazanmayı, TTK 116 doğmuş ücretin en geç üç ay içinde ve her hâlde sözleşme bittiğinde ödenmesini düzenler. Ciro, fatura, tahsilat ve net komisyon matrahı sözleşmedeki oran ve iadelerle ayrı hesaplanır.

Siparişin hangi acente faaliyeti veya bölge/müşteri çevresi nedeniyle oluştuğu, işlemin ne ölçüde ifa edildiği, iade/iptal durumu ve sözleşmedeki oran doğrulanırsa işlem bazında komisyon hükme bağlanır. Üçüncü kişinin ifa etmeyeceği kesinleşirse ücret düşer ve ödenen tutar geri verilir. Buna karşılık müvekkilin kendi sorumluluk alanındaki nedenle işlemi ifa etmemesi acentenin ücretini ortadan kaldırmaz; müvekkile yüklenemeyen ölçüde düşer. Fesih sonrası işlemde acentenin hazırlığı ve 'uygun süre' bağlantısı somut satış döngüsüne göre ispatlanır.

Kontrol noktası	Hukuki ölçüt	İspat kaynağı
Acente sıfatı ve ücret modeli	Bağımsız sürekli aracılık/temsil ilişkisi ile oran, matrah, bölge ve müşteri çevresi belirlenmelidir.	Acentelik sözleşmesi, sicil kaydı gerekiyorsa, ek protokol, fiyat/komisyon cetveli ve bölge listesi
İşleme nedensel katkı	İşlemin acentenin çabasından, kazandırdığı müşteriden veya kendisine bırakılan bölge/müşteri çevresinden doğduğu eşleştirilmelidir.	CRM kaynak kodu, teklif, görüşme, sipariş, müşteri ilk temas ve satış sorumlusu kayıtları
İfa, iade ve hak kazanma	Ücretin hangi ölçüde doğduğu için müvekkil ve üçüncü kişinin ifası, iptal/iade ve ifa etmeme nedeni belirlenmelidir.	Fatura, irsaliye, kabul tutanağı, tahsilat, iade faturası, kredi notu ve yazışmalar
Muacceliyet ve hesap verme	Her işlemde hak kazanma tarihi, üç aylık ödeme sonu ve sözleşmenin sona erme tarihi ayrı hesaplanmalıdır.	Komisyon ekstresi, hesap bildirimleri, defter sureti talebi, fesih bildirimi ve KEP teslim kaydı

Hukuki dayanak ve temel kurallar

Dayanak — TTK 113 — ücrete hak kazandıran işlemler

Acente ilişki sürerken kendi çabasıyla veya kazandırdığı müşterilerle kurulan işlemlerden; belirli bölge/müşteri çevresi varsa kanuni şartlarla katkısı olmayan işlemlerden de ücret isteyebilir. Resmî kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — güncel resmî metin.

Her satış, müşteri kaynağı, bölge ve önceki/sonraki acente ihtimaliyle etiketlenir.

Dayanak — TTK 113/3-4 — sözleşme sonrası ve tahsil komisyonu

Acentenin hazırladığı ve bitimden sonra uygun sürede kurulan işlem veya icabı bitimden önce ulaşan işlem ücret doğurabilir; talimata uygun tahsil edilen para ayrıca tahsil komisyonu sağlayabilir. Resmî kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — güncel resmî metin.

Fesih tarihi tek başına komisyonu kesmez; satış döngüsü ile icap ve tahsil tarihleri incelenir.

Dayanak — TTK 114 — ücret hakkının doğumu

Acente kurulan işlem yerine getirildiği anda ve ölçüde ücrete hak kazanır; üçüncü kişi ifa edince her hâlde hak doğar. Üçüncü kişinin ifa etmeyeceği kesinleşirse ücret düşer; müvekkile yüklenebilen ifa etmeme ücreti ortadan kaldırmaz. Resmî kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — güncel resmî metin.

