Kesinleşmiş IBAN Dolandırıcılığı Cezasında 2026 İndirimi Uygulanır mı?

Kısa cevap

IBAN dolandırıcılığı nedeniyle verilen ve kesinleşen cezalarda, sonradan yürürlüğe giren lehe düzenlemelerin uygulanıp uygulanmayacağı infaz aşamasında değerlendirilir. Kamuoyunda “IBAN dolandırıcılığı” diye anılan bazı dosyalarda, 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun dolandırıcılığa iştiraki haksız menfaat sağlamak amacıyla ödeme aracı veya hesap erişim bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kişiler için verilecek cezanın yarı oranında indirilmesini öngördü. Bu düzenleme herkes için otomatik af veya beraat değildir. Kesinleşmiş dosyada ayrıca dar bir geçiş hükmü vardır: TCK 168 daha önce uygulanmamış ve yeni TCK 158/4 kapsamına giren hükümlü, mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirse belirli etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir. Dosyanın aşamasına göre uygulanacak usul farklıdır.

Hangi eylem yeni fıkraya girer?

Yeni TCK 158/4 yalnız TCK 157 veya 158'deki dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişinin katkısı, kendisine ya da başkasına haksız menfaat sağlamak için kart, banka, aracı kurum, ödeme hizmeti veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabının kullanılmasını mümkün kılan bilgi ya da aracı vermekle sınırlıysa uygulanır. Suç planını kuran, mağduru bizzat aldatan veya başka esaslı eylemlere katılan kişi bakımından bu sınırlı iştirak koşulu tartışmalı olabilir. Hesap sahibinin bilgisi, menfaat amacı ve fiili katkısı dosyadaki hesap hareketleri, yazışmalar ve ifadelerle araştırılır. Hesabı kullandırmış görünmek tek başına suçun bütün unsurlarını ispatlamaz; indirim de otomatik suçluluk kabulü değildir.

Dava istinafta veya Yargıtay aşamasındaysa

7589 geçici 1/6, yürürlükten önce TCK 157 veya 158 kapsamında hüküm verilmiş ve dosyası kanun yolunda bulunan uygun sanıklara ilişkin özel usul düzenler. Bölge adliye mahkemesindeki dosya bozulup ilk derece mahkemesine gönderilir; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosya geliş usulüne uygun olarak ilk dereceye iletilir. Önce dosyanın gerçekten kanun yolunda olup olmadığı ve sanığın eyleminin yeni fıkra kapsamına girip girmediği saptanır. “İstinaftaki her dolandırıcılık kararı bozulacak” sonucu çıkarılamaz.

İnfaz başladıysa altı aylık ödeme ne anlama gelir?

Geçici 1/7, dosyası infaz aşamasında olup hakkında TCK 168 uygulanmamış uygun hükümlüye özel imkân tanır. Mahkemenin yapacağı ihtardan itibaren altı ay içinde mağdur zararının aynen iade veya tazminle tamamen giderilmesi hâlinde TCK 168/2 etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma gündeme gelir. Kanun, zarar bütünüyle giderilinceye kadar bu geçiş hükmüne dayanarak infazı erteleme veya durdurmaya izin vermez. Kısmi ödeme, altı ayın başlangıcını kendi başına belirleme veya sadece alacaklının “tamam” mesajını sunma yeterli kabul edilmeyebilir; zarar tutarı ve ödeme ispatı mahkeme dosyasında netleştirilir.

Dosyada ilk hangi belgeler gerekir?

Gerekçeli hüküm, kesinleşme şerhi, kanun yolu veya infaz durumu, iddianamede isnat edilen eylem, banka/kripto hesap hareketleri, mağdur zararını gösteren belgeler, geçmiş TCK 168 değerlendirmesi ve mahkeme ihtarı aynı kronolojide incelenmelidir. Birden fazla mağdur veya çok işlem varsa her zarar kalemi ayrılmalıdır. Yeni fıkraya uygunluk ile etkin pişmanlık koşulu birbirinden ayrı tartışılmalıdır. Genel banka hesabını kullandırma rehberi sürecin genel çerçevesini açıklar; dolandırıcılık suçu ve kanun yolu süreleri de ilgili başlıklardır.

