Garanti Bitmeden veya Sonra Yedek Parça Bulunmuyorsa Ne Yapılır?

Servis “bu modelin parçası üretilmiyor” dediğinde tüketicinin hakkı yalnızca garanti belgesindeki bitiş tarihine bakılarak belirlenmez. Satış sonrası hizmet mevzuatında, kapsamdaki mallar için kullanım ömrü boyunca bakım ve onarım hizmeti yükümlülüğü düzenlenir. Buna karşılık her arızanın ücretsiz onarılacağı sonucu da çıkmaz.

Önce ürün ve hizmet yükümlülüğü belirlenir

Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinin ekindeki ürün grubunun kullanım ömrü, servis ve parça yükümlülükleri kontrol edilir. Marka, model ve seri numarası; fatura tarihi ve ürünün satıldığı tarihteki belgeler gerekir. Garanti süresi içindeki ayıba dayalı ücretsiz onarım ile garanti sona erdikten sonraki ücretli bakım imkânı ayrı hukuki başlıklardır. Servisin ücretli onarım teklif etmesi tek başına ihlal değildir; hiç parça sağlamaması ise farklı bir değerlendirme gerektirir.

Üretici veya ithalatçının el değiştirmesi, tüketicinin otomatik olarak hizmetten mahrum kalacağı anlamına gelmez. Yönetmelik yeni ithalatçı ve üretici yönünden de durumlar öngörür. Hangi şirketin yükümlü olduğunu faturadaki satıcıdan, ithalatçı etiketinden ve güncel yetkili servis kaydından araştırmak gerekir. Sözlü “stok yok” ifadesini servis fişine yazdırmak, sonradan inkâr ihtimalini azaltır.

Servis raporu ve alternatif çözüm

Arızanın tanımı, istenen parça, parça kodu, tahmini bedel ve temin edilememe nedeni yazılı raporda bulunmalıdır. Parça bulunmazken servis ürünün kullanılamaz olduğunu söylüyorsa zararın kapsamı ayrıca belgelenir. Aynı işlevi gören uygun parça, onarım veya değişim teklifleri değerlendirilmeden doğrudan ürünün bugünkü sıfır fiyatını istemek her olayda haklı değildir.

Mal teslimden beri ayıplıysa 6502 sayılı Kanundaki seçimlik haklar, garanti kapsamında tekrarlayan arıza varsa garanti hükümleri ayrıca incelenir. Parça yokluğu nedeniyle satış sonrası hizmet sağlanamaması halinde zarar ve illiyet bağı ispatlanarak uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurulabilir. Ticaret Bakanlığının güncel rehberi bu ayrımı açıkça yapar.

Başvuruda hangi zarar yazılır?

Tüketici, ödeme faturalarını, servis fişlerini, yazışmaları, ürünün mevcut durumunu ve mümkünse makul onarım seçeneğini sunar. Ürün bir işletmede kullanılıyorsa işlemin tüketici işlemi olup olmadığı ayrıca sorulmalıdır; ticari kullanımda tüketici yolu her zaman uygulanmaz. Başvuru tarihindeki hakem heyeti sınırı ve dava şartları kontrol edilir. İstenen bedelin nasıl hesaplandığı açık olmalıdır.

Örnek olay: hangi bilgi sonucu değiştirir?

Bir buzdolabı garanti bittikten bir yıl sonra arızalandı; yetkili servis kontrol kartının artık bulunmadığını yazdı. Kullanım ömrü kapsamındaki hizmet borcu araştırılır, başka uygun kart veya onarım olanağı sorulur, yeni cihaz alış faturası ve arızanın evde yol açtığı somut masraf ayrıştırılır. Sadece “garanti bitti” cevabı incelemeyi bitirmez.

Dosyanın kritik ayrıntıları

Servisin “yedek parça stokta yok” yazısı geçici tedarik sıkıntısı mı, kalıcı temin imkânsızlığı mı belirtmelidir. Parçanın ülke dışından sipariş edilmesi mümkünse süre ve bedel yazılı sorulur. Tüketici özel serviste yaptırdığı müdahalenin önceki arızayı değiştirip değiştirmediğini de açıklar; servislerin birbirini suçladığı dosyalarda önceki fiş ve cihazın teslim hâli önem kazanır. Ürünü teslim ederken sökülen parçaların ve aksesuarların listelenmesi sonradan çıkacak tartışmayı önler.

Kullanım ömrü, malın her koşulda bozulmadan çalışacağının garantisi değildir; üretici veya ithalatçının belirli satış sonrası hizmetleri sağlaması gereken dönemle ilgilidir. Onarım ekonomikliğinin kaybolması, aynı modelin artık satılmaması ve parçanın bulunmaması da aynı şey değildir. Başvuruda talep edilen sonuç, mevcut ürünün makul değeri ve mümkün alternatif onarım dikkate alınarak ifade edilmelidir. İdari şikâyet yaptırıma yol açsa bile bireysel bedel talebi için uygun uyuşmazlık yolu ayrıca kullanılabilir.

Yedek parça uyuşmazlığında ürünün yönetmelik ekinde bulunup bulunmadığı ve belirlenen kullanım ömrü önce kontrol edilmelidir. Tüketici yönetmelikte kapsanmayan her cihaz için aynı parça hakkını ileri süremez. Ürün satışındaki reklam “uzun yıllar parça garantisi” veriyorsa bunun sözleşme ve ticari vaat bakımından etkisi ayrıca incelenebilir. İlgili modelin teknik servis kayıtlarını ve farklı yetkili servislerin verdiği çelişkili cevapları tarih sırasına koymak değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular

Garanti bitince bütün tamirler ücretli olabilir mi?

Evet, ücretsiz onarım talebi her durumda sürmez. Ancak kapsamdaki mal için kullanım ömrü boyunca satış sonrası hizmet sağlanması yükümlülüğü ayrıca incelenir.

Parça bulunmaması otomatik sıfır ürün hakkı verir mi?

Hayır. Talebin türü, malın durumu, ayıp veya hizmet ihlalinin kaynağı ve ispatlanan zarar değerlendirilir.

İlgili yazılar ve kaynaklar

Garanti Belgesi, Azami Tamir Süresi ve Tekrar Arıza · Yetkili Servis “Kullanıcı Hatası” Dedi: Teknik Rapora Nasıl İtiraz Edilir? · Tüketici Hakem Heyetine Başvuru: 2026 Parasal Sınırı ve Süreç

Resmî kaynaklar: SERVIS · TKHK

Somut işlemin tarihi, belgeleri ve tebliğ şekli değerlendirilerek başvuru yolu belirlenir.

Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)