Sipariş/fatura tarihi yerine ifa, iptal, iade ve sorumluluk nedeni esas alınır.

Dayanak — TTK 115-116 — miktar, ödeme ve bilgi

Oran yoksa ticari teamül veya hâlin gereği uygulanır. Doğmuş ücret en geç üç ay içinde ve her hâlde sözleşme sonunda ödenir; acente hesap için bilgi ve ilgili defter suretlerini isteyebilir. Resmî kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — güncel resmî metin.

Müvekkilin satış kayıtları ve ücret cetveli incelenebilir; acente aleyhine sapma geçersizdir.

Tamamlayıcı çerçeve: Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar bakımından Sicilin açıklığı üçüncü kişilerin güvenini korur; şirket içi kararın çağrı, gündem, nisap ve oy koşulları ayrıca denetlenir. Tescil kaydı hukuka aykırı iç işlemi her durumda iyileştirmez.

Deliller ve ispat planı

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar dosyasında Acente acentelik ilişkisini, işlemin kendi çabası/müşteri çevresi/bölgesiyle bağını, ifa ölçüsünü, oranı ve muacceliyeti ispatlar. Müvekkil ödeme, iade, üçüncü kişinin kesin ifa etmeyeceği, işlemin önceki/sonraki acenteye ait olduğu veya ifa etmemenin kendisine yüklenemediği savunmasını ilgili kayıtlarla kanıtlar.

Delil — Acentelik sözleşmesi, ekleri ve tüm oran değişiklikleri

Acentelik sözleşmesi, ekleri ve tüm oran değişiklikleri kaydı acente sıfatı ve ücret modeli başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Bağımsız sürekli aracılık/temsil ilişkisi ile oran, matrah, bölge ve müşteri çevresi belirlenmelidir.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Acentelik sözleşmesi, sicil kaydı gerekiyorsa, ek protokol, fiyat/komisyon cetveli ve bölge listesi

Delil — Bölge, ürün ve müşteri çevresi tahsis kayıtları

Bölge, ürün ve müşteri çevresi tahsis kayıtları kaydı işleme nedensel katkı başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. İşlemin acentenin çabasından, kazandırdığı müşteriden veya kendisine bırakılan bölge/müşteri çevresinden doğduğu eşleştirilmelidir.

Bu delilin doğrulama yöntemi: CRM kaynak kodu, teklif, görüşme, sipariş, müşteri ilk temas ve satış sorumlusu kayıtları

Delil — CRM ilk temas, fırsat sahibi ve müşteri kaynak logları

CRM ilk temas, fırsat sahibi ve müşteri kaynak logları kaydı ifa, iade ve hak kazanma başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Ücretin hangi ölçüde doğduğu için müvekkil ve üçüncü kişinin ifası, iptal/iade ve ifa etmeme nedeni belirlenmelidir.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Fatura, irsaliye, kabul tutanağı, tahsilat, iade faturası, kredi notu ve yazışmalar

Delil — Teklif, müzakere, numune, sipariş ve kabul yazışmaları

Teklif, müzakere, numune, sipariş ve kabul yazışmaları kaydı muacceliyet ve hesap verme başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Her işlemde hak kazanma tarihi, üç aylık ödeme sonu ve sözleşmenin sona erme tarihi ayrı hesaplanmalıdır.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Komisyon ekstresi, hesap bildirimleri, defter sureti talebi, fesih bildirimi ve KEP teslim kaydı

Delil — Fatura, irsaliye, hizmet kabul ve teslim belgeleri

Fatura, irsaliye, hizmet kabul ve teslim belgeleri kaydı acente sıfatı ve ücret modeli başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Bağımsız sürekli aracılık/temsil ilişkisi ile oran, matrah, bölge ve müşteri çevresi belirlenmelidir.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Acentelik sözleşmesi, sicil kaydı gerekiyorsa, ek protokol, fiyat/komisyon cetveli ve bölge listesi

Delil — Tahsilat, iade, iptal, iskonto ve kredi notu kayıtları

Tahsilat, iade, iptal, iskonto ve kredi notu kayıtları kaydı işleme nedensel katkı başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. İşlemin acentenin çabasından, kazandırdığı müşteriden veya kendisine bırakılan bölge/müşteri çevresinden doğduğu eşleştirilmelidir.