“Hesabı verdim ama para almadım” savunması

Yeni maddenin lafzında haksız menfaat sağlamak amacı bulunmaktadır; somut olayda hesabını kullandıran kişinin kazanç elde edip etmediği, vaadedilen komisyon veya başkası lehine menfaat amacı farklı delillerle incelenir. Para almamış olmak, tek başına bilgisizliği veya suçsuzluğu ispatlamaz; hesap hareketleri, hesap açılış tarihi, şifre teslimi, cihaz ve IP kayıtları, iletişim ve mağdurla temas olup olmadığı birlikte değerlendirilir. Hesap bilgisi çalındıysa veya kişi kandırılarak farklı bir işlem yaptırıldıysa bu savunma yeni indirimden önce suçun manevi unsuruna ilişkindir. İndirimi istemekle beraat savunmasını aynı cümlede çelişkili kurmamak için olgular ayrı başlıklarla açıklanır.

Örnek: Üç mağdur, tek hesap

Hükümde üç mağdurun farklı tarihlerde toplam zarar gördüğü yazılıysa altı aylık geçiş hükmünde “tamamen giderme” her birine ilişkin mahkemenin belirleyeceği zarar yönünden tartışılır. Birine ödeme yapıp diğerleriyle uzlaşma görüşmesi başlatmak otomatik olarak tam giderme değildir. Ödemelerin banka dekontundaki açıklaması, alıcısı ve dosyaya sunulması gerekir. Ayrıca mahkeme ihtarının tarihi, hükümlünün kendi belirlediği başlangıç tarihinden farklıdır. İnfazın bu süre içinde kendiliğinden duracağı sanılmamalıdır. Dosyada başka suçlardan mahkûmiyet varsa bu özel indirimin yalnız ilgili dolandırıcılık hükmüne etkisi ayrıca hesaplanır.

Kesinleşmiş IBAN dolandırıcılığı cezasında lehe kanun

Türk Ceza Kanunu’nun 7. maddesi, suçun işlendiği zamanın kanunu ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olanın uygulanacağını ve infaz edilebileceğini düzenler. IBAN dolandırıcılığı nedeniyle mahkûm olan kişi, lehe bir düzenleme yapılmışsa kararı veren mahkemeye başvurarak uyarlama talep edebilir. Uyarlama yargılamasında yalnızca yeni düzenlemenin sonuca etkisi değerlendirilir. IBAN dolandırıcılığı dosyalarında hesabını kullandıran kişinin konumu ve kastı da cezanın belirlenmesinde önem taşır. Başvurudan önce güncel mevzuatın ve geçiş hükümlerinin dikkatle incelenmesi gerekir. Bu süreçte avukat desteği alınması hak kaybını önler.

Sık sorulan soru: Eski ceza kendiliğinden hesaplanır mı?

Hayır. Kanun değişikliği yayımlanmış olsa da hükümdeki fiilin yeni fıkranın sınırlı iştirak şartlarını taşıyıp taşımadığını yargı makamı dosya özelinde değerlendirir. Hükmün gerekçesinde sanığa “hesabı kullandırdı” denirken ayrıca mağduru aradığı, sahte ilan düzenlediği veya parayı yönettiği kabul edilmiş olabilir. Bu olgular indirim koşulunu etkiler. Hükümlünün yalnız hüküm fıkrasını değil delilleri ve gerekçeyi de incelemesi gerekir. Birden fazla suç varsa toplam infaz hesabında ayrı hükümlerin ve mahsup edilen sürelerin etkisi bulunur; yarı indirimden söz etmek toplam cezanın kendiliğinden yarıya düştüğü anlamına gelmez.

Ödeme ile suç vasfı ilişkisi

Mağdur zararını gidermek, özellikle 7589 geçici 1/7 yönünden önemlidir; ancak ödeme yapmak her durumda suçlamayı kabul anlamına gelmemelidir. Kişi bir yandan kendisine suç isnat edilemeyeceğini ileri sürüyor, öte yandan geçici hükümden yararlanma olasılığını değerlendiriyorsa başvurudaki hukuki talepler açıkça ayrılmalıdır. Zararı hesaplamak için yalnız gelen parayı değil mağdurların gerçek kaybını, daha önceki iadeleri ve mükerrer talepleri değerlendirmek gerekir. Ödemenin doğru kişiye ve ispatlanabilir biçimde yapılması, daha sonra tartışmayı azaltır. Uzlaşma ile etkin pişmanlık da aynı kurum değildir.

Kaynak: 7589 sayılı Kanun m. 13, geçici m. 1/6–7, m. 26 (TBMM tam metin).

Resmî kaynaklar: Türk Ceza Kanunu (5237)