Bu delilin doğrulama yöntemi: CRM kaynak kodu, teklif, görüşme, sipariş, müşteri ilk temas ve satış sorumlusu kayıtları

Delil — İşlem bazlı komisyon cetvelleri ve ödenen avanslar

İşlem bazlı komisyon cetvelleri ve ödenen avanslar kaydı ifa, iade ve hak kazanma başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Ücretin hangi ölçüde doğduğu için müvekkil ve üçüncü kişinin ifası, iptal/iade ve ifa etmeme nedeni belirlenmelidir.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Fatura, irsaliye, kabul tutanağı, tahsilat, iade faturası, kredi notu ve yazışmalar

Delil — Müvekkilin ilgili ticari defter ve satış kayıtlarının suretleri

Müvekkilin ilgili ticari defter ve satış kayıtlarının suretleri kaydı muacceliyet ve hesap verme başlığına bağlanır. Kaynak, tarih, aidiyet ve bütünlük denetlenir. Her işlemde hak kazanma tarihi, üç aylık ödeme sonu ve sözleşmenin sona erme tarihi ayrı hesaplanmalıdır.

Bu delilin doğrulama yöntemi: Komisyon ekstresi, hesap bildirimleri, defter sureti talebi, fesih bildirimi ve KEP teslim kaydı

Süre, görev, yetki ve ön başvuru

Başvuru ve dava süresi

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar için TTK 116 uyarınca hak kazanılan ücret, doğduğu tarihten itibaren en geç üç ay içinde ve her hâlde acentelik sözleşmesinin sona erdiği tarihte ödenir. Her komisyon kaleminin hak kazanma ve muacceliyet günü ayrı gösterilir. TBK 147 uyarınca acentelik sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir; süre kural olarak ilgili ücretin muaccel olduğu tarihten başlar. Fesih sonrasındaki işlemler için TTK 113/3 sayısal bir gün sınırı koymaz; 'uygun süre' işlemin niteliği, hazırlanma düzeyi ve olağan satış döngüsüne göre belirlenir.

Görevli mahkeme veya merci

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar bakımından Acentenin komisyon alacağı TTK'da düzenlenen mutlak ticari dava niteliğinde olup asliye ticaret mahkemesinde görülür. Geçerli tahkim şartı, yabancılık unsuru veya işçi acente iddiası varsa görev ve yargı yolu ilişkinin gerçek niteliğine göre ayrıca incelenir.

Yetkili yer

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar dosyasında Sözleşmedeki geçerli yetki veya tahkim şartı; yoksa davalının yerleşim yeri ve sözleşmenin ifa yeri kuralları uygulanır. Yabancı müvekkil veya sınır ötesi acentelikte MÖHUK, uygulanacak hukuk ve milletlerarası yetki ayrıca belirlenir.

Arabuluculuk veya ön başvuru

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar bakımından Muaccel komisyon, tahsil komisyonu ve hesap bakiyesi gibi bir miktar para talepli ticari dava açılmadan önce dava şartı arabuluculuğu tamamlanır. Salt defter inceleme/bilgi talebi ile para istemi birlikteyse dava şartı her talep yönünden ayrıca değerlendirilir.

Geçici koruma ve acil işlem

Müvekkilin CRM, sipariş, fatura ve komisyon kayıtlarının silinmesi veya acentenin erişiminin kesilmesi yönünde somut risk varsa ilgili veri kümeleri için delil tespiti ve ölçülü koruma talep edilir. Muaccel komisyon alacağı ile İİK 257 şartları varsa ihtiyati haciz değerlendirilebilir; salt hesap belirsizliği haciz şartlarını kendiliğinden kurmaz.

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar dosyasında korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin kapsamı aynı talepte gösterilir. Geçici koruma nihai hükmün yerine geçmez.

Adım adım başvuru ve dava planı

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar dosyasında aşağıdaki sıra, süre kaybını önlemek ve her hukuki iddiayı doğrulanabilir kayıtla eşleştirmek için uygulanır. Dosyanın niteliği gerektiriyorsa eş zamanlı koruma talepleri ayrıca yürütülür.

1. İlişkinin gerçek acentelik niteliğini ve sözleşme dönemini belirleyin.
2. Komisyon oranı, matrah, ürün, bölge ve müşteri çevresi kurallarını çıkarın.
3. Her işlemi CRM kaynağı ve acentenin katkısıyla eşleştirin.
4. Müvekkil ve üçüncü kişinin ifa durumunu işlem bazında kaydedin.
5. İade, iptal, iskonto ve tahsilatları komisyon matrahından ayrı gösterin.
6. Hak kazanma tarihini ve en geç üç aylık ödeme gününü hesaplayın.
7. Fesih öncesi icaplar ile uygun sürede sonuçlanan satışları ayrı listeleyin.
8. TTK 116 kapsamında bilgi ve ilgili defter suretlerini yazılı isteyin.
9. Her muaccel kalem için beş yıllık zamanaşımı takvimi oluşturun.
10. Para talebi için ticari arabuluculuğu tamamlayıp komisyonu denkleştirmeden ayrı talep edin.

1. İlişkinin gerçek acentelik niteliğini ve sözleşme dönemini belirleyin.

İlişkinin gerçek acentelik niteliğini ve sözleşme dönemini belirleyin. işlemi, Acentelik sözleşmesi, ekleri ve tüm oran değişiklikleri kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Bağımsız sürekli aracılık/temsil ilişkisi ile oran, matrah, bölge ve müşteri çevresi belirlenmelidir. Her satış, müşteri kaynağı, bölge ve önceki/sonraki acente ihtimaliyle etiketlenir.

İlişkinin gerçek acentelik niteliğini ve sözleşme dönemini belirleyin. adımında doğrulama yöntemi: Acentelik sözleşmesi, sicil kaydı gerekiyorsa, ek protokol, fiyat/komisyon cetveli ve bölge listesi Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

2. Komisyon oranı, matrah, ürün, bölge ve müşteri çevresi kurallarını çıkarın.

Komisyon oranı, matrah, ürün, bölge ve müşteri çevresi kurallarını çıkarın. işlemi, Bölge, ürün ve müşteri çevresi tahsis kayıtları kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: İşlemin acentenin çabasından, kazandırdığı müşteriden veya kendisine bırakılan bölge/müşteri çevresinden doğduğu eşleştirilmelidir. Fesih tarihi tek başına komisyonu kesmez; satış döngüsü ile icap ve tahsil tarihleri incelenir.

Komisyon oranı, matrah, ürün, bölge ve müşteri çevresi kurallarını çıkarın. adımında doğrulama yöntemi: CRM kaynak kodu, teklif, görüşme, sipariş, müşteri ilk temas ve satış sorumlusu kayıtları Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

3. Her işlemi CRM kaynağı ve acentenin katkısıyla eşleştirin.

Her işlemi CRM kaynağı ve acentenin katkısıyla eşleştirin. işlemi, CRM ilk temas, fırsat sahibi ve müşteri kaynak logları kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Ücretin hangi ölçüde doğduğu için müvekkil ve üçüncü kişinin ifası, iptal/iade ve ifa etmeme nedeni belirlenmelidir. Sipariş/fatura tarihi yerine ifa, iptal, iade ve sorumluluk nedeni esas alınır.

Her işlemi CRM kaynağı ve acentenin katkısıyla eşleştirin. adımında doğrulama yöntemi: Fatura, irsaliye, kabul tutanağı, tahsilat, iade faturası, kredi notu ve yazışmalar Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

4. Müvekkil ve üçüncü kişinin ifa durumunu işlem bazında kaydedin.

Müvekkil ve üçüncü kişinin ifa durumunu işlem bazında kaydedin. işlemi, Teklif, müzakere, numune, sipariş ve kabul yazışmaları kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Her işlemde hak kazanma tarihi, üç aylık ödeme sonu ve sözleşmenin sona erme tarihi ayrı hesaplanmalıdır. Müvekkilin satış kayıtları ve ücret cetveli incelenebilir; acente aleyhine sapma geçersizdir.

Müvekkil ve üçüncü kişinin ifa durumunu işlem bazında kaydedin. adımında doğrulama yöntemi: Komisyon ekstresi, hesap bildirimleri, defter sureti talebi, fesih bildirimi ve KEP teslim kaydı Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

5. İade, iptal, iskonto ve tahsilatları komisyon matrahından ayrı gösterin.

İade, iptal, iskonto ve tahsilatları komisyon matrahından ayrı gösterin. işlemi, Fatura, irsaliye, hizmet kabul ve teslim belgeleri kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: Bağımsız sürekli aracılık/temsil ilişkisi ile oran, matrah, bölge ve müşteri çevresi belirlenmelidir. Her satış, müşteri kaynağı, bölge ve önceki/sonraki acente ihtimaliyle etiketlenir.

İade, iptal, iskonto ve tahsilatları komisyon matrahından ayrı gösterin. adımında doğrulama yöntemi: Acentelik sözleşmesi, sicil kaydı gerekiyorsa, ek protokol, fiyat/komisyon cetveli ve bölge listesi Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

6. Hak kazanma tarihini ve en geç üç aylık ödeme gününü hesaplayın.

Hak kazanma tarihini ve en geç üç aylık ödeme gününü hesaplayın. işlemi, Tahsilat, iade, iptal, iskonto ve kredi notu kayıtları kaydıyla belgelenir. Bu aşamada uygulanan ölçüt şudur: İşlemin acentenin çabasından, kazandırdığı müşteriden veya kendisine bırakılan bölge/müşteri çevresinden doğduğu eşleştirilmelidir. Fesih tarihi tek başına komisyonu kesmez; satış döngüsü ile icap ve tahsil tarihleri incelenir.

Hak kazanma tarihini ve en geç üç aylık ödeme gününü hesaplayın. adımında doğrulama yöntemi: CRM kaynak kodu, teklif, görüşme, sipariş, müşteri ilk temas ve satış sorumlusu kayıtları Bu kayıt tamamlanmadan sonraki aşamaya geçilmesi, görev, süre veya talep kapsamı bakımından giderilmesi güç bir hata doğurur.

Kanun yolu: İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılır. Temyiz yolu karar türü ve karar tarihindeki parasal kesinlik sınırına göre ayrıca denetlenir.

Karar sonrası uygulama

Karar verildiğinde hüküm fıkrasının talebi açık biçimde içerip içermediği, tebliğ ve kanun yolu süresi, kesinleşme gereği ve uygulanacağı sicil veya kurum ayrı ayrı kontrol edilir. Siparişin hangi acente faaliyeti veya bölge/müşteri çevresi nedeniyle oluştuğu, işlemin ne ölçüde ifa edildiği, iade/iptal durumu ve sözleşmedeki oran doğrulanırsa işlem bazında komisyon hükme bağlanır. Üçüncü kişinin ifa etmeyeceği kesinleşirse ücret düşer ve ödenen tutar geri verilir. Buna karşılık müvekkilin kendi sorumluluk alanındaki nedenle işlemi ifa etmemesi acentenin ücretini ortadan kaldırmaz; müvekkile yüklenemeyen ölçüde düşer. Fesih sonrası işlemde acentenin hazırlığı ve 'uygun süre' bağlantısı somut satış döngüsüne göre ispatlanır.

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar bakımından ödeme, tescil, terkin, teslim veya gerekli idari işlem tamamlanmadan dosya sonuçlanmış sayılmaz. Kararın uygulanmaması yeni icra, idari başvuru veya tazminat yolunu gündeme getirir.

Acentenin Komisyon Hakkı — sık sorulan sorular

Acentenin Komisyon Hakkı: kesin hukuki kural nedir?

Uygulamadaki sonuç şudur: Siparişin hangi acente faaliyeti veya bölge/müşteri çevresi nedeniyle oluştuğu, işlemin ne ölçüde ifa edildiği, iade/iptal durumu ve sözleşmedeki oran doğrulanırsa işlem bazında komisyon hükme bağlanır. Üçüncü kişinin ifa etmeyeceği kesinleşirse ücret düşer ve ödenen tutar geri verilir.

TTK 113 — ücrete hak kazandıran işlemler hangi sonucu doğurur?

Acente ilişki sürerken kendi çabasıyla veya kazandırdığı müşterilerle kurulan işlemlerden; belirli bölge/müşteri çevresi varsa kanuni şartlarla katkısı olmayan işlemlerden de ücret isteyebilir. Her satış, müşteri kaynağı, bölge ve önceki/sonraki acente ihtimaliyle etiketlenir.

TTK 113/3-4 — sözleşme sonrası ve tahsil komisyonu uyuşmazlığı nasıl etkiler?

Acentenin hazırladığı ve bitimden sonra uygun sürede kurulan işlem veya icabı bitimden önce ulaşan işlem ücret doğurabilir; talimata uygun tahsil edilen para ayrıca tahsil komisyonu sağlayabilir. Fesih tarihi tek başına komisyonu kesmez; satış döngüsü ile icap ve tahsil tarihleri incelenir.

Acente sıfatı ve ücret modeli nasıl ispatlanır?

Bağımsız sürekli aracılık/temsil ilişkisi ile oran, matrah, bölge ve müşteri çevresi belirlenmelidir. Acentelik sözleşmesi, sicil kaydı gerekiyorsa, ek protokol, fiyat/komisyon cetveli ve bölge listesi

İşleme nedensel katkı eksikse ne yapılır?

İşlemin acentenin çabasından, kazandırdığı müşteriden veya kendisine bırakılan bölge/müşteri çevresinden doğduğu eşleştirilmelidir. CRM kaynak kodu, teklif, görüşme, sipariş, müşteri ilk temas ve satış sorumlusu kayıtları

Acentenin Komisyon Hakkı için başvuru veya dava süresi nedir?

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar için süre hesabının ilk kontrolü şudur: TTK 116 uyarınca hak kazanılan ücret, doğduğu tarihten itibaren en geç üç ay içinde ve her hâlde acentelik sözleşmesinin sona erdiği tarihte ödenir. Her komisyon kaleminin hak kazanma ve muacceliyet günü ayrı gösterilir. TBK 147 uyarınca acentelik sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir; süre kural olarak ilgili ücretin muaccel olduğu tarihten başlar. Tebliğ ve son gün kaydı dosyada ayrıca saklanır.

Acentenin Komisyon Hakkı bakımından görevli ve yetkili merci hangisidir?

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar uyuşmazlığında Acentenin komisyon alacağı TTK'da düzenlenen mutlak ticari dava niteliğinde olup asliye ticaret mahkemesinde görülür. Geçerli tahkim şartı, yabancılık unsuru veya işçi acente iddiası varsa görev ve yargı yolu ilişkinin gerçek niteliğine göre ayrıca incelenir. Sözleşmedeki geçerli yetki veya tahkim şartı; yoksa davalının yerleşim yeri ve sözleşmenin ifa yeri kuralları uygulanır. Yabancı müvekkil veya sınır ötesi acentelikte MÖHUK, uygulanacak hukuk ve milletlerarası yetki ayrıca belirlenir.

Acentenin Komisyon Hakkı dosyasında ön başvuru veya arabuluculuk gerekir mi?

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar bakımından dava şartı denetimi şöyledir: Muaccel komisyon, tahsil komisyonu ve hesap bakiyesi gibi bir miktar para talepli ticari dava açılmadan önce dava şartı arabuluculuğu tamamlanır. Salt defter inceleme/bilgi talebi ile para istemi birlikteyse dava şartı her talep yönünden ayrıca değerlendirilir. Başvuru belgesi gerekiyorsa dava dilekçesine eklenir.

Acentenin Komisyon Hakkı için hangi geçici koruma istenir?

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar için acil koruma talebi somut riskle sınırlandırılır: Müvekkilin CRM, sipariş, fatura ve komisyon kayıtlarının silinmesi veya acentenin erişiminin kesilmesi yönünde somut risk varsa ilgili veri kümeleri için delil tespiti ve ölçülü koruma talep edilir. Muaccel komisyon alacağı ile İİK 257 şartları varsa ihtiyati haciz değerlendirilebilir; salt hesap belirsizliği haciz şartlarını kendiliğinden kurmaz.

Acentenin Komisyon Hakkı kararına karşı hangi kanun yolu kullanılır?

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar hakkında verilen kararın tebliğinden sonra uygulanacak yol şudur: İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılır. Temyiz yolu karar türü ve karar tarihindeki parasal kesinlik sınırına göre ayrıca denetlenir.

İlgili yayınlar

• Google Ads'de Rakip Markayı Kullanmak: Marka İhlali mi, Haksız Rekabet mi?
• Tek Satıcılık ve Distribütörlükte TTK 122/5: Tekel Hakkı, Müşteri Devri ve Stokların Geri Alınması
• EGKS'de Sisteme Giremeyen Pay Sahibi: Elektronik Genel Kurulda Oy Hakkı ve İptal Davası
• Ticaret Hukuku Yayınları
• İcra Hukuku Yayınları
• Avukat Emirhan Keskin
• Hukuki Yayınlar
• İletişim

Resmî kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — güncel resmî metin
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — TBMM kabul metni
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — güncel resmî metin
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — güncel resmî metin
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — güncel resmî metin

Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar hakkındaki bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; sonuç garantisi vermez. Somut dosyada güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların statüsü ayrıca incelenir.

{"@context":"https://schema.org","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"Acentenin Komisyon Hakkı: kesin hukuki kural nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Uygulamadaki sonuç şudur: Siparişin hangi acente faaliyeti veya bölge/müşteri çevresi nedeniyle oluştuğu, işlemin ne ölçüde ifa edildiği, iade/iptal durumu ve sözleşmedeki oran doğrulanırsa işlem bazında komisyon hükme bağlanır. Üçüncü kişinin ifa etmeyeceği kesinleşirse ücret düşer ve ödenen tutar geri verilir."}},{"@type":"Question","name":"TTK 113 — ücrete hak kazandıran işlemler hangi sonucu doğurur?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Acente ilişki sürerken kendi çabasıyla veya kazandırdığı müşterilerle kurulan işlemlerden; belirli bölge/müşteri çevresi varsa kanuni şartlarla katkısı olmayan işlemlerden de ücret isteyebilir. Her satış, müşteri kaynağı, bölge ve önceki/sonraki acente ihtimaliyle etiketlenir."}},{"@type":"Question","name":"TTK 113/3-4 — sözleşme sonrası ve tahsil komisyonu uyuşmazlığı nasıl etkiler?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Acentenin hazırladığı ve bitimden sonra uygun sürede kurulan işlem veya icabı bitimden önce ulaşan işlem ücret doğurabilir; talimata uygun tahsil edilen para ayrıca tahsil komisyonu sağlayabilir. Fesih tarihi tek başına komisyonu kesmez; satış döngüsü ile icap ve tahsil tarihleri incelenir."}},{"@type":"Question","name":"Acente sıfatı ve ücret modeli nasıl ispatlanır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Bağımsız sürekli aracılık/temsil ilişkisi ile oran, matrah, bölge ve müşteri çevresi belirlenmelidir. Acentelik sözleşmesi, sicil kaydı gerekiyorsa, ek protokol, fiyat/komisyon cetveli ve bölge listesi"}},{"@type":"Question","name":"İşleme nedensel katkı eksikse ne yapılır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"İşlemin acentenin çabasından, kazandırdığı müşteriden veya kendisine bırakılan bölge/müşteri çevresinden doğduğu eşleştirilmelidir. CRM kaynak kodu, teklif, görüşme, sipariş, müşteri ilk temas ve satış sorumlusu kayıtları"}},{"@type":"Question","name":"Acentenin Komisyon Hakkı için başvuru veya dava süresi nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar için süre hesabının ilk kontrolü şudur: TTK 116 uyarınca hak kazanılan ücret, doğduğu tarihten itibaren en geç üç ay içinde ve her hâlde acentelik sözleşmesinin sona erdiği tarihte ödenir. Her komisyon kaleminin hak kazanma ve muacceliyet günü ayrı gösterilir. TBK 147 uyarınca acentelik sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir; süre kural olarak ilgili ücretin muaccel olduğu tarihten başlar. Tebliğ ve son gün kaydı dosyada ayrıca saklanır."}},{"@type":"Question","name":"Acentenin Komisyon Hakkı bakımından görevli ve yetkili merci hangisidir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar uyuşmazlığında Acentenin komisyon alacağı TTK'da düzenlenen mutlak ticari dava niteliğinde olup asliye ticaret mahkemesinde görülür. Geçerli tahkim şartı, yabancılık unsuru veya işçi acente iddiası varsa görev ve yargı yolu ilişkinin gerçek niteliğine göre ayrıca incelenir. Sözleşmedeki geçerli yetki veya tahkim şartı; yoksa davalının yerleşim yeri ve sözleşmenin ifa yeri kuralları uygulanır. Yabancı müvekkil veya sınır ötesi acentelikte MÖHUK, uygulanacak hukuk ve milletlerarası yetki ayrıca belirlenir."}},{"@type":"Question","name":"Acentenin Komisyon Hakkı dosyasında ön başvuru veya arabuluculuk gerekir mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar bakımından dava şartı denetimi şöyledir: Muaccel komisyon, tahsil komisyonu ve hesap bakiyesi gibi bir miktar para talepli ticari dava açılmadan önce dava şartı arabuluculuğu tamamlanır. Salt defter inceleme/bilgi talebi ile para istemi birlikteyse dava şartı her talep yönünden ayrıca değerlendirilir. Başvuru belgesi gerekiyorsa dava dilekçesine eklenir."}},{"@type":"Question","name":"Acentenin Komisyon Hakkı için hangi geçici koruma istenir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar için acil koruma talebi somut riskle sınırlandırılır: Müvekkilin CRM, sipariş, fatura ve komisyon kayıtlarının silinmesi veya acentenin erişiminin kesilmesi yönünde somut risk varsa ilgili veri kümeleri için delil tespiti ve ölçülü koruma talep edilir. Muaccel komisyon alacağı ile İİK 257 şartları varsa ihtiyati haciz değerlendirilebilir; salt hesap belirsizliği haciz şartlarını kendiliğinden kurmaz."}},{"@type":"Question","name":"Acentenin Komisyon Hakkı kararına karşı hangi kanun yolu kullanılır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Acentenin Komisyon Hakkı Ne Zaman Doğar hakkında verilen kararın tebliğinden sonra uygulanacak yol şudur: İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf başvurusu yapılır. Temyiz yolu karar türü ve karar tarihindeki parasal kesinlik sınırına göre ayrıca denetlenir."}}